دورزدن انسداد اینترنت: انتخاب مسیر و سنجش خطر
باز نشدن یک سایت همیشه سانسور نیست. اگر انسداد عمدی در کار است، ابزار را فقط از مسیر رسمی بگیرید و به فیلترشکنهای ناشناس در پیامرسانها اعتماد نکنید. VPN ترافیک را از دید شبکهٔ محلی پنهان میکند اما به همان فراهمکننده نشان میدهد؛ تور و ناشناسی را با باز شدن سایت عوضی نگیرید.

باز نشدن یک سایت همیشه سانسور نیست. اگر انسداد عمدی در کار است، ابزار را فقط از مسیر رسمی بگیرید و به فیلترشکنهای ناشناس در پیامرسانها اعتماد نکنید. ویپیان ترافیک را از دید شبکهٔ محلی پنهان میکند اما به همان فراهمکننده نشان میدهد؛ تور و ناشناسی را با باز شدن سایت عوضی نگیرید.
لایههای مسیر یک درخواست را در اینترنت چگونه کار میکند و کجا محدود میشود بخوانید. محدودیت ناشناسی را در ناشناسی ارتباطات جدی بگیرید: رسیدن به صفحه بهمعنای پنهان ماندن هویت نیست.
اول ببینید واقعاً انسداد است یا نه
اشتباه تایپی در نشانی، قطعی سرور، گواهی منقضی، ساعت غلط دستگاه، محدودیت جغرافیایی فروش، درگاه ورود وایفای هتل و حتی پر بودن حافظه میتوانند همان «باز نمیشود» را بسازند. اگر ابزار دور زدن را برای مشکلی که سانسور نیست نصب کنید، هم وقت تلف میشود و هم ممکن است برنامهٔ خطرناک نصب کنید.
- نشانی را از نشانک یا با تایپ مجدد بررسی کنید؛ یک حرف کم یا زیاد صفحهٔ دیگری میسازد.
- چند سایت مختلف را امتحان کنید. اگر هیچچیز باز نمیشود، مشکل ممکن است خودِ اتصال، وایفای یا درگاه ورودی باشد.
- همان سایت را با دادهٔ همراه، بعد با وایفای امتحان کنید. اگر فقط روی یکی نمیآید، محدودیت همان شبکه محتملتر است.
- ساعت و تاریخ دستگاه را روی تنظیم خودکار بگذارید. ساعت غلط هشدار گواهی میسازد و سایت امن باز نمیشود.
- اگر مرورگر دربارهٔ گواهی هشدار داد، هشدار را رد نکنید تا «فقط باز شود». اول شبکه و ساعت را بسنجید.
- از دستگاه یا شبکهٔ دیگری، اگر در دسترس است، بپرسید آیا همان صفحه برای دیگران باز است. قطعی سراسری با انسداد محلی فرق دارد.
انسداد ممکن است در چند لایه رخ دهد
گاهی فقط نام دامنه ترجمه نمیشود، گاهی نشانی عددی بسته است، گاهی نوع ارتباط از روی نام سایت یا الگوی ترافیک شناخته و قطع میشود، و گاهی خودِ برنامه در فروشگاه یا روی شبکه اجازهٔ بهروزرسانی ندارد. لازم نیست نوع دقیق را مثل یک متخصص شبکه تشخیص بدهید؛ همین که بدانید یک ابزار همهٔ لایهها را حل نمیکند کافی است. توضیح ایستگاهها در راهنمای مسیر اینترنت آمده است.
- اگر فقط یک سایت خاص باز نمیشود و بقیه هستند، ممکن است همان مقصد محدود شده باشد.
- اگر خانوادهای از خدمتها با هم بستهاند، محدودیت گستردهتر از یک دامنه است.
- اگر تور یا ویپیان هم وصل نمیشوند، ورود به خودِ آن شبکهها ممکن است جداگانه محدود شده باشد و به تنظیم اتصال یا پل نیاز داشته باشید.
- کند شدن شدید گاهی محدودیت است و گاهی صرفاً شبکهٔ شلوغ؛ ابزار تازه را فقط برای کندی معمولی نصب نکنید.
