از TrueCrypt چه آموختیم؟ مهاجرت از ابزار قدیمی
توسعهٔ TrueCrypt در مه ۲۰۱۴ ناگهان متوقف شد. درس ماندگار این است که ابزار بدون نگهداری را کنار بگذارید، نه اینکه لزوماً یک الگوریتم یک‌شبه شکسته شده باشد. دادهٔ باقی‌مانده را با پشتیبان به ابزار به‌روزی مثل VeraCrypt یا رمزگذاری خود سیستم‌عامل منتقل کنید.
در مهٔ ۲۰۱۴ توسعهٔ TrueCrypt ناگهان متوقف شد و پیام هشداری کاربران را به مهاجرت به ابزار دیگری دعوت کرد. برای خیلی‌ها این شوک بود: برنامه‌ای که سال‌ها برای رمزگذاری دیسک و ظرف‌های فایل به آن اعتماد می‌شد، یک‌شبه «تمام‌شده» اعلام شد. درس اصلی برای ۲۰۲۶ این نیست که الگوریتم خاصی یک‌روزه شکسته شد؛ این است که ابزار بدون نگه‌دارنده، هر قدر هم زمانی معتبر بوده، دیگر انتخاب خوبی نیست.
اگر هنوز فایل یا دیسکی با TrueCrypt دارید، آن را یک قالب قدیمی ببینید نه یک راه‌حل جاری. قبل از هر تبدیل، از داده پشتیبان قابل بازیابی بگیرید. شرح ظرف و رمزگذاری هنگام نگهداری در راهنمای نگهداری امن فایل‌ها آمده است.
بعد از توقف چه شد
بررسی‌های مستقل بعدی بعضی ضعف‌ها را نشان دادند، اما در عمومی‌ترین روایت یک در پشتی فاجعه‌بار به‌عنوان علت توقف معرفی نشد. جامعهٔ کاربران به سمت ابزارهای نگهداری‌شده رفت. VeraCrypt از همان کد ادامه یافت و تا امروز به‌عنوان جایگزین رایج TrueCrypt شناخته می‌شود. نصب را فقط از veracrypt.fr بگیرید.
سیستم‌عامل‌ها هم رمزگذاری داخلی خود را بهتر کردند: BitLocker و Device Encryption در ویندوز، FileVault در مک، و LUKS در لینوکس. برای کار تازه، اغلب همان لایهٔ خود سیستم‌عامل ساده‌تر از نگهداری یک ظرف جدا روی برنامه‌ای قدیمی است.
- اگر فقط چند پروندهٔ حساس جابه‌جا می‌کنید، ظرف VeraCrypt از مسیر رسمی می‌تواند جایگزین ظرف قدیمی باشد.
- اگر کل دیسک باید رمز باشد، اول رمزگذاری خود سیستم‌عامل را بررسی کنید و کلید بازیابی را جدا نگه دارید.
- باز کردن دادهٔ حساس با برنامه‌ای که دیگر وصله نمی‌شود، خودش ریسک است؛ حتی اگر سال‌ها بدون حادثه کار کرده باشد.
مهاجرت را مثل اسباب‌کشی برنامه بریزید
جابه‌جایی شتاب‌زده — نصب یک فایل ناشناس، کپی روی همان تنها نسخه، یا حذف ظرف قدیمی قبل از آزمایش بازیابی — می‌تواند داده را برای خودتان هم ببندد. ترتیب مهم است.
- از همهٔ پرونده‌های داخل ظرف یا دیسک قدیمی یک پشتیبان آزمایش‌شده بگیرید و یک‌بار برگرداندنش را ببینید.
- VeraCrypt را از veracrypt.fr نصب کنید، نه از اولین نتیجهٔ جست‌وجو یا پرونده داخل گروه.
- یک ظرف یا دیسک تازه با ابزار نگهداری‌شده بسازید. رمز را طولانی و یکتا بگذارید و بیرون از همان فایل بنویسید.
- محتوا را به محیط تازه کپی کنید، ظرف تازه را ببندید، دوباره باز کنید و چند پرونده را روی دستگاه دوم هم آزمایش کنید اگر می‌توانید.
