خاطرات اکبر هاشمی - ۱۹ اسفند ۱۳۷۶

براى شناسایى منطقه جنگ اُحُد در سفر به مدینه، ساعاتى به مطالعه مدینه شناسى - نوشته هاى [سیدمحمدباقر] نجفى- پرداختم؛ مى خواستم از نزدیک همه آثار تاریخى و موقعیت میدان نبرد را ببینم، ولى به خاطر ضیق وقت موفق نشدم. فقط زیارت کردیم وکمى دربارة تنگه اى که مشرکان از آنجا مسلمانان را دور زده بودند، بحث کردیم که به جایی نرسید.

آقاى مولوى اسحاق مدنی که در سفر همراه ما بود، گفت در زمان تحصیل در مدینه، استاد تاریخش در زمین اُحُد، شاگردانش را توجیه مى کرده؛ تپه رماه را معرفى کردکه معمولاً جاى دیگرى را معرفى مى کنند. مى خواستم محل بقعه شایا و مهراس و مسجد و غار و تنگه و... را بینیم که متأسفانه انجام نشد. امروزکه کتاب و نقشه ها را مطالعه کردم، بر عدم توفیق، متأسف شدم؛ گرچه روز بعد تصمیم داشتیم برویم، ولى سفر به خیبر را ترجیح دادیم.

آقاى [سیدمحمد] خاتمى، رییس جمهور، براى دیدار عید و سفر عُمره آمدند و گفتندکه در دوران سفر من، احساس نیاز به حضور من در کشور جدی بود. مقدارى دربارة مسایل و نکات مهم سفر عربستان صحبت کرد و نیز راجع به مسایل دانشگاه ها و انتخابات و مسأله آیت الله منتظرى. ایشان گفت، به آیت الله خامنه اى گفته است، گرچه شوراى عالى امنیت ملی، رأى داده است که محدودیت آقاى منتظرى ادامه یابد، ولى فعلاً معتقد است که باید رفع محدودیت شود؛ نظیر رأى آقاى [عبدالله] نورى، وزیرکشور.

گفت، شوراى عالی امنیت ملی جلسه گذاشته و آقاى نورى، نظرش را گفته و آقاى [یحیی] رحیم صفوى، فرمانده سپاه، با تلخی وزارت کشور را متهم کرده و ایشان از آقاى نورى دفاع کرده و همین مسأله با رهبرى هم مطرح شده است؛ رهبرى هم به وزارت کشور انتقاد دارند.

گفت، آیت الله منتظرى مشغول تهیه نامه اى هستند که در آن نظر جدیدی دربارة ولایت فقیه اظهار مى کنند، اولاً شرط آن را مرجعیت مى دانند و ثانیاً اختیارات را در حد نظارت مى دانند و اگرچنین مرجعى نباشد، شوراى رهبرى را لازم می دانند و معتقدند، باید در قم باشد و در آخر نامه مى گویندکه بعضى از اظهارات گذشته خود را اصلاح مى کنند که نسبت به رهبرى تند بوده است و اضافه کردکه به آقاى منتظرى پیغام داده است که مصلحت نیست، نامه منتشر شود.

گفت، آمریکا اخیراً پیغام داده که در امر مبارزه با موادمخدر همکارى کنیم و از من توقع داشت که کمک کنم بر سر این موضوع و نیز براى اینکه به جاى پیام ها توسط سفارت سوییس، پیام ها بین ایران و آمریکا مستقیم شود. من گفتم، شما نظرتان را صریح به رهبرى نمى گویید و رهبرى فکر مى کنندکه شما با مذاکره با آمریکا مخالفید. ایشان گفت، صریحاً مى گویم که با مذاکره موافقیم، گرچه این به معناى ایجاد فورى رابطه نیست.

از من توقع دارندکه براى تغییر نظر رهبرى در مورد مسأله آیت الله منتظرى و نیز مسأله آمریکا و مصرکمک کنم. از اینکه مذاکرات شان در جلسه خصوصى هفتگى با رهبرى، ضبط مى شود، راضى نیست و نوعى کم اعتمادی تلقى مى کند. در مورد انتخابات هم از شوراى نگهبان به خاطر ردصلاحیت بعضى از نامزدها گله مند است. گفتم، اقدام وزارت کشور در ردصلاحیت خانم [شهلا] حبیبى، منطق این جناح را در مقابل شوراى نگهبان ضعیف کرده است.

عصر و شب، جمعى از بستگان براى دیدار سفر عُمره آمدند. شب آقایان حسن خمینى و [محمدرضا] توسلى آمدند. دربارة سفر به عربستان صحبت شد و از آثار آن ابراز خوشحالى کردند. در مورد مسأله آیت الله منتظرى، حسن آقا معتقد بود، مشکلى در ادامه وضع فعلى در چند ماه آینده نیست، ولى آقاى توسلى، مسأله را مشکل زا مى دانند و داغ شدن اختلافات بعضى را هم باعث زیادشدن کینه ها و مشکلات سیاسى مى دانند.

آقاى [محمدرضا] نورى [شاهرودی]، سفیرمان در ریاض، تلفن زد و خواست، از حال ملک فهد، [پادشاه عربستان سعودی] که به خاطر بیمارى در بیمارستان بستری شده، تلفنى احوال پرسى کنم.