خاطرات اکبر هاشمی - ۱۹ آبان ۱۳۶۹

با خانواده و حاجیه بى بى صبحانه خوردیم. به دفترم رفتم. تا ساعت نُه و ربع کارها را انجام دادم. شورای عالى امنیت ملی جلسه داشت. دربارة امنیت شرق کشور، بحث و تصمیم گیرى کردیم. قرار شد آقاى ولایتى، [وزیر امورخارجه] به عراق برود. گزارش شد که عراق، طرح سران اخوان المسلمین ، در خصوص جایگزینى نیروهاى ایران در کویت و عقب نشینى عراق و برگزاری انتخابات در کویت را رد کرده است؛ معلوم بود که نمى پذیرد. ما براى اتمام حجت بر اخوانی ها، قبول کردیم که دنبال کنند.

ساعت سه بعد از ظهر، براى استقبال آقای تورگوت اوزال، رییس جمهور ترکیه به فرودگاه مهرآباد رفتیم. مراسم رسمى انجام شد. من و او مصاحبه کردیم . به [کاخ]سعدآباد، مهمانسراى دولت رفتیم. تا ساعت ده ونیم شب، به جز یک تنفس کوتاه براى نماز، یکسره مذاکره داشتیم.

موضوعات مذاکره تقریباً دربارة همه موارد لازم، منجمله مسایل منطقه، بحران خلیج فارس، مسایل دو کشور و اکو بود. آقای اوزال معتقد است، بقای صدام و حزب بعث تحمل نمى شود و او یا با جنگ، یا با کودتا و یا با ترور، حتى در صورت عقب نشینى از کویت نیز حذف مى شود؛ براى جانشینان صدام هم فشار خواهد بود تا کوچک کردن ارتش عراق و انهدام سلاح هاى شیمیایى و بیولوژیکى و هسته اى شدن و مصوبة اخیر شوراى امنیت در مورد تعویض خسارات براى همین بوده که در صورت عقب نشینى هم، دستاویز ادامه حصار باشد.

او تصریح نمود که ترکیه چشمداشتى به کرکوک ندارد، اما به ما توصیه کرد که در صورت آشوب شدن عراق، براى گرفتن خسارات جنگ، جزیره مجنون را تصرف کنیم. گفت غیر از فرانسه، تمام کشورهاى مؤثر، در انجام عملیات نظامى آمریکا همراه هستند.

در مورد آینده عراق و منطقه، روی عدم اجازه تشکیل حکومت مستقل کُرد در شمال عراق، حفظ تمامیت ارضى عراق، دموکراسى کشورهاى جنوب خلیج فارس درآینده، تقویت اکو و همچنین ایجاد خط لوله گاز از ایران به اروپا از طریق ترکیه هم مذاکره و توافق شد.

آقای اوزال ساعت ده ونیم شب، با بدرقه و مصاحبه به سوى ژاپن پرواز کرد. به خانه آمدم و خوابیدم.