- فقط وقتی بازیابی تازه قطعی شد، نسخهٔ TrueCrypt را کنار بگذارید. اگر دستگاه را می‌فروشید یا قالب قدیمی دیگر نباید خوانا بماند، سراغ راهنمای پاک‌سازی دادهٔ حساس بروید نه فقط حذف معمولی.
باز کردن ظرف قدیمی با ابزار نگهداری‌شده
VeraCrypt معمولاً می‌تواند حجم‌های ساخته‌شده با TrueCrypt را، با گزینهٔ سازگاری، سوار کند. این راه برای خواندن دادهٔ باقی‌مانده مفید است؛ دلیل ادامه دادن همیشگی با قالب و برنامهٔ رهاشده نیست.
- در پنجرهٔ VeraCrypt فایل‌ظرف قدیمی را برگزینید.
- اگر برنامه گزینهٔ TrueCrypt Mode یا معادل سازگاری را نشان می‌دهد، برای همان حجم قدیمی آن را به کار ببرید و رمز را وارد کنید.
- پس از سوار شدن، پرونده‌ها را به ظرف تازه — که بدون آن حالت سازگاری ساخته‌اید — منتقل کنید.
- حجم را پیاده کنید و فایل قدیمی را پس از اطمینان از نسخهٔ تازه، طبق برنامهٔ پاک‌سازی کنار بگذارید.
- اگر حجم باز نشد، قبل از امتحان ابزارهای ناشناس «نجات»، پشتیبان را حفظ کنید و از مستندات رسمی VeraCrypt کمک بگیرید.
درس عمومی فقط مال TrueCrypt نیست
هر ابزاری ممکن است رها شود، فروخته شود یا توصیه شود که کنارش بگذارید. برنامه‌ای برای خروج داشته باشید: پشتیبان، قالب قابل‌انتقال، و دانستن اینکه داده را کجا می‌برید. همین درس دربارهٔ مدیر رمز عبور، پیام‌رسان، و هر ابزار دیگری هم صادق است.
- ببینید پروژه هنوز به‌روزرسانی رسمی می‌دهد و دامنهٔ دانلودش همان نشانی اعلام‌شده است.
- رازها — رمز اصلی، کلید بازیابی، کد پشتیبان — را جایی نگه دارید که با خودِ برنامه از بین نروند.
- اگر اعلام شد ابزاری دیگر نگهداری نمی‌شود، مهاجرت را عقب نیندازید تا «یک روز آرام‌تر»؛ آن روز معمولاً بعد از حادثه می‌رسد.
- خبر توقف را با خبر شکستن یک‌شبهٔ الگوریتم عوضی نگیرید. بیشتر خطر از نبود وصله و نبود مسیر بازیابی می‌آید.
وقتی نمی‌توانید فوری مهاجرت کنید
گاهی ظرف قدیمی روی دستگاهی است که همین هفته به آن دسترسی کامل ندارید، یا حجم آنقدر بزرگ است که کپی زمان می‌برد. این دلیل ادامه دادن نصب TrueCrypt از منابع غیررسمی نیست.
- تا هنگام مهاجرت، همان نسخهٔ قدیمی را به شبکه وصل نکنید و فایل نصبی تازه از کانال ناشناس نگیرید.
- پشتیبان را همین حالا، قبل از هر آزمایش پرریسک، جدا کنید.
- زمان مشخصی برای انتقال بگذارید و آن را مثل کار ناتمام روی میز رها نکنید.
- اگر نشانهٔ بدافزار یا پروندهٔ مشکوک در میان است، اول راهنمای پاسخ به بدافزار و فیشینگ را ببینید؛ مهاجرت روی دستگاه آلوده می‌تواند نسخهٔ تازه را هم خراب کند.
رمزگذاری خود سیستم‌عامل را از کجا روشن کنید
اگر هدف‌تان محافظت از کل دستگاه است، ظرف جدا لازم نیست جایگزین لایهٔ داخلی شود. مسیرها را یک‌بار در تنظیمات ببینید و کلید بازیابی را بیرون بنویسید.
