خاطرات اکبر هاشمی - ۳۱ فروردین ۱۳۷۴

به دانشگاه تفلیس رفتیم. در سالن دانشگاه، اجتماعى از اساتید و دانشجویان براى اعطاى دکتراى افتخارى به من جمع بودند. رییس دانشگاه دربارة خدمات علمى و فنى و فرهنگی من و سپس یک استاد و یک دانشجو و رییس بخش خاورشناسى دانشگاه صحبت کردند. با احساسات گرم حضار، دکترا را تقدیم کردند. من هم صحبت تشکرآمیز کردم و توضیحاتى دربارة اهمیت استقلال گرجستان و همکارى با ایران دادم. عفت و فائزه و همسر آقای شوارد نادزه هم آمده بودند.

از آنجا به تنها مسجد شهر رفتیم. جمعى از کودکان و نوجوانان دختر و پسر از منطقه مسلماننشین را آورده بودند. میان مجلس پرده کشیده بودند؛ نیمى را اهل سنت و نیم دیگر را اهل شیعه اداره مى کردند. مسجد قدیمى است که اخیراً تعمیر شده است. با هر دو گروه صحبت کردم. دو قطعه قالى به دو قسمت دادم. دو رکعت نماز هدیه مسجد خواندم. امام شیعه که خادم هم هست، کنار من نماز مى خواند و اقتدا کرده بود. مسأله نمى دانست، بلند هم مى خواند. از من جلو افتاده بود. وقتى که حمد و سوره تمام شد، دوباره از اول شروع کرد. یک طلبه بدون عمامه از سوى دفتر تبلیغات اسلامی در آنجا بود که رهبریشان مى کرد. با بچه ها صحبت کردم. دختران حجاب خوبى داشتند. گفتم هدیه اى به همه بدهند. به شهردار که همراهمان بود، گفتم مسجد را توسعه بدهد.

از کوچه اى سربالا و با سنگفرش و خانه هاى محقر در اطراف مسجد به فرودگاه رفتیم و به سوى بندر باتومی پرواز کردیم. آقاى شواردنادزه هم همراه من آمد. در پایگاه سابق نظامى شوروى اساکى در چهل کیلومترى بندر پیاده شدیم؛ فعلاً پایگاه خالى است. قبلاً به خاطر مواجهه با جبهه ناتو بسیار مهم بوده است. با اتومبیل به سوى بندر حرکت کردیم. منطقه بسیار سرسبز و بااستعداد است؛ نظیر وضع گیلان و مازندران با توسعه کمتر. در زمان

شوروى، باتلاق ها را به اراضى کشاورزى تبدیل کرده اند. در مسیر از رودهاى فراوان و پُرآبى عبور کردیم که به دریای سیاه مى ریخت.

کنار یک سد انحرافى که با دریچه هاى قابل توجه باز و بسته مى شد. به جاى سد تنظیمی و در بندر پوتى که حدود پنجاه هزار جمعیت دارد و شهر کهنه و سرسبزى است، توقف کردیم. رییس بندر توضیح داد. ظرفیت بندر شش میلیون تن است با نُه متر آبخور که فعلاً با حدود یک میلیون تُن عمل مى کند. در زمان شوروى کاملاً فعال بوده و طرح توسعه تا بیست میلیون تُن را توضیح داد. به ترانزیت کالاهاى ایران امید بسته اند و آقاى شواردنادزه گفت، در خواب هم مرتباً پوتی، باکو، بندرعباس را مى بیند. قرار شد همانجا زمینى براى کامیون های ایران بدهند که بناست از طریق کشتى هاى کامیونبر به بندری در غرب، دریاى سیاه منتقل شوند.

سپس به سوى کالیگوتى در آجارستان حرکت کردیم. شهر بسیار زیبایى در ساحل دریاى سیاه است که قبلاً آسایشگاه و استراحتگاه کل شوروى بوده. گفتند حدود شش میلیون مسافر در سال به آنجا مى آمده؛ در جمهورى خودمختار آجارستان است. رییسجمهورش به استقبال آمد و گفت پانصد هزار نفر جمعیت دارد که سیصد هزار نفر آن مسلمانند. در ساختمان جالبى نماز و استراحت و ناهار داشتیم. سپس در کنار ساحل توضیحى از شیوه اى جدید ساحلسازى دادند که شاید به درد سواحل ما در دریاى خزر بخورد؛ قرار شد گروهى به ایران بیایند.

به سوى بندر باتومى حرکت کردیم. در مسیر بسیار جالب با باغ هاى چاى و مرکبات و به تقاضاى من به خانه یک شهروند به نام جمال و همسرش نینا در کنار جاده رفتیم. پذیرایى کردند و به سئوالاتمان جواب دادند. به شهر باتومى رفتیم. مردم در خیابان ها اجتماع باشکوهى داشتند. در مسجد شهر با چند نفر از روحانى هاى به نظر کمسواد صحبت کردیم و دو فرش اهدا کردیم.

به بندر رفتیم. سوار کشتى شدیم و گشتى در دریا زدیم. در اصل بندر نفتى براى صدور نفت باکو بوده که فعلاً قطع شده و عمدتاً فعالیت غیرنفتى دارد. سه طرف اسکله، ارتفاعات سرسبز با مزارع چاى و جنگل ها و ساختمان هاى زیبا است. نمى دانستم ساحل آنجا این قدر زیباست. قرار شد اگر ترکیه موافقت کند، ما کمى از کالاها را با ترانزیت از ترکیه از این بندر صادر کنیم.

گفتند دریاى سیاه در حال مُردن است. اعماق آن کاملاً مُرده و آب هاى سطحى ذى حیات است؛ احتمالاً به خاطر کثرت گوگرد از کف دریا. به فکر علاج هستند. از فرودگاه باتومى به سوى تفلیس پرواز کردیم. در راه مقدارى با آقاى نادزه در مورد مارکسیسم و سوسیالیسم بحث کردیم. گفت کاملاً بىاعتقاد شده است. در جوانى به شدت معتقد بوده. شب تنهایى شام خوردم.

عکس شاخص اردیبهشت ماه

پشت خالی

جمعه