ابزار را از مسیر قابلاعتماد بگیرید
رایجترین خطر عملی، خودِ انسداد نیست؛ نصب برنامهای است که در پیام، تبلیغ یا نتایج جستوجو با نام «فیلترشکن رایگان» یا «تور» معرفی میشود و در واقع ترافیک را میخواند یا بدافزار میگذارد. ابزار را از سایت رسمی همان پروژه یا فروشگاه رسمی همان سازنده بگیرید، نه از فایل ارسالشده در گروه.
- نشانی سایت رسمی را از منبعی که از قبل میشناسید باز کنید یا با دقت تایپ کنید، نه از روی اولین تبلیغ جستوجو.
- ارتباط باید با HTTPS و بدون هشدار گواهی باشد.
- فایل را از کانال پیامرسان، فلش تعارفی یا پیوند کوتاه ناشناس نصب نکنید.
- اگر سایت رسمی از این شبکه باز نمیشود، روش رسمی جایگزین همان پروژه را به کار ببرید، نه اولین فایل «آینه» در یک گروه.
- بعد از نصب، مجوزهای برنامه را بخوانید: فیلترشکنی که به پیامک، مخاطبان و حافظهٔ بیربط نیاز دارد مشکوک است.
مرورگر تور را از کجا بگیرید
امنترین روش دانلود مرورگر تور، سایت رسمی پروژهٔ تور است. اگر آن صفحه از شبکهٔ شما باز نمیشود، خود پروژه روشهای رسمی جایگزین دارد؛ اینها را با فایل تصادفی به نام تور عوضی نگیرید.
- از دستگاهی که میتواند به سایت رسمی برسد، صفحهٔ دانلود پروژهٔ تور را باز کنید و نسخهٔ ویندوز، مک، لینوکس یا اندروید را بگیرید.
- اگر سایت اصلی بسته است، از روش GetTor استفاده کنید: به نشانی gettor@torproject.org نامه بفرستید و در متن فقط کلمهٔ windows یا osx یا linux یا android را بنویسید. پاسخ رسمی پیوند دانلود و اطلاعات بررسی صحت را میفرستد.
- پیوندهای داخل آن پاسخ را با فایل ارسالی یک غریبه عوضی نگیرید.
- پس از نصب، مرورگر تور را از میانبر خودش باز کنید، نه اینکه «تور» را با یک افزونهٔ ناشناس در مرورگر معمولی شبیهسازی کنید.
- مرورگر تور را برای بهروزرسانی از داخل خودش یا دوباره از مسیر رسمی بهروز کنید، نه با نصب یک بستهٔ جانبی.
اولین اتصال و وقتی تور مستقیم وصل نمیشود
- با باز شدن مرورگر تور، در بیشتر شبکهها زدن اتصال کافی است.
- اگر میدانید ارتباط محدود است یا نوار پیشرفت میماند، پیکربندی اتصال را باز کنید.
- دستیار اتصال میتواند بر اساس محل یک پل پیشنهاد کند. اگر محل تشخیص داده نشد، منطقه را از فهرست انتخاب کنید و امتحان یک پل را بزنید.
- برای انتخاب دستی، در تنظیمات بخش اتصال، از پلهای داخلی یکی را برگزینید: گزینههایی مانند obfs4، Snowflake، meek یا WebTunnel برای دور زدن محدودیت ورود به تور طراحی شدهاند.
- اگر پل داخلی کار نکرد، در همان بخش اتصال، درخواست پل را از داخل خود مرورگر بزنید و پس از تکمیل بررسی، وصل شوید.
- پل را از کسی که در پیام برایتان «لیست آماده» میفرستد و از شما میخواهد برنامهٔ دیگری نصب کنید نگیرید، مگر اینکه همان مسیر رسمی پروژه باشد.
پل را در تنظیمات مرورگر وارد کنید
- اگر مرورگر تور باز است، منو را باز کنید، تنظیمات و سپس اتصال را بزنید.
- در بخش پلها، وارد کردن نشانی پلهایی که از قبل دارید را انتخاب کنید و هر نشانی را در یک خط بگذارید.
- وصل شوید. اگر نشد، آن پل ممکن است از کار افتاده باشد؛ مجموعهٔ تازهای از مسیر رسمی بگیرید.
- روی اندروید، تنظیمات اتصال یا Config Bridge را باز کنید، استفاده از پل را روشن کنید و در صورت داشتن نشانی، Provide a Bridge I know را بزنید.
- نشانی ناقص یا فقط شکلک معرف پل برای اتصال کافی نیست؛ نشانی کامل لازم است.
