خاطرات اکبر هاشمی - ۲۵ اردیبهشت ۱۳۷۵

ساعت هشت و نیم صبح به دفتر رییس جمهور ترکمنستان رفتیم. همه رؤساى جمهور کشورهای عضو [سازمان همکاری اقتصادی] اکو آمدند. در جلسه کوتاهى، به خاطر عجله بعضى ها، براى مراجعت تصمیم گرفتیم، اجلاس را امروز تمام کنیم؛ قبلاً بنا بود دو روزه باشد. از آنجا به پارک ملى رفتیم و هر یک، درختى غرس کردیم. گفت ده هزار درخت هم توسط ایران با هماهنگی مهدی، به پارک ملی اهدا شده است.

به سالن محل برگزارى جلسات اکو که اخیراً ساخته اند، رفتیم. مطابق عُرف جارى، آقاى [صفرمراد] نیازاُف به عنوان رییس اجلاس انتخاب شد و جلسه آینده براى رؤساى دیگر، قرار شد در آلماتى [پایتخت قزاقستان] باشد. قبلاً با آقاى [نورسلطان] نظربایف، توافق کرده بودیم. مطابق معمول تمام رؤسا سخنرانى داشتند؛ معمولاً مکرر و شبیه به هم که خسته کننده است. من در صحبتم، مسایل سیاسى جهان و منطقه را مطرح کردم و به آمریکا و اسراییل هم حمله کردم که آقاى [اسلام] کریم اُف، [رییس جمهور اُزبکستان]، در صحبتش گفت، اگر اکو بخواهد به مسایل سیاسى بپردازد، اُزبکستان از عضویت آن استعفا مى دهد. تا ظهر طول کشید. بعد از ناهار و نماز و استراحت و تجدید جلسه، تا ساعت سه و نیم بعد از ظهر به خاطر تأخیر [سلیمان] دمیرل، [رییس جمهور ترکیه] و [فاروق] لغارى، [رییس جمهور پاکستان]، بیانیه و پیشنهادها تصویب شد.

در جلسه مصاحبه مطبوعاتی شرکت کردیم. بیشتر سئوالات از من بود و مسأله اعتراض صبح آقاى کریم اُف، توسط خبرنگاران دامن زده و به بحث گذاشته شد. نتیجه به ضرر آقاى کریم اُف شد. جمع بندی این شد که اگر چه اکو سازمان اقتصادی است، ولى مواضع و نظرات سیاسى هم در اجلاس هاى آن به بحث و تبادل نظر گذارده مى شود؛ بدون تصمیم گیرى.

در محل اجلاس اکو، با آقاى دمیرل، ملاقات داشتیم. از علت قرارداد اخیرشان با اسراییل معترضانه پرسیدم؛ جواب درستى نداشت. دربارة مسأله کامیون هاى حامل سلاح قاچاق در ترکیه که گفته شده از ایران به سوى سوریه مى رفته اند، مذاکره کردیم. به خاطر تبلیغات نادرست، طلبکارى نمودم؛ مجموعاً مذاکرات دوستانه بود.

به مقر برگشتیم. آقاى حیدر علی اف، رییس جمهور آذربایجان آمد. بیشتر دربارة علل سردی روابط در ماه هاى اخیر صحبت شد. وقت تمام شد و مذاکرات را در اتومبیل، در مسیر و محل ضیافت شام ادامه دادیم و آنجا هم صندلی اش را عوض کرد و کنار من آمد. بالاخره قرار شد، بدون پرداخت به مسایل گذشته، در آینده جبران شود.

شام مجللى با غذاهاى خوب و متنوع و دسته هاى موزیک داشتند. به مقر برگشتیم. آقاى [برهان الدین] ربانى، [رییس جمهور افغانستان] آمد. براى برق کابل و کمبود مواد غذایى استمداد کرد. قرار شد کمک کنیم؛ گرچه به خاطر امضاى توافق نامه نمایشى بین اُزبکستان و ترکمنستان و پاکستان و افغانستان، در مورد عبور خط لوله گاز و جلسه مصاحبه مطبوعاتى، نمى خواستم زیاد گرم بگیرم. با خستگى خوابیدم.