کنسرسیوم نفت؛ بازتعریف مناسبات قدرت پس از کودتا

دو سال بعد، در ۱۰ مرداد ۱۳۳۳، مذاکرات مربوط به کنسرسیوم نفت ایران به پایان رسید؛ توافقی که پس از کودتای ۲۸ مرداد، چارچوب تازه‌ای برای اداره صنعت نفت ایجاد کرد. از همان زمان تاکنون، درباره این قرارداد دو روایت اصلی وجود داشته است. گروهی آن را راهی برای بازگرداندن ثبات اقتصادی به کشور می‌دانند و گروهی دیگر آن را نشانه بازگشت نفوذ قدرت‌های خارجی بر صنعت نفت ارزیابی می‌کنند. با وجود اختلاف دیدگاه‌ها، کمتر پژوهشگری در اهمیت این توافق برای تاریخ اقتصادی ایران تردید دارد.