وضعیت اضطراری آب در تهران

 مریم شکرانی - شرق

وضعیت آب در تهران وخیم است و دولت ناچار به تعطیلی شهر شده است. رئیس‌جمهوری هشدار داده که «فردا ممکن است آبی برای نوشیدن نداشته باشیم». با اینکه بارش تهران از میانگین کشوری بیشتر است، اما تراکم جمعیت بالا فشار زیادی بر منابع وارد کرده است. تنها ۲۱ درصد از سدهای پنج‌گانه تهران پر شده‌اند و نیمی از آن نیز حجم مرده است. سد لار تقریباً خشک شده است.

تهران پس از سیستان‌وبلوچستان دومین استان فقیر از نظر منابع آبی است. سرانه آب تهرانی‌ها حدود ۳۵۰ مترمکعب است، درحالی‌که متوسط کشور ۱۶۰۰ مترمکعب است. جمعیت ۱۵ میلیونی در یک درصد مساحت کشور، معادل ۲۰ درصد کل جمعیت است. نرخ فرونشست زمین در جنوب غرب تهران به ۳۱ سانتی‌متر در سال رسیده و زیرساخت‌هایی مانند راه‌آهن، فرودگاه و خطوط گاز را تهدید می‌کند.

تراکم جمعیت در تهران ۲ تا ۳ برابر استاندارد جهانی است و در پروژه‌هایی مانند نهضت ملی مسکن به ۴۹۵ نفر در هکتار می‌رسد. فضای سبز در منطقه ۱۰ تهران تنها ۳.۲۵ درصد است و بیشتر بلوک‌ها فاقد فضای سبز هستند.

دولت برنامه‌هایی برای توسعه سواحل جنوب، مهاجرت معکوس و بازنگری قوانین شهرسازی در دستور کار دارد. همچنین بازچرخانی آب و توسعه شهری مبتنی بر آمایش سرزمین مورد توجه قرار گرفته است. پزشکیان مجدداً بر انتقال پایتخت به سواحل مکران تأکید کرده است. او می‌گوید در دنیای امروز تعریف امنیت تغییر کرده و چاره‌ای جز توسعه جنوب کشور وجود ندارد.

تمرکز صنایع و مشاغل در تهران عامل اصلی مهاجرت و جمعیت‌پذیری بی‌رویه است. شهرداری تهران نیز عمده درآمد خود را از فروش تراکم و عوارض ساخت‌وساز تأمین می‌کند و همین عامل، ساخت‌وساز را تشویق کرده است. در سال ۱۴۰۴، شورای شهر افزایش ۲۷ درصدی عوارض ساخت‌وساز را تصویب کرده است.