خاطرات اکبر هاشمی - ۲۳ اسفند ۱۳۷۱

تا ساعت یازده صبح کارها را انجام دادم. هیأت پاکستانى، همراه جمعى از سران افغان از جمله آقای [گلبدین]حکمتیار و اعضای حزب وحدت اسلامی افغانستان، با بدرقه آقایان دکتر [حسن] حبیبى، [معاون اول رییس جمهور] و دکتر [علی اکبر] ولایتى، [وزیر امور خارجه] رفتند.

ساعت یازده، آقاى [برهان الدین] ربانى، [رییس جمهور افغانستان] و همراهان آمدند. در جلسه رسمى، مذاکرات تشریفاتى بود و بیشتر جواب سوالات من دربارة افغانستان را داد. گفت مقادیر زیادی سلاح سنگین، از زمان رژیم سابق در سراسر کشور مانده که باید اولویت را به جمع آورى آنها داد. اظهار آمادگى کرد که براى مذاکره جهت تکمیل توافق، به جلال آباد برود؛ حکمتیار حاضر نیست به کابل برود.

تقاضاى جلسه خصوصى کرد. دو نفرى مدتى مذاکره کردیم. در مذاکرات خصوصى گفت که آقای [عبدالعلی] مزارى دبیرکل حزب [شیعه] وحدت اسلامی، آدم نابابى است که کمونیست ها را دور خود جمع کرده و مانع تفاهم با حزب وحدت است. بقیه اعضای حزب خوب اند. گفت آقای حکمتیار را آمریکایى ها از طریق عربستان سعودی و پاکستان تحمیل کرده اند و گفت، مصلحت نیست که آقای احمدشاه مسعود از وزارت دفاع برکنار شود؛ این خواسته حکمتیار است. خواست که به حزب وحدت اسلامی بگوییم که براى ماندن مسعود با او همکارى کنند. ترجیح داد که جمعیت اسلامى و شیعه و جنبش شمالى با هم باشند و حکمتیار در اقلیت باشد.

گفتم اگر خواسته هاى شیعه را بدهد، این پیشنهاد قابل اجراست و خواسته مهم شیعه، رسمى شدن مذهب شیعه در افغانستان و سهم مناسب در کابینه است؛ هر دو را پذیرفت. به دکتر ولایتى گفتم که براى شیوه اجراى این منظور، مذاکرات را ادامه دهد. خواست که به مسلمانان تاجیکستان بیشتر کمک بکنیم و آوارگان افغان را فعلاً مجبور به بازگشت نکنیم.

دکتر ولایتى از دعوت [یوسف] بن علوى، وزیر امورخارجه عمان، براى شرکت در جلسه غیررسمى که سیاستمداران قدیمى کشور از جمله اردشیر زاهدی حضور دارند، خبر داد؛ گفتم شرکت نکند. عصر در جلسه هیأت دولت شرکت کردم. تبلیغات انتخابات و مسایل روز دیگر بررسى و تصویب شد.

افطار میهمان رهبرى بودم. دربارة افغانستان و پیشنهادهاى امروزآقای ربانى مذاکره و تصمیم گیرى کردیم. قرار شد همان سیاست را پیگیرى کنیم. دربارة وزارت دفاع و فرماندهى نزاجا [= نیروی زمینی ارتش] و بیانیه پارلمان اروپا و احکام مصادره ها و تخمین اموال شان مذاکره کردیم. رهبری از دلیل عدم سفر من به غرب پرسیدند؛ گفتم غربی ها از اول با انقلاب ناسازگاری کردند و حالا در عمل همکاری هایی دارند، چون مطمئن شدند انقلاب ماندگار است و ترجیح دارد اول سران آنها به ایران بیایند، سپس ما می رویم.

به خانه آمدم. با محسن و مهدی، دربارة ساختن منازل کل خانواده به صورت امن و مناسب مذاکره شد. خاطرات امروز و دیروز را نوشتم. با دکتر ولایتى، تلفنى دربارة مذاکراتش با رییس جمهور افغانستان صحبت کردیم؛ به تفاهم رسیده اند. گفت امشب آقایان تُرکى فیصل، [برادر ملک فهد] از عربستان سعودی و اسماعیل خان، [والی هرات] از افغانستان مى آیند. آقاى [عبدالله] نورى، [وزیر کشور]، براى سفر جهت معالجه به آلمان، تلفنى خداحافظى کرد.