محمود واعظی جزهای، سیاستمدار برجسته اعتدالگرا، وزیر اسبق ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت یازدهم، رئیس دفتر و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم حسن روحانی، یکی از بنیانگذاران و قائممقام فعلی حزب اعتدال و توسعه ایران، معاون پیشین اروپا و آمریکای وزارت خارجه، مدیرعامل اسبق شرکت مخابرات ایران، و چهرهٔ تأثیرگذار در عرصهٔ دیپلماسی، فناوری و سیاست داخلی است؛ او که با کسب ۲۱۸ رأی موافق مجلس، وزارت ارتباطات را در دست گرفت و با گشایش قفل اینترنت، نقشآفرینی بیبدیلی در فضای مجازی کشور داشت، در دولت دوم روحانی به عنوان قدرتمندترین رئیس دفتر تاریخ پسانقلابی، جایگاهی فراتر از معاون اول رئیسجمهور یافت و در دوران پسا‑دولت نیز با نقد صریح فیلترینگ غیرهدفمند، حمایت از مسعود پزشکیان و واکنش به اخلالگران اقتصادی، همواره یکی از پرچمداران گفتمان اعتدال، توسعهگرایی و دیپلماسی فعال در ایران معاصر باقی مانده است.
محمود واعظی (با نام کامل محمود واعظی جزهای، متولد ۱ خرداد ۱۳۳۱ در یکی از محلههای جنوب تهران)، سیاستمدار اعتدالگرای شاخص ایرانی، رئیس دفتر پیشین رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم حسن روحانی از ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ به مدت ۴ سال، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات پیشین در دولت یازدهم حسن روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ به مدت ۴ سال (که با ۲۱۸ رأی موافق مجلس به این سمت رسید)، یکی از بنیانگذاران شاخص و قائممقام و رئیس فعلی دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه ایران (حزب اصلی حامی حسن روحانی)، مدیرعامل پیشین شاخص شرکت مخابرات ایران، معاون پیشین اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، مشاور پیشین اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه، معاون پیشین پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام (در دوره ریاست حسن روحانی)، دیپلمات و مدیر ارشد اجرایی شاخص ایرانی، دانشآموخته شاخص دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چهره منتقد پر بازتاب اخیر پیرامون فیلترینگ غیر هدفمند که در ۳ آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد: «فیلترینگ غیر هدفمند دارای ضرر چند وجهی بوده و یکی از عوامل اصلی نارضایتی اجتماعی به شمار میرود»، چهره پر مناقشه پیرامون چالشهای شاخص با علی شمخانی (دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی) و رضا رحمانی (وزیر پیشین صمت)، چهره فعال شاخص دوران دولت چهاردهم پزشکیان با حمایتهای پر بازتاب و نقدهای انتقادی پایدار، چهره منحصربهفرد بهعنوان «چیزی بیش از یک وزیر در دولت اول روحانی» و «جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور در دولت دوم»، و در عین حال یکی از پر بازتابترین، شاخصترین، و در عین حال متمایزترین چهرههای ترکیبی دیپلماتیک-اجرایی-تکنوکراتیک اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران در ۵ دهه گذشته، در شمار چهرههای محوری گفتمان اعتدالگرایی و دیپلماسی فعال در ایران معاصر قرار میگیرد.
محمود واعظی، که با مسیری منحصربهفرد ـ از خاستگاع شاخص خانوادگی-مذهبی در یکی از محلههای جنوب تهران، تا پیمودن مسیر تحصیلی شاخص آکادمیک که شامل تحصیل در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بود، تا برعهده گرفتن سمتهای شاخص آغازین در حوزه فناوری و ارتباطات که با مشاوریت وزیر ارتباطات آغاز شد، تا پیمودن مسیر شاخص دیپلماتیک در وزارت امور خارجه که شامل برعهده گرفتن سمت پر بازتاب معاون اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه و مشاوریت اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه بود ـ که شالوده هویت دیپلماتیک پایدار او را تشکیل میداد، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب مدیرعاملی شرکت مخابرات ایران ـ که در شمار شاخصترین شرکتهای دولتی ایران در حوزه ارتباطات قرار میگرفت، تا برعهده گرفتن سمت معاون پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ـ که در دوره ریاست پر بازتاب حسن روحانی بر این مرکز صورت گرفت و شالوده رابطه پایدار و نزدیک با حسن روحانی را تشکیل میداد، تا مشارکت پر بازتاب در پایهگذاری حزب اعتدال و توسعه ایران ـ یکی از شاخصترین احزاب اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران که حزب اصلی حامی حسن روحانی محسوب میشد، تا برعهده گرفتن سمت قائممقام و رئیس دفتر سیاسی این حزب، تا حمایت پر بازتاب از کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری یازدهم در ۱۳۹۲، تا معرفی پر بازتاب توسط حسن روحانی به مجلس شورای اسلامی بهعنوان وزیر پیشنهادی ارتباطات و فناوری اطلاعات و کسب رأی اعتماد پر بازتاب با ۲۱۸ رأی موافق، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت یازدهم روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ به مدت ۴ سال ـ که در شمار شاخصترین وزارتهای ارتباطات پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد، تا «گشودن قفل اینترنت در کشور» و نقشآفرینی شاخص در حوزه فناوری اطلاعات، تا نقش پر بازتاب «غیر قابل انکار» در وزیر شدن محمدجواد آذری