- در ویندوز مسیر Settings > Privacy & security را باز کنید و Device encryption یا BitLocker را ببینید. کلید بازیابی را فقط روی همان رایانه نگذارید.
- در مک مسیر System Settings > Privacy & Security > FileVault را روشن کنید.
- در لینوکس، LUKS معمولاً هنگام نصب فعال می‌شود. رمزگذاری بعدیِ تنها نسخه بدون پشتیبان کار پرریسکی است.
- روی گوشی، رمزگذاری معمولاً با قفل صفحه همراه است. قفل ضعیف این لایه را بی‌اثر می‌کند.
چطور بفهمید جایگزینی هنوز نگهداری می‌شود
- تاریخ آخرین انتشار را روی سایت رسمی پروژه ببینید، نه در تبلیغ یک کانال.
- نشانی دانلود را با دامنه‌ای که در مستندات همان پروژه نوشته شده مقایسه کنید. یک حرف جابه‌جا کافی است.
- نسخهٔ «پلاس» یا ترک‌شده را کنار بگذارید؛ نام آشنا روی فایل ناشناس کافی نیست.
- اگر پروژه می‌گوید دیگر نگهداری نمی‌شود، همان را جدی بگیرید حتی اگر سال‌ها بدون مشکل کار کرده باشد.
رمز و کلید را از فایل جدا نگه دارید
ظرف تازه فقط وقتی کامل‌کنندهٔ کارتان است که رمزش جدا سفر کند. گذاشتن رمز در پروندهٔ متنی کنار ظرف، یا فرستادنش در همان پیامی که فایل را می‌برد، حفاظ را خنثی می‌کند.
- رمز را در مدیر رمز عبور یا روی نسخه‌ای کاغذی در جای امن بنویسید.
- اگر باید با همکار به ظرف مشترک برسید، رمز را از کانال دیگری بفرستید.
- پس از تمام شدن کار مشترک، رمز را عوض کنید.
ممیزی گذشته جای نگهداری امروز را نمی‌گیرد
بررسی‌های مستقل دربارهٔ TrueCrypt ارزش تاریخی دارند و به جامعه کمک کردند ضعف‌ها را ببیند. اما ممیزی سال‌های دور به‌معنای این نیست که امروز هم باید همان برنامهٔ متوقف‌شده را برای دادهٔ تازه به کار ببرید. برنامهٔ بدون وصله، حتی اگر روزی خوب بررسی شده باشد، با گذر زمان در محیط تازه‌ای اجرا می‌شود که دیگر برای آن ساخته نشده است.
- اگر سندی از ممیزی می‌خوانید، تاریخش را ببینید و آن را با وضعیت نگهداری فعلی مقایسه کنید.
- ضعف گزارش‌شده را با «پس همه‌چیز از ابتدا بی‌فایده بود» عوضی نگیرید؛ مسیر درست مهاجرت به ابزار نگهداری‌شده است.
- برای انتخاب امروز، به‌روزرسانی جاری و مسیر رسمی دانلود مهم‌تر از شهرت یک دهه پیش است.
بازیابی را مثل خودِ مهاجرت جدی بگیرید
بسیاری از شکست‌ها وقتی رخ می‌دهد که ظرف تازه ساخته می‌شود اما هیچ‌کس جز روی همان رایانه بازش نکرده است. سفر، تعویض سیستم یا خرابی دیسک همان لحظهٔ آزمون است.
- ظرف تازه را یک‌بار کاملاً ببندید و از نو سوار کنید.
- اگر می‌توانید، همان فایل را روی دستگاه دوم با برنامهٔ رسمی باز کنید.
- چند پرونده را بعد از باز کردن با نسخهٔ اصلی مقایسه کنید تا کپی ناقص نمانده باشد.
- کلید یا رمز را از روی یادداشت جدا وارد کنید، نه از پرونده‌ای که کنار ظرف است؛ این خودش آزمایش جدا بودن راز است.
