خاطرات اکبر هاشمی - ۷ فروردین ۱۳۷۵

اول وقت به مراسم شروع درختکارى طرح دو هزار هکتار نخلکارى متعلق به سازمان ارگ جدید رفتیم. نخلى کاشتم و از نخل هاى مجاور و یونجه زار و چاه آب بازدیدکردیم. سپس براى بازدید طرح آبخیزدارى در دست اجراى جهادسازندگی که به صورت آبخواندارى اجرا مى شود، به محل رودخانه آب باریک در منطقه ریگان نرماشیر پروازکردیم. توضیحات شنیدیم؛ به نظرم جالب آمد. شیوه جدیدی است که از استرالیا الهام گرفته اند، ولى به خاطر داشتن طبیعت مناسب تر، وضعمان از آنها بهتر است و نمونه خوب در فساى شیراز، توسط مهندس [سیدآهنگ] کوثر، به نام طرح کوثر در 1300 هکتار اجرا شده که نتایج درخشانى دارد. شیوه آن هم چنین است: در مصب رودخانه هایى که آبرفت هاى دانهدرشت با عمق مناسب وجود دارد، با پخش سیلاب در مناطق بالادست، آبها به زیرزمین نفوذ مى کند و ذخیره مى شود و باعث غنای قنات ها و چاه هاى منطقه و جنگل هاى منطقه تزریق آب مى شود.

گفتند با این روش، در ایران در مناطق شناسایى شده، مى توانیم 14 میلیون هکتار را تحت پوشش قرار دهیم که هشت میلیون هکتار زمین زراعى جدید به دست مى آید و در همان منطقه گفتند، 20 هزار هکتار جنگل و 40 هزار هکتار زمین زراعى جدید، با مهار 350 میلیون متر مکعب آب به دست مى آید که خیلى عظیم است و هزینه طرح هم در مقایسه با سدها کم است.

از نمایشگاه شان بازدید و توضیحات مهندسان و آقاى [غلامرضا] فروزش، [وزیر جهاد سازندگی] را شنیدیم. در فضایل طرح و تشویق شان سخنرانى کردم. سپس در میان روستاییان اطراف که با طبل و دُنبک در اطراف خیمه جمع شده بودند، صحبت کردم و ثمرات طرح را برایشان گفتم و از سنگ نبشته طرح، پردهبردارى کردم و نمونه هاى اجرا شده را دیدم.

سپس با هلی کوپترها به طرف جازموریان پرواز کردیم. در راه آقای سردار [قاسم] سلیمانی، فرمانده لشکر 41 ثارالله، توضیحات خوبی داد. اطلاعاتش از استاندار که همراه ما بود، بیشتر است؛ چون محلی و باهوش است. از رودخانه های شور و آغین و هلیلرود و دریاچه جازموریان گذشتیم. چندین مقر ایل های عشایر را با کپرها و چادرها دیدیم. برای اولین بار است که جازموریان را می بینم. فصل پُرآبی است و به خاطر باران فراوان امسال، خیلی پُرآب تر است و علوفه ها در بخشی از آن به چشم می خورد.

در منطقه صولان، در بخش قلعهگنج کهنوج فرود آمدیم. عشایر اطراف، اجتماع عظیمی داشتند. در مراسم آقایان [غلامرضا] فروزش، [قاسم] سلیمانی و مسئول کشاورزی، توضیحات خوبی از طرح عمرانی منطقه دادند. با حفر و تجهیز حدود ششصد چاه عمیق در منطقه کهنوج و جیرفت و واگذاری مجانی آنها به عشایر، برنامه اسکان و ساماندهی عشایر اجرا می شود. به هر خانوار حدود هشت هکتار زمین و یک دوازدهم سهم موتورآبی داده می شود. منطقه کلات مالک، فوق العاده پُرآب و دارای زمین های خوب است.

در جمع مدیران در اهمیت کار و عمران اطراف جازموریان صحبت کردم و با استماع اظهارات مدیرآموزش عشایر، دربارة اهمیت باسوادکردن آنها و تقویت مدارس شبانهروزی گفتم. سپس در جمع مردم صحبت کردم؛ با توضیح اهمیت خدمات دولت، از آنها خواستم که از این فرصت استفاده کنند.