ویپیان را با شناخت محدودیتش انتخاب کنید
ویپیان ترافیک دستگاه یا همان برنامه را از دید شبکهٔ فعلی میپوشاند و آن را نزد فراهمکنندهٔ ویپیان میبرد. آن فراهمکننده معمولاً میبیند به چه مقصدهایی میروید. وعدهٔ «بدون ثبت سابقه» را نمیتوانید از داخل خود برنامه راستیآزمایی کنید. ویپیان ناشناس رایگان که در تبلیغ پیامرسان پخش میشود یکی از پرریسکترین انتخابهاست.
- اگر سازمان یا گروهی که به آن اعتماد دارید دسترسی ویپیان یا Outline میدهد، برنامهٔ کارخواه را از سایت رسمی همان پروژه بگیرید و فقط کلید یا پروندهٔ تنظیمی را که خودشان دادهاند وارد کنید.
- کلید دسترسی را در گروه عمومی بازنشر نکنید.
- برای استفادهٔ شخصی، فراهمکنندهای را از سایت رسمیاش نصب کنید که خودتان انتخاب کردهاید، نه اولین نتیجهٔ «ویپیان رایگان».
- گواهی یا نمایهٔ VPN که کسی در پیام میفرستد و از شما میخواهد «برای وصل شدن نصب کن» را نپذیرید، مگر منبع را جدا تأیید کرده باشید.
- بعد از اتصال، ببینید آیا کل دستگاه از آن مسیر میرود یا فقط یک برنامه؛ این را در تنظیمات همان ابزار بخوانید.
بعد از وصل شدن چه چیزی عوض نمیشود
- هنوز باید به قفل مرورگر و هشدار گواهی توجه کنید. مسیر تازه جای سایت جعلی را درست نمیکند.
- ورود با حساب شخصی، سایت را از هویت شما باخبر میکند. اگر هدف ناشناسی بود، راهنمای محدودیت ناشناسی را بخوانید.
- گواهی ریشه یا «نصب این پروفایل برای اینترنت» از منبع ناشناس را برای باز شدن سایت نصب نکنید؛ این کار میتواند ترافیک را خوانا کند.
- پیوندهای داخل صفحهٔ ورود وایفای هتل را با ابزار دور زدن قاطی نکنید؛ اول همان درگاه را تمام کنید یا به دادهٔ همراه سوییچ کنید.
- سرعت کمتر از اتصال مستقیم طبیعی است. اگر چیزی اصلاً باز نشد، ابزار را عوض کنید یا پل دیگری از مسیر رسمی بخواهید، نه اینکه هر هشدار امنیتی را خاموش کنید.
خطر را با هدف بسنجید
قوانین مربوط به ابزارهای دور زدن از جایی به جای دیگر فرق دارد. این راهنما مشاورهٔ حقوقی نیست. قبل از نصب، بسنجید که آیا باز شدن آن سایت ارزش این را دارد که شبکهٔ محلی ببیند به یک مسیر جایگزین وصل شدهاید، و آیا فراهمکنندهٔ آن مسیر برای شما قابل پذیرش است.
- روی دستگاه مدیریتشدهٔ محل کار یا مدرسه، ابزار شخصی نصب نکنید؛ ممکن است خلاف سیاست باشد و همچنین دیده شود.
- اگر فقط باید یک پیام یا نامهٔ مهم را بفرستید، گاهی دادهٔ همراه بهجای وایفای محدود کافی است و ابزار تازهای لازم نیست.
- چند ابزار مشکوک را پشت سر هم نصب و پاک نکنید؛ هر کدام مجوز و سابقه روی دستگاه میگذارد.
- هدف را بنویسید: فقط باز شدن سایت خبری، یا جدا ماندن هویت. ابزار دسترسی دومی را حل نمیکند.
اندروید، آیفون و رایانه را یکی ندانید
- روی رایانه مرورگر تور را جدا از مرورگر روزمره نگه دارید و نشانکهای حساب اصلی را آنجا باز نکنید اگر هویت باید جدا بماند.
- روی اندروید، مرورگر تور را از مسیر رسمی پروژه نصب کنید. برنامههای متفرقه با نام شبیه تور جایگزین آن نیستند.
- روی آیفون، فروشگاه رسمی محدودیت بیشتری روی بعضی ابزارها دارد. هر چه از بیرون فروشگاه و با «پروفایل سازمانی» ناشناس پیشنهاد میشود برای دور زدن نصب نکنید.
