خاطرات اکبر هاشمی - ۴ خرداد ۱۳۷۷

دیشب تا دیروقت گزارش ها را از روى کامپیوتر سیار [= لپ تاب] که همراهمان در سفرها مى بریم و با خط تلفن، گزارش هاى مرکز را منتقل مى کنند، دیدم. دیرخوابیدم. صبح هم بعد از نماز نخوابیدم. خاطرات دیروز را نوشتم که طولانى است - دو صفحه کامل- و

دربارة برنامه هاى امروز مطالعه کردم و در دفتر یادبود کنگره شهدا، یادداشت نوشتم.

ساعت هفت و نیم صبح، به سوى بم حرکت کردیم. [آقای مسعود محمودی]، استاندار کرمان، مطابق معمول در ماشین بود و در مسیر توضیحات مى داد. نزدیک شهر راین، از راه آهن در دست احداث کرمان ـ زاهدان بازدیدکردیم. آقاى [صادق] افشار، [مدیرعامل شرکت راه آهن] و پیمانکاران توضیح دادند. حدود 500 کیلومتر با 24 قطعه به پیمان رفته است. در سال 1374 در زاهدان، کُلنگ شروع کار را به زمین زدم. آن روزها اعتبارى نداشت. با کمک هاى من و با استفاده از منابع داخلى، شروع شد. اهمیت زیادی دارد. شبه قاره هندوستان و شرق را از طریق ایران به راه آهن اروپا وصل مى کند و بم و سیستان و بلوچستان را از انزوا بیرون مى آورد. حدود 70 میلیارد تومان هزینه خواهد بُرد. اولویت را به قسمت کرمان ـ بم داده اند. نزدیک 50 درصدکار ساختمانى انجام شده است. از بخشى از قطعه ها بازدیدکردیم.

امام جمعه راین آنجا بود و خواست که سرى به شهر راین بزنیم. قبول کردم. به شهر رفتیم و یکسره بیرون شهر رفتیم؛ قلعه جالب قدیمى شهر را که بى شباهت به ارگ قدیم بم نیست، دیدیم. تعجب است که معروف نشده. مردم شهر مطلع شدند و اجتماع پُرشورى کنار قلعه در خیابان برقرارکردند. من هم به احساسات شان پاسخ دادم. شهرکوهستانى و سرسبز و زیبا و پُرآب است. از مسجد جامع قدیم در حال بازسازى بازدیدکردم. چنارهاى قطور فرسوده اى دارد و در میدان شهر، مقبره شیرخدا را دیدیم که زیبا ساخته شده و مورد احترام مردم است.

به محل کارخانه در حال احداث فِروکرم رفتیم. از بخش خصوصى است و آقاى [حمیدرضا] اویسى، صاحب آن گفت 40 درصد سهام آن از حوزه علمیه اصفهان، مربوط به آقاى [سید جلال الدین] طاهرى اصفهانى است. توضیحاتى از صرفه جویى ارزى و رشد صنعت داخلى داد. به سوى گلباف، براى رسیدگى به مسایل زلزله اخیر رفتیم. در دره اى، در میان دو رشته کوه است. استاندار و بخشدار توضیح دادند. حدود 18 هزار جمعیت دارد و زلزله خیز است. پس از پیروزى انقلاب، چند زلزله سنگین داشته و همین امروز هم زلزله اى با 2/5 ریشتر و بدون خسارت داشته؛ جالب است که گفتند، یک دانشمند در یوگسلاوى، زلزله سال گذشته را پیش بینى کرده بود و باز در روز عید غدیر هم زلزله اى پیش بینى کرده بودکه به وقوع پیوست.

از بخش هاى مختلف آسیب دیده شهر بازدیدکردیم. ساختمان هایى که پس از زلزله سال 1360 براساس مقاومت در مقابل زلزله ساخته شده، آسیب ندیده است. مردم در خیابان ها به گرمى با قربانى و شعار استقبال کردند. در میدان شهر، اجتماع باشکوهى داشتند. امام جمعه سابق خیرمقدم گفت و من برایشان صحبت کردم و با توجه به وفور آب و زمین، بر توسعه کشاورزى و دام تأکید نمودم. سپس از کارخانه بافندگى و دوزندگى و چاپ و رنگ پارچه در دست احداث بازدیدکردم. به خاطر خسارت زلزله، بهره بردارى به عقب افتاده یکى از قنات هاى خیلى پُرآب از کنار آن مى گذرد.

به سوى بم حرکت کردیم و با یک ساعت تأخیر، در ساعت دو بعد از ظهر، به ارگ جدید رسیدیم. مسیر کم رونق و کم عمران است، اما جاده خوب است. پس از استقبال و ناهار، براى استراحت و نماز و استحمام رفتم. هوا گرم است. عصر براى بازدید از طرح آبخوان آب باریک در دامنه جبال بارز رفتیم. سال 1375 با حضور من درختکارى شروع شد و درخت ها رشد خوبى کرده است. مردم منطقه ریگان و نرماشیر، اجتماع عظیمى داشتند.گفتند، این آبخوان باعث پُرآب شدن قنات ها و چاه ها شده و جلوی سیل را گرفته. نمایشگاه جهادسازندگی را دیدیم و پس از توضیحات آقاى [محمدتقی] امان پور، [معاون وزیر جهادسازندگی]، صحبت تشویق آمیز کردم. اعتباراتشان را کم کرده اند و ناراحت اند. در مسیر برگشت، فرماندار توضیحات خوبى داد. از روستاها و نخلستان های خوب نرماشیر و ریگان عبورکردیم.

شام را در محوطه و کنار استخر خوردیم و ضمن شام، در مورد راه هاى تأمین نیازهاى مالى و سرمایه ارگ جدید صحبت شد. آقاى [ابوالفضل] سجادی، مدیرعامل، روى درآمد توریست، براى کشور و خود ارگ، خیلى حساب مى کنند. گفتم، در شرایط فعلى نمى شود، زیاد روى توسعه توریسم حساب کرد و بیشتر باید به فکر بهره بردارى از منابع ثروت فراوان کشور بود، توریسم را هم به حساب آورد.

احساس رقابت زیادی با مناطق آزاد به خصوص کیش دارند. از فضاهاى سبز و دریاچه بزرگ و مراکز ورزشى و باندهاى دوچرخه و اسب دوانى بازدیدکردیم. سطح وسیعى را زیر کشت یونجه برده اند. با خرید یک قنات در بم، آب آن را با لوله به ارگ متصل کرده اند.

آخر شب رفتیم و گشتى در خیابان هاى بم زدیم. امام جمعه و فرماندار توضیح مى دادند. از مسجد جامع بازدیدکردم. به سبک معمارى قدیم، گنبدی با ارتفاع 45 متر ساخته اند که در شرایط معمارى جدید جالب است. درخت هاى عظیم اُکالیپتوس در خیابان ها، توجهم را جلب کرد. گفتند ریشه هاى آنها به نزدیک سطح زمین مى آید و جدول ها و آسفالت را ضایع مى کند. درآمد شهردارى 500 میلیون تومان است و بیشتر صرف امور جارى مى شود. نگران برنامه هاى توسعه شهراند، به خاطر مسایل شهردارى تهران که باعث رکود در کارهای شهردارى های سراسر کشور شده است.

از من خواستند، براى راه هاى مطمئن مصرف و فروش خرماى بم فکرى کنم. امسال حدود 200 هزار تُن محصول دارند. فکر مى کنند، ارزان مى شود. باید به فکر راهى مثل تعاونی پسته رفسنجان باشند. دیروقت خوابیدم.