خاطرات اکبر هاشمی - ۲۵ آذر ۱۳۷۰

چمدان ها را براى مراجعت بستیم و زودتر صبحانه خوردیم. براى بازدید از رود نیل که قبلاً در دستور کار نبود، ژنرال بشیر آمد و با هم به رود نیل رفتیم. سوار یک کشتى کهنه و رنگ و رو رفته شدیم. کف آن را مفروش و مبل گذارى کرده بودند. کمى هم سرد بود که همراهان به آفتاب پناه بردند، تا نقطه تلاقى دو شاخه نیل ازرق و سفید رفتیم.

دو نیل، خارطوم را به ام درمان و ام درمان را به خارطوم بحرى وصل مى کند و جزیره طوطى در میان سه بخش پایتخت است. گفتند عمق آب حدود 12 متر است. سالانه هشتاد میلیارد متر مکعب آب دارد که بیست میلیارد متعلق به سودان و شصت میلیارد متعلق به مصر است. سودانى ها از قراری که قبلاً توسط انگلیس گذاشته شده است، راضى نیستند.

مصاحبه کوتاهى در مورد اهمیت نیل با تلویزیون سودان داشتم. از دو مسجد بزرگ و مقبره مهدى و برج تلویزیون ام درمان و پارلمان دیدن کردیم. این برنامه باعث تأخیر در برنامه ها و نتیجتاً باعث تأخیر در زمان پرواز و زمان رسیدن به تهران شد.

به قصر جمهورى رفتیم. بنایى که یکصد و هفتاد سال پیش ساخته شده و جالب است. مشرف بر نیل، مثل اکثر بناهاى حکومتى دیگر سودان، در همان محل است که گفتند زمین های شان وقفى است و اکنون که کشور اسلامى شده، سند وقفى زمین ها صادر شده و وقف شبیه ملک است و اجاره مى گیرد.

با حضور جمعى از اعضاى شوراى انقلاب سودان و همراهان من مذاکره خصوصى داشتیم. آنها از مشکل تأمین نفت گفتند. قرارشان با لیبى یک ماه دیگر تمام مى شود. لیبى اجازه سفر به وزیر دارایى سودان براى تجدید قرار نداده است؛گویا مصر و آمریکا اخلال مى کنند.

از ما خواستند که در سال آینده میلادی، به مبلغ 286 میلیون دلار نفت یوزانس[=نسیه]، با اقساط دو ساله به آنها بدهیم و بهره بدهى سابق آنها را که 93 میلیون دلار است، ببخشیم و اصل آن را که 61 میلیون دلار است، در دو قسط کالا بگیریم. قول ندادم و گفتم خودمان در تنگنا هستیم و با دید مثبت بررسى مى کنیم و باید در مجلس تصویب شود. دمغ شدند، ولى چاره اى نبود. وام را در زمان شاه گرفته اند.

در مورد ساخت راه و سد و دادن سلاح و خرید کالا موافقت کردیم. در توافق نامه های نظامى و تجارى و فنى، آموزشى توسط محسن رضایى، [فرمانده کل سپاه پاسداران] و فروزش، [وزیر جهاد سازندگی] و طرف هاى سودانى امضاء شد. در مراسم امضا، بى نظمى بود. قبل از آماده شدن به جلسه آمده بودیم. چون به خاطر تأخیر عجله داشتیم.

مصاحبه مطبوعاتى مشترکى با البشیر داشتیم. چون وقت مان تنگ بود، به چند جمله اکتفا شد. ایرانى ها و سودانی ها و مصرى ها سئوال کردند و بیشتر از من.

به فرودگاه رفتیم و با بدرقه رسمى شبیه ورود، با دو ساعت تأخیر پرواز کردیم. اکثریت همراهان منجمله عفت و فاطى و... با هواپیماى دیگری براى عُمره به مکه مى روند. هنوز کار ویزای شان تمام نشده. در راه از جده و ریاض و بحرین گذشتیم.

نماز ظهر و عصر را در هواپیما خواندیم. پیام به ملک فهد و امیر بحرین دادم. جمع بندى آمار سفر به سودان، در جمع همراهان در هواپیما مثبت و مهم بود.غروب وارد فرودگاه مهرآباد شدیم. با شور و اشتیاق استقبال شد. مصاحبه کوتاهى انجام دادم. استقبال مردمى هم بود. به خانه آمدم. یاسر در خانه بود و قبلاً با هواپیماى هیأت آقای وهاجى، [وزیر بازرگانی] آمده بود.

گفت سعودى ها نمى خواستند به هواپیما اجازه فرود بدهند. وقتى که فهمیدند فائزه و یاسر در هواپیما هستند، بدون ویزا پذیرفتند و استقبال گرم کردند و همه را مهمان نمودند و به هتل بردند و لباس احرام دادند و به مدینه و مکه و جده اسکورت و بدرقه کردند و شبانه قبرستان بقیع را براى زیارت باز کردند.

یاسر تخم مرغ پخت و دو نفرى شام خوردیم. گزارش ها را از دفتر آوردند تا ساعت دوازده خواندم تلفنى با رهبرى صحبت کردم.

سه