- بهروزرسانی سیستم را عقب نیندازید به این خاطر که «مبادا فیلترشکن از کار بیفتد»؛ دستگاه بهروز نشده خطر بزرگتری است.
اشتباههای رایج
- نصب فیلترشکن پیشنهادی همان پیامی که میگوید سایت باز نمیشود.
- جستوجوی «دانلود تور» و گرفتن اولین پرونده از یک سایت تبلیغاتی.
- رد کردن هشدار گواهی برای اینکه صفحه باز شود.
- فرض اینکه بعد از وصل شدن ویپیان دیگر ناشناس هستید.
- وارد کردن کلید Outline یا پروندهٔ تنظیم در برنامهای غیر از کارخواه رسمی.
- نصب هر پل یا هر برنامه بعد از یکی دو بار شکست، بدون برگشت به مسیر رسمی.
سایت جعلی دانلود را از رسمی جدا کنید
صفحات زیادی با نام شبیه پروژهٔ تور یا با عنوان «دانلود رایگان» در نتایج جستوجو ظاهر میشوند. شکلک و رنگ آشنا کافی نیست.
- نشانی را حرفبهحرف بخوانید. یک حرف اضافه یا دامنهای دیگر کافی است که پرونده آلوده باشد.
- اگر مرورگر هشدار گواهی داد یا صفحه ناگهان به دانلود مستقیم یک فایل اجرایی پرید، همان را نگیرید.
- آینه را فقط وقتی به کار ببرید که خود پروژه در راهنمای رسمیاش معرفی کرده باشد، نه هر سایتی که کلمهٔ mirror دارد.
- پس از دانلود، در صورت امکان پرونده را با اطلاعات بررسی صحت که همان مسیر رسمی فرستاده مقایسه کنید.
در خود مرورگر تور هویت نشست را قاطی نکنید
- اگر در یک نشست تور کاری کردید که نباید به کار بعدی وصل شود، از منو هویت تازه را بزنید. این کار نشستها را میبندد و مدار تازهای میسازد.
- برای یک سایت خاص، مدار تازه برای این سایت را وقتی به کار ببرید که همان صفحه وصل نمیشود و میخواهید مسیر دیگری داخل تور امتحان شود.
- پنجره را به اندازهٔ پیشفرض نگه دارید؛ بزرگ کردن افراطی پنجره شما را میان کاربران تور متمایزتر میکند.
- از تور برای اشتراک فایل به روشی که پروژه توصیه نمیکند استفاده نکنید؛ هم هویت را در خطر میگذارد و هم به شبکه فشار میآورد.
- افزونهٔ اضافه روی مرورگر تور نصب نکنید؛ همان اثر انگشت و سطح حمله را بالا میبرد.
Outline و ابزار سازمانی
- اگر گروهی که میشناسید دسترسی Outline میدهد، کارخواه را از سایت رسمی Outline بگیرید.
- کلید دسترسی را در همان برنامه با افزودن سرور وارد کنید، نه در یک برنامهٔ همنام ناشناس.
- اگر کلید کار نکرد، از همان گروه کلید تازه بخواهید؛ برنامهٔ «تقویتکننده» ثالث نصب نکنید.
- پساز قطع همکاری، دسترسی را از دستگاه حذف کنید.
پسماندهٔ فیلترشکن روی سیستم
برنامههای مشکوک گاهی نمایهٔ VPN، پیشکار (پراکسی) یا گواهی باقی میگذارند حتی بعد از پاک کردن آیکون.
- در ویندوز تنظیمات شبکه و اینترنت، VPN و همچنین پیشکار را باز کنید و موردی را که نمیشناسید حذف کنید.
- در مک تنظیمات شبکه و هر نمایهٔ VPN افزودهشده را ببینید.
- در آیفون به تنظیمات عمومی، VPN و مدیریت دستگاه بروید و نمایه یا VPN ناشناس را پاک کنید.
- در اندروید تنظیمات شبکه و اینترنت، VPN را بخوانید و اتصال همیشگی را اگر شما روشن نکردهاید بررسی کنید.
- اتصال همیشگی به یک ویپیان ناپایدار میتواند وقتی آن مسیر میخوابد شما را کلاً بدون اینترنت بگذارد؛ این را آگاهانه روشن کنید.
