بحران آب از کجا آغاز شد؟

مینا حیدری، روزنامه اطلاعات

علیرضا دائمی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو در زمان وزارت حمید چیت‌چیان در دولت یازدهم، می‌گوید: ایران ذاتا سرزمینی مناسب برای کشاورزی گسترده نیست، زیرا منابع آب محدودی دارد. بسیاری از محصولاتی که در داخل کشور تولید می‌شود، اگر از بازار جهانی خریداری شود، ارزان‌تر از تولید داخلی تمام خواهد شد. متأسفانه کشاورزی ما فقیر است؛ هم منابع آب را از بین می‌بریم و هم زمین‌هایمان را فرسوده می‌کنیم.

بحران از همین‌جا آغاز می‌شود؛ جایی که بر منابع آب مدیریت معقولی اعمال نکردیم، اشتغال پایدار به وجود نیاوردیم و جمعیت را توسعه دادیم، بی‌آن‌که بیندیشیم آیا این جمعیت امکان زیست دارد یا نه. نه به آمایش سرزمین توجه کردیم و نه به توسعه پایدار.

ما سیستمی داریم که رانت‌خواری را توسعه می‌دهد. درست زمانی که برخی منابع کم است، عده‌ای به فکر کسب درآمد ناسالم از همین منابع هستند، امروز که تهران با کمبود شدید آب روبه‌روست در اطراف شهر، تعداد چاه‌های غیرمجاز، هر روز بیشتر می‌شود و منابع آب زیرزمینی را بدون ‌هیچ کنترلی می‌مکند و نابود می‌کنند. چرا؟ چون نظارتی وجود ندارد.

در مورد آب نیز نمی‌توان بدون در نظر گرفتن ابعاد دیگر، اقدامی مؤثر انجام داد، زیرا پدیده‌ای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، فنی، امنیتی و حتی دیپلماتیک است.

حاکمیت به مردم توصیه می‌کند فرزندان بیشتری بیاورند و برای حمایت از این سیاست، مشوق‌هایی در نظر گرفته‌اند، زیرا جمعیت آینده ایران به سمت سالمندی می‌رود. اما آیا به آینده این موضوع نمی‌اندیشند که می‌توان برای این افراد شغل پایدار ایجاد کرد؟ آیا شرایط زیست مناسب برای آنان فراهم است؟