همراه مسئول عشایر، بر سر یک مزرعه و چاهی که سال گذشته تحویلشان شده بود، رفتیم. دوازده خانوار زیر خیمه هایی زندگی می کردند که تماماً از ضایعات نخلستان چوب خرما و برگ خرما، ساخته شده و با حصیرهای بافته شده از لیف خرما پوشیده شده و فرششان هم حصیر است. با آب فراوان و زمین خوب فراوان، ولی چون تجربه و عشق کشاورزی ندارند، بهرة خوب نمی برند.

یکی از کشاورزان به نام اورمحمد آمد. موتور را روشن کرد و به سئوالات دربارة محصولات جواب داد که ناقص بود. در خیمه اش، از همسر و مادر و فرزندش، دربارة زندگیشان پرسیدم. معلوم شد گوسفند در گله دارند و از کوپن های دولتی، نان و قند و شکر و روغن و شیرخشک بچه شان داده می شود. نیم سکه بهار آزادی، عیدی دادم. زمان لازم است تا اینها از فرهنگ عشایری، به روستایی و کشاورزی برسند.

به مقر برگشتیم. بعد از نماز و ناهار و استراحت، شتردوانی عشایر را تماشا کردیم که با ایستادن روی شترها، آنها را می دواندند. آقای کرمی، رییس ایل بیوت آمد و سخت ابراز ارادت کرد و خواست چند شتر و دویست هکتار زمین به من هدیه بدهد؛ فقط شتر را پذیرفتم. گفتم خودش برایم نگهدارد و دو نیم سکه به او هدیه کردم. به بچه های یک رزمنده مفقودالاثر نیز دو نیم سکه دادم.

برای شروع کار اجرایی سد نرماشیر، به سوی دره نساء در کوه های جبال بارز، پرواز کردیم. هلی کوپترها به خاطر باد تا محل نیامدند. قسمتی را با ماشین رفتیم. در محل سد، آقایان وکیلی و رشیدی توضیحات دادند. سد خاکی برای تنظیم 150 میلیون متر مکعب آب برای 9600 هکتار زمین نرماشیر، با هزینه 15 میلیارد تومان ساخته میشود که پیمانکار آن نیروی زمینی سپاه است. تاکنون به اسم سد نساء بود که قرار شد «نرماشیر» باشد.

صحبت دلگرمکننده ای در اهمیت مهار آب ها در آن منطقه کردم. سپس خودم رانندگی پاترول را به دست گرفتم و بیست کیلومتر در جاده خاکی کوهستانی تا محل هلی کوپترها راندم؛ با اینکه حدود بیست سال است رانندگی نکرده ام، خوب و باعث تعجب همراهان بود.

دره نساء در این فصل سرسبز است؛ با بوته های قیچ و اسکمیل و رودخانه پُرآب. یکسره به فرودگاه پرواز و در فرودگاه، مصاحبه مفصلی با صداوسیما دربارة برنامه های سفر داشتیم. با خداحافظی بدرقهکنندگان به سوی تهران پرواز کردیم.

در مسیر صحبت های مفیدی با آقایان [حمید] میرزاده،[رییس سازمان برنامه و بودجه] [حسین] مرعشی، [رییس دفتر رییسجمهور]، [محمدرضا] نعمت زاده، [وزیر صنایع]، [غلامرضا] فروزش، [وزیر جهادسازندگی] و [محمدباقر] قالیباف، [فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص)] داشتیم. ساعت هشت شب به تهران رسیدیم. اکنون در ساعت ده شب، از نوشتن چندین صفحه خاطرات فارغ شده ام و شام هم که محافظان درستکرده بودند، صرف شده است. فائزه هم به شمال رفته و بچه های دیگر هم در سفرند و من تنهایم. گفتم تلفن عفت را در لندن بگیرند که از وضعش و نتیجه معالجه اش مطلع شوم.