درگاه ورود و نرمافزار امنیتی
- در هتل یا فرودگاه اول صفحهٔ ورود وایفای را تمام کنید؛ بسیاری از ابزارهای دور زدن قبل از باز شدن اینترنت کار نمیکنند.
- اگر بعد از ورود هنوز همه چیز بسته است، آنوقت مسیر جایگزین را امتحان کنید.
- بعضی برنامههای امنیتی ترافیک HTTPS را بازبینی میکنند و هشدار گواهی یا اختلال میسازند. اگر چنین برنامهای دارید، همان را بهعنوان علت بررسی کنید، نه اینکه هشدار را برای همیشه خاموش کنید.
- پیشکار دستی که زمانی برای یک شبکه گذاشتهاید ممکن است در شبکهٔ دیگر همه چیز را بشکند؛ همان تنظیم را بعد از سفر پاک کنید.
افزونهٔ مرورگر بهجای برنامه
افزونهای که میگوید کل ترافیک را از ویپیان رد میکند به همهٔ صفحههایی که در آن مرورگر باز میکنید دسترسی دارد. افزونهٔ ناشناس همسنگ نصب سیستمعامل خطرناک است. اگر زمانی از افزونه استفاده میکنید، فقط از سازندهای باشد که خودتان از سایت رسمی همان سازنده نصب کردهاید، و بدانید این کار فقط همان مرورگر را پوشش میدهد نه بقیهٔ دستگاه را.
وقتی هیچکدام وصل نشد
- یکبار دستگاه را به شبکهٔ دیگری ببرید—دادهٔ همراه یا وایفای دیگر—تا ببینید مشکل از همان شبکه است.
- از مسیر رسمی پل تازهای بخواهید و پل قبلی را کنار بگذارید.
- چند برنامهٔ همزمان ویپیان را با هم روشن نگذارید؛ با یکدیگر تداخل میکنند.
- اگر فقط باید متن کوتاهی را به کسی برسانید، کانال دیگری را که از قبل امن دارید در نظر بگیرید، بهجای نصب پنجمین فایل ناشناس.
- شکست مکرر را با خاموش کردن امنیت مرورگر درست نکنید.
قبل از اختلال گسترده آماده کنید
وقتی انسداد وسیع میشود، همین صفحههای رسمی دانلود هم ممکن است دیر باز شوند. آمادگی کمهزینه است.
- وقتی اینترنت پایدار است، مرورگر تور را از مسیر رسمی نصب یا بهروز کنید و یکبار وصل شدنش را ببینید.
- نشانی نامهٔ GetTor و نشانی سایت رسمی را در جایی غیر از «حافظهٔ همان لحظه» یادداشت کنید.
- ابزار سازمانی را اگر به آن وابسته هستید همان وقتی که کار میکند آزمایش کنید، نه شب حادثه.
- بهروزرسانی خودِ سیستمعامل را عقب نیندازید؛ روز اختلال زمان نصب بستهٔ بزرگ نیست.
- کلید دسترسی را در عکس گالری عمومی یا گپ گروهی ذخیره نکنید.
چند ابزار را روی هم تلمبار نکنید
روشن کردن همزمان چند ویپیان، یک افزونه و تور بدون طرح مشخص معمولاً اتصال را میشکند یا مسیر را غیرقابلفهم میکند. هر لایهٔ اضافه یک نقطهٔ شکست و یک فراهمکنندهٔ تازه است.
- یک روش را کامل امتحان کنید و نتیجه را ببینید، بعد سراغ روش رسمی بعدی بروید.
- ترکیبهای پیچیده را فقط وقتی به کار ببرید که منبعی که به آن اعتماد دارید همان را برای وضعیت شما گفته باشد.
- اگر چیزی کار میکرد و بعد از نصب برنامهٔ سوم از کار افتاد، برنامهٔ آخر را بردارید و پیشکار باقیمانده را چک کنید.
سطح برنامه با سطح شبکه فرق دارد
- گاهی مرورگر باز است اما یک برنامهٔ خاص به سرورش نمیرسد. آن برنامه ممکن است جدا محدود شده باشد یا گواهیاش مشکل داشته باشد.
- برعکس، ممکن است با ویپیان سایتها باز شوند اما برنامهٔ پیامرسان به دلیل تنظیم خود برنامه وصل نشود.
