خاطرات اکبر هاشمی - ۲۱ آذر ۱۳۷۰

بعد از نماز و صبحانه، خاطرات دیروز را نوشتم. خیلى مفصل و وقت گیر شد. بسیارى از صفحات نیمه خالى سابق را پُر کرد. از تهران خبر دادند که باران خوبى مى بارد و رهبرى از جریان امور در کنفرانس سنگال خوشحال است و قرار شده امشب جشن پیروزى به خاطر اعلان متجاوز بودن عراق بگیرند.

آقایان [حسن] روحانى و [محمدعلی]هادى آمدند به لب اقیانوس رفتیم. از حیاط منزل به دریا راه داریم. کمى کنار ساحل راه رفتیم. جریان دیشب جلسه اختتامیه کنفرانس را تعریف کردند. بین عرفات و رییس کنفرانس، به خاطر حذف کلمه «جهاد» از حمایت مبارزات فلسطین، مشاجره شده بود. با پیشنهاد مصر و عربستان سعودى حذف شده و عرفات معترض بوده که اعتراضش به نتیجه نرسیده و ما هم به بخش تایید مذاکره با اسراییل، مخالفت کرده ایم. موافقت شده که اجلاس هفتم در ریاض و هشتم در تهران باشد.

آقاى [منوچهر]متکى و همکارانش آمدند و گزارش فعالیت های شان در کار کنفرانس را دادند؛ معتقدند موفقیت هاى چشمگیرى دارند. نماینده مسلمانان یوگسلاوى آمد. از احتمال درگیرى با صرب ها نگران اند و ترجیح مى دهند شش جمهورى مستقل شوند که آنها هم به استقلال برسند.

اعضای هیأت هاى آذربایجان و قزاقستان آمدند. از اینکه همراه خودمان آنها را آورده ایم، تشکر دارند و از نطق من، فوق العاده تحت تأثیر قرار گرفته بودند و گفتند زینت کنفرانس رییس جمهور ایران و سخنان او بوده است. عبایى به آقاى [الله شکور] پاشازاده، [رهبر مسلمانان قفقاز] دادم؛ عبایش را گم کرده بود. رییس هیأت جمهوری آذربایجان، پیراهن یقه آخوندى پوشیده بود و گفت آن را براى همین سفر تهیه کرده است؛ قزاقى هم گفت تهیه مى کند.

هیأت افغانى آمدند. از حمایت هاى ایران و از صحبت هاى من تشکر کردند. دربارة تاجیک و پشتون و بازسازى افغانستان صحبت شد. رییس جمهور گامبیا آمد و براى اکتشاف نفت و خرید نفت و کارهاى عمرانى کمک خواست و برای آمدن به ایران اظهار آمادگى کرد.

عصر نخست وزیر سومالى آمد. وضع بد سومالى را گفت و کمک خواست؛ خیلى متأثرکننده است. گفت بعد از اینکه نیروهاى مردمى، زیادباره را ساقط کردند و ارتش از هم پاشید و اسلحه ها به دست نیروهاى مردمى و قبایل افتاد،

جنگ جدیدى بین قبایل و احزاب بر سر مناصب در گرفت و در موگادیشو [پایتخت سومالی]، خرابى هاى بسیار به بار آمد و کشتار وسیعى از مردم شد. سپس در جیبوتى، در جلسه مصالحه اى، قرار شد رییس جمهور انتخاب کنند که کردند و سپس نخست وزیر و کابینه، ولى بعد رییس بزرگترین قبیله که یک نظامى به نام عدید است، علیه حکومت جدید قیام کرد و عهد را شکست و اکنون باز جنگ داخلى ادامه دارد و خزانه به کلى خالى است و زیادباره بانک مرکزى را خالى کرده و براى پرداخت هزینه سفارتخانه مانده ایم و کشورها مى خواهند سفارتخانه های مان را تعطیل کنند و ملتسمانه از ما کمک خواست.

گفت که خودش مدت شش سال در زندان زیادباره بود و کل قرآن را در آنجا حفظ کرده است. مدعى بود تحت تأثیر انقلاب ایران است و با الهام از اظهارات ما، مطالب جدیدى از قرآن مى فهمد؛ وعده دادیم.

به ملاقات عبدو دیوف در کاخ ریاست جمهورى رفتیم. جلسه خوبى بود. از وسعت شرکت ما در کنفرانس و اهتمام و کمک هاى ما تشکر کرد و از حرکت دو زن منافق عمیقاً عذرخواهى نمود و از سخنرانى من تحسین کرد. من هم از مدیریت کنفرانس قدردانی کردم و براى توسعه همکارى ها قرار گذاشتیم. از طرف همسرش گفت که تحت تأثیر اخلاق و رفتار عفت قرار گرفته است.

به هنگام غروب مقدارى در اقیانوس شنا کردم؛ لذت بخش بود. سرشب برادر شیخ خلیفه ام باک آمد و شرحى از خدمات آموزشى اش داد. یک استاد دانشگاه و وزیر سابق آموزش همراهش بود. گفت 270 مدرسه دارد، ولی بین 40 تا 60 میلیون سیف هزینه دارد؛ کمک خواست. به سفیر گفتم، ماهى یک میلیون سیف- حدود چهار هزار دلار- به آنها بدهد.