فقر آب یا مدیریت فقیر؟

 جوان آنلاین: بحران آب امروز ایران، بیشتر از آنکه ناشی از کمبود منابع طبیعی باشد، نتیجه‌ی دهه‌ها سوءمدیریت، بی‌عملی، و سیاست‌گذاری‌های نادرست است.

۳۲٪ آب شرب کشور هدر می‌رود؛ عددی که از مصرف کل آب تهران بیشتر است! اما به‌جای سرمایه‌گذاری برای اصلاح این شبکه فرسوده، میلیاردها دلار صرف انتقال آب از دریا می‌شود؛ چون آنجا پروژه‌ها رانت‌زا و قابل واگذاری به پیمانکاران ذی‌نفوذ است.

در حالی که ۹۰٪ کل آب ایران در کشاورزی مصرف می‌شود، هنوز سیاست‌ها به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر یا اصلاح الگوی آبیاری نرفته‌اند. حتی در مناطق بحرانی، چمن‌کاری و کشت هندوانه (برای صادرات!) ادامه دارد. یعنی عملاً آب را صادر می‌کنیم.

مثال فاجعه‌بار: کل محصولات کشاورزی استان اصفهان سالانه ۱۵۰ میلیون دلار ارزش دارد، اما هزینه انتقال آب به این استان ۴۰۰ میلیون دلار است!

سیاست خودکفایی غذایی سال‌هاست بدون توجه به اقلیم و منابع آبی محدود کشور دنبال می‌شود؛ از یک‌سو دستور داده‌اند مصرف آب کاهش یابد، از سوی دیگر تولید محصولات استراتژیک افزایش یابد! این تناقض، حکایت آشفتگی سیاست‌گذاری است.

مسئولان هنوز آب را «کالای آسمانی» می‌دانند و منتظر نزولات‌اند، نه برنامه‌ریزی علمی، نه مدیریت داده‌محور.

بهره‌وری پایین در کشاورزی هم معضل بزرگی است: ۸۲ میلیارد مترمکعب آب صرف می‌شود تا فقط ۸٪ از GDP کشور از کشاورزی تأمین شود!

استاد دانشگاه شریف هشدار می‌دهد: اگر اقدام اساسی نشود، هر سال وضعیت بدتر خواهد شد. اما همچنان اولویت با پروژه‌های پرهزینه‌، نه اصلاح ساختار و نجات آب است.