ظرف جدا و رمزگذاری کل دیسک را قاطی نکنید
TrueCrypt و بعدتر VeraCrypt هم برای ظرف فایل و هم برای رمز کردن یک دیسک به کار رفته‌اند. این دو کار یکی نیستند. ظرف برای چند پرونده که جابه‌جا می‌شوند مناسب است. رمزگذاری کل دیسک از بقیهٔ پرونده‌ها و فایل‌های موقت روی همان دستگاه هم محافظت می‌کند، به شرطی که صفحه قفل باشد.
- اگر لپ‌تاپ را هرروز بیرون می‌برید، لایهٔ دیسک سیستم‌عامل را اول ببینید.
- اگر فقط مجموعه‌ای از سندها باید جدا سفر کنند، ظرف نگهداری‌شده کافی است و جایگزین قفل صفحه نیست.
- هر دو را می‌توان هم‌زمان داشت؛ مهم این است که برای هر کدام بازیابی جداگانه آزمایش شده باشد.
اشتباه‌های رایج
- گمان اینکه توقف ۲۰۱۴ یعنی AES یک‌شبه بی‌فایده شد.
- دانلود «TrueCrypt نهایی» از یک سایت بایگانی ناشناس برای کار جاری.
- حذف ظرف قدیمی قبل از آزمایش باز کردن ظرف تازه.
- نگه داشتن رمز ظرف در همان پوشه‌ای که فایل رمزشده است.
- رها کردن مهاجرت تا وقتی دستگاه خراب شود یا برنامه دیگر روی سیستم تازه اجرا نشود.
از همین امروز چه کار کنید
- اگر هنوز به TrueCrypt وابسته‌اید، مهاجرت به ابزار نگهداری‌شده را برنامه‌ریزی کنید.
- قبل از هر تبدیل، پشتیبان بگیرید و بازیابی را آزمایش کنید.
- برای کار تازه، از رمزگذاری خود سیستم‌عامل یا VeraCrypt به‌روز — فقط از veracrypt.fr — استفاده کنید.
- پس از انتقال موفق، نسخهٔ قدیمی را کنار بگذارید و اگر دستگاه واگذار می‌شود آن را پاک‌سازی کنید.
- برای ابزارهای دیگری که هر روز به آن‌ها وابسته‌اید هم یک مسیر خروج بنویسید: پشتیبان، قالب، و مقصد بعدی.
راهنماهای مرتبط
فایل‌ها و داده‌ها
نگهداری امن فایل‌ها: رمزگذاری، کلید بازیابی و نسخه‌های ناخواسته
رمزگذاری به خواندن فایل روی دستگاه یا حافظهٔ گم‌شده سخت می‌گیرد، اما از نسخهٔ باز یا کپی‌های بی‌رمز باقی‌مانده محافظت نمی‌کند. رمزگذاری دیسک را از رمزگذاری پرونده جدا ببینید، کلید…
فایل‌ها و داده‌ها
پشتیبان‌گیری و بازیابی: نسخه‌ای که واقعاً برمی‌گردد
پشتیبان خوب نسخه‌ای است که بتوانید بدون دستگاه یا حساب ازدست‌رفته برش گردانید. همگام‌سازی به‌تنهایی کافی نیست؛ از دادهٔ مهم چند نسخهٔ مستقل بسازید، دست‌کم یکی را جدا نگه دارید و…
فایل‌ها و داده‌ها
پاک‌سازی اطلاعات حساس: حذف، بازنشانی و پایان عمر دستگاه
حذف فایل از سطل زباله معمولاً داده را برای همیشه از بین نمیبرد. برای فروختن دستگاه، پس از گرفتن پشتیبان، بازنشانی کارخانهای روی دیسک رمزگذاریشده مطمئنتر است و باید نسخه‌های…
امنیت دستگاه‌ها
بدافزار و فیشینگ: پیشگیری و واکنش متناسب
فیشینگ تلاش برای فریب است و بدافزار برنامهٔ ناخواسته؛ این دو همیشه یکی نیستند. در برابر پیام فوری مکث کنید، نرم‌افزار را از مسیر رسمی به‌روز نگه دارید و اگر چیزی لو رفت، واکنش را…