- برای برنامهٔ رسمی فیلترشکن روی اندروید، محدودیت باتری را بررسی کنید تا سیستم آن را در پسزمینه نکشد و بیخبر قطع نشود.
- اعلان قطع شدن اتصال را جدی بگیرید؛ ممکن است بدون آن تصور کنید هنوز روی مسیر جایگزین هستید.
حساب و هزینه
- رمز ورود یک ویپیان پولی را با دیگران شریک نشوید؛ همه روی یک هویت فراهمکننده دیده میشوید و اخراج حساب رایج است.
- نامهٔ «حسابتان منقضی شده، این فایل را نصب کنید» را مثل هر نامهٔ فیشینگ ببینید و از سایت رسمی وارد شوید.
- نسخهٔ رایگان ناشناس با تبلیغ داخل برنامه ممکن است خودش صفحهٔ تزریق کند. اگر کیفیت مشکوک است همان را حذف کنید.
پل را فقط از کانال رسمی بخواهید
خود پروژهٔ تور چند روش رسمی برای گرفتن پل دارد. اینها با «لیست پل» در گروههای متفرقه فرق دارند.
- اولویت با درخواست از داخل خود مرورگر تور است: تنظیمات، اتصال، پیدا کردن پلهای بیشتر یا Request bridges، سپس تکمیل بررسی.
- اگر وبسایت رسمی پلهای تور از شبکهٔ دیگری در دسترس است، میتوانید از همان صفحهٔ رسمی پل بگیرید و در مرورگر وارد کنید.
- پروژه یک بات رسمی در تلگرام برای فرستادن پل معرفی کرده است؛ فقط همان حساب مستندشده در راهنمای رسمی تور را به کار ببرید، نه حسابهای همنام.
- روش نامه به bridges@torproject.org هم در راهنمای رسمی آمده است. پاسخ را با پیامی که ادعا میکند از طرف تور است ولی نشانی دیگری دارد عوضی نگیرید.
- پل گرفتهشده را در گروه عمومی بازنشر نکنید؛ عمرش کوتاه میشود و برای دیگران هم از کار میافتد.
بعد از باز شدن صفحه، مقصد را دوباره ببینید
- نشانی سایت را پس از بارگذاری بخوانید. ابزار دور زدن شما را به صفحه میرساند، اما صفحه هنوز میتواند جعلی باشد.
- ورود به بانک یا صندوق ایمیل را از نشانک خودتان انجام دهید، نه از نتیجهٔ جستوجو داخل نشست عجلهای.
- اگر ابزار یک «صفحهٔ شروع» پر از تبلیغ و دکمهٔ دانلود باز کرد، همان ابزار را مشکوک بدانید.
- بهروزرسانی مرورگر تور را از اعلان خود برنامه یا دوباره از مسیر رسمی انجام دهید، نه از پروندهای که در نامه با عنوان بهروزرسانی تور رسیده است.
- اگر صفحهای که معمولاً با HTTPS باز میشد حالا بدون قفل یا با هشدار باز میشود، ادامه ندهید و مسیر را عوض کنید.
از همین امروز چه کار کنید
- بار بعد که سایتی باز نشد، قبل از نصب هر چیز، دادهٔ همراه، ساعت دستگاه و چند سایت دیگر را امتحان کنید.
- اگر به مرورگر تور نیاز دارید، همین حالا مسیر رسمی دانلود یا روش نامهٔ GetTor را یادداشت کنید تا روز انسداد از گروه پیامرسان فایل نگیرید.
- هر فیلترشکن ناشناسی را که از پیام نصب کردهاید مرور کنید؛ اگر منبع رسمی ندارد حذفش کنید.
- بعد از یک اتصال موفق، یکبار هشدار گواهی و حسابی را که با آن وارد میشوید آگاهانه ببینید.
- هدف دسترسی را با هدف ناشناسی جدا بنویسید.
- یکبار تنظیم VPN و پیشکار سیستم را باز کنید و مورد ناشناس باقیمانده را حذف کنید.
- اگر بهطور منظم به ابزار سازمانی نیاز دارید، همین هفته یکبار وصل شدنش را آزمایش کنید نه در شب اختلال گسترده یا قطعی سراسری.
این آزمایش باید با همان دستگاهی باشد که روز حادثه همراهتان است، نه فقط روی رایانهٔ خانه یا همان شبکهٔ پایدار و همیشگی.





