توسعه اقتصادی در سایه رقابت‌های جنگ سرد

از اینجا به بعد، روایت ۱۰ مرداد نیز تغییر می‌کند. اگر دهه‌های نخست قرن چهاردهم خورشیدی را می‌توان دوران تثبیت دولت ملی دانست، از اواخر دهه ۱۳۴۰ توسعه اقتصادی به یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های حکومت تبدیل شد. در ۱۰ مرداد ۱۳۴۹، ایران و اتحاد جماهیر شوروی یکی از مهم‌ترین توافق‌های اقتصادی خود را امضا کردند؛ توافقی که همکاری در حوزه صنعت، انرژی و زیرساخت را گسترش داد و بازتابی از سیاست موازنه‌گرایانه ایران در دوران جنگ سرد بود.