خاطرات اکبر هاشمی - ۲ فروردین ۱۳۷۶

ساعت یازده از کیش به سوى اسلام آباد [پایتخت پاکستان] پرواز کردیم. بدرقه رسمى نداشتیم. ساعت سه به وقت پاکستان، در فرودگاه اسلام آباد فرود آمدیم. آقاى [فاروق] لُغارى، [رییس جمهور پاکستان] در فرودگاه استقبال کرد و دختربچه ایرانى خیرمقدم گفت. به اقامتگاه -کاخى از یکی از ایالت هاى پاکستان- رفتیم؛ جاى خوبى در کنار ارتفاعات سرسبز است. ترتیب خوبى براى اقامتگاه هاى میهمان ها داده اند.

بیش از پنجاه هیأت از پنجاه کشور به مناسبت پنجاهمین سال استقلال پاکستان آمده اند. سازمان کنفرانس اسلامى هم اجلاس فوق العاده برقرار کرده است. پاکستانى ها تلاش کردند که آن را تبدیل به اجلاس کامل کنفرانس اسلامى کنند؛ براى اینکه باعث تضعیف یا تأخیر اجلاس تهران نشود، ما جلوگیرى کردیم. از 54 کشور اسلامى، فقط 11 رییس جمهور آمده اند و بقیه در سطوح پایین ترند.

بعد از نماز ظهر و عصر، خانم حَسینه [واجد]، نخست وزیر بنگلادش، براى ملاقات به اقامتگاه آمد؛ بیشتر حرف هاى اجرایى را وزیر امورخارجه اش می زد. از توافقى که با هند در مورد تنظیم و تقسیم آب رودخانه هاى مرزى و مشترک شان کرده اند، اظهار خوشحالى کرد؛ واقعاً هم کار مهمى است. دولت قبلی در این خصوص ناموفق بود و ما را میانجى کرده بود که هند را تابع کنیم. گویا دولت هند با این حزب بنگلادش هماهنگ است و با دولت سابق ناهماهنگ بود. اظهار تمایل کرد که به ایران بیاید. خواست که براى مهار و بهره گیرى از آب فراوان که با این تفاهم به دست آورده اند، کمک شان کنیم. مدعى بودند که به طور میانگین حدود 1000 مترمکعب آب در ثانیه وارد بنگلادش مى شود. اظهار عدم اطمینان به این رقم کردم؛ تقریباً به اندازه همه آب رود نیل است.

سپس آقاى معراج خالد، نخست وزیر موقت پاکستان در دوران انتقالی آمد. از روش اداره دوران بحران ایشان تعریف کردم. فعلاً رییس دانشگاه بین المللى اسلامى است. گفت حدود سه هزار دانشجو از مقطع کارشناسى تا دکتری دارند. از ما براى تأسیس و تصویب رشته آموزش زبان فارسى کمک خواست. از سابقه درخشان ادبیات فارسى در شبه قاره هند و ضرورت احیای آن صحبت زیادی کرد؛ وعده کمک دادم. سئوالات زیادی از برنامه ها و درس های طلاب آنها کردم؛ شصت نفر طلبه دارند .

سپس آقاى نواز شریف، نخست وزیر پاکستان آمد. از پیروزى درخشان حزبش در انتخابات و اینکه بدون احتیاج به ائتلاف، با اکثریت قاطع مجلس، دولت تشکیل داده اند، اظهار شادمانى کرد و مشکل بدهى هاى خارجى شان را مطرح نمود؛ خواستار همکارى بیشتر با ایران اند. گفت اعلان کرده که آماده مذاکره با هند بر سر مسأله دو کشور است؛ توافق داشتیم که کشمیر و افغانستان، دو دردسر جدی براى آنها است.

به سفارت رفتیم. در بین راه، راننده و افسر همراه که زبان فارسى هم کمى بلدند، توضیحاتى دادند. در سفارت ایران، با جمعى از علماى شیعه و سنى ملاقات داشتیم. از اقدامات سازنده، اظهار قدردانى کردند و تقاضاى توجه بیشتر به مسایل کشمیر و نیز کمک به پاکستان براى حل مشکل بدهى هاى خارجى آن نمودندکه خطرساز شده است.

سپس رییس حزب جماعت اسلامى جداگانه صحبت کرد و نظر ما را دربارة مسایل افغانستان خواست و اظهار آمادگى کرد که به اجراى نظر ما کمک کنند؛ روى طالبان نفوذ دارند. گفتم خوددارى از جنگ و تلاش براى حل مسایل از طریق مذاکره، با حضور همه گروه ها. آقاى سیدساجد نقوى، [رهبر شیعیان پاکستان] دربارة خطرساز شدن اختلافات فرقه اى و اوج کشتار از سوى دو طرف شیعه و سنى، جداگانه صحبت کرد و خواست که خطر را براى دولت پاکستان توضیح بدهیم و بخواهیم که مهارکنند.

سپس انجمن طرفداران زبان فارسى، شامل اُدبا و دانشمندان از ایالات مختلف پاکستان آمدند. لوح سپاسى براى خدمات من به جهان اسلام تقدیم کردند. [آقای کاظمی شاد] شاعرشان، شعرى در وصف من سروده بود که خواند و هر یک از آثار ادبى خود هدیه اى دادند. من هم از تلاش شان تشکر کردم و قول کمک دادم.

سپس در جمع کارکنان سفارت و ایرانى هاى مقیم پاکستان شرکت کردم. گروه سرود دختران مدرسه ایرانى، سرودی در وصف من اجرا کردند که معلم شان سروده بود. هدیه اى به آنها دادم. براى مدرسه یک مینى بوس خواستندکه قبول کردم.

سفیرمان آقاى [محمدمهدی] آخوندزاده، گزارش داد و از سرفرازى ایرانیان در خارج به خاطر برنامه هاى سازندگى ایران گفت. براى آنها صحبت کوتاهى کردم و خواستم از ناامنى هاى اخیر که پس از شهادت [محمدعلی رحیمی]، رایزن فرهنگى مان در لاهور پیش آمده است، نهراسند. شام صرف شد و به اقامتگاه آمدیم. با خستگى خوابیدم. عفت و فائزه و بدرى خانم مرعشى هم با من به سفارت آمده بودند.