جهرمی بهعنوان وزیر ارتباطات دولت دوازدهم ـ که نشان از جایگاه «بیش از یک وزیر» در دولت اول روحانی بود، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب رئیس دفتر رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم روحانی از ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ به مدت ۴ سال ـ که در شمار پایدارترین رئیسدفترهای رؤسای جمهور پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد، تا برعهده گرفتن نقش پر بازتاب «جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور» در دولت دوم روحانی ـ که در شمار پر بازتابترین جایگاههای رئیسدفتری در تاریخ پسا-انقلابی قرار میگیرد، تا مدیریت پر بازتاب نهاد ریاستجمهوری در دوران سرنوشتساز پسا-خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷، اعتراضات دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸، ترور سردار قاسم سلیمانی در دی ۱۳۹۸، شیوع کرونا از اسفند ۱۳۹۸، و انتخابات ریاستجمهوری سیزدهم در خرداد ۱۴۰۰، تا چالشهای پر بازتاب با چهرههای شاخص جناح اصولگرا و دیگر چهرههای دولتی که شامل چالشهای شاخص با علی شمخانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) و رضا رحمانی (وزیر صمت) بود، تا برعهده گرفتن ریاست بیست و هشتمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه با فاتح دونمز وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۰، تا پایان دوره ریاست دفتر در ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ پس از پایان دولت روحانی، تا ادامه فعالیتهای گفتمانی-حزبی پایدار در دوره پسا-دولت که شامل دعوت پر بازتاب از مسعود میرکاظمی (رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت رئیسی) به مطالعه عملکرد اقتصادی دولت قبل بود، و در نهایت، مواضع پر بازتاب اخیر در دوره دولت چهاردهم پزشکیان که شامل حمایت پر بازتاب از پزشکیان و شعار تغییر در ۶ تیر ۱۴۰۳، نقد فیلترینگ غیر هدفمند در ۳ آبان ۱۴۰۳ بهعنوان عامل نارضایتی اجتماعی، و نقد سودجویی و اخلالگران بازار بود، به یکی از پایدارترین و در عین حال پر بازتابترین چهرههای ترکیبی دیپلماتیک-اجرایی-تکنوکراتیک اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران بدل شده است.
اهمیت محمود واعظی در سپهر تاریخی-سیاسی ایران معاصر از چند جهت قابل بررسی است. نخست، رئیس دفتر پایدار رئیسجمهور حسن روحانی در دولت دوازدهم ـ بهعنوان چهرهای که در شمار پایدارترین رئیسدفترهای رؤسای جمهور پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد و جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور را داشت ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری اجرایی او محسوب میشود. دوم، وزیر پر بازتاب ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت یازدهم روحانی ـ بهعنوان معماری شاخص «گشودن قفل اینترنت در کشور» ـ یکی از وجوه قابل توجه نقشآفرینی فناورانه او محسوب میشود. سوم، یکی از بنیانگذاران حزب اعتدال و توسعه ایران ـ بهعنوان معماری شاخصترین حزب اعتدالگرا پسا-انقلابی و حزب اصلی حامی حسن روحانی ـ یکی از وجوه قابل توجه نقشآفرینی حزبی او محسوب میشود. چهارم، معاون پیشین اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه ـ بهعنوان چهرهای که در شمار شاخصترین چهرههای دیپلماتیک پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری دیپلماتیک او محسوب میشود. پنجم، مدیرعامل پیشین شرکت مخابرات ایران ـ بهعنوان معماری شاخص یکی از مهمترین شرکتهای دولتی ایران در حوزه ارتباطات ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری اجرایی-فناورانه او محسوب میشود.
نکته مهم: کارنامه و عملکرد محمود واعظی در فضای رسانهای-سیاسی فارسیزبان با نگاههای شدیداً متفاوتی همراه است. در گفتمان طرفداران اعتدالگرایی و اصلاحات، او بهعنوان «رئیس دفتر شاخص روحانی»، «وزیر ارتباطات گشاینده قفل اینترنت»، و «بنیانگذار حزب اعتدال و توسعه» شناخته میشود. در گفتمان منتقدان شاخص از جناح اصولگرا، عملکرد او در دوران رئیسدفتری ـ بهویژه پیرامون چالشهای شاخص با علی شمخانی، رضا رحمانی، و دیگر چهرههای دولتی ـ مورد نقد جدی قرار گرفته است. در گفتمان منتقدان از سوی فعالان رسانهای، نقش او در «جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور» ـ که در شمار پر مناقشهترین موارد قدرت رئیسدفتری در دولتهای پسا-انقلابی ایران قرار میگرفت ـ مورد نقد قرار گرفته است. در گفتمان منتقدان دولت پزشکیان، حمایتهای پر بازتاب اخیر او از دولت چهاردهم ـ که شالوده پایداری شبکه اعتدالگرا را تشکیل میدهد ـ مورد توجه قرار گرفته است. این پروفایل، روایت منتشر شده در منابع رسانهای-تاریخی شاخص فارسیزبان را با موضع تحلیلی-بیطرف ارائه میدهد.
زندگی و پشتوانه خانوادگی
محمود واعظی در ۱ خرداد ۱۳۳۱ در یکی از محلههای جنوب تهران ـ یکی از شاخصترین مناطق مذهبی-سنتی پایتخت ـ به دنیا آمد.
نام خانوادگی: واعظی جزهای
طبق گزارشهای منتشر شده: «محمود واعظی با نام کامل محمود واعظی جزهای (زادهٔ ۱ خرداد ۱۳۳۱) سیاستمدار اعتدالگرای ایرانی است.»
«جزهای» در نام خانوادگی، به روستای «جَزه» اشاره دارد ـ که شالوده هویت خانوادگی شاخص را تشکیل میداد.
خانواده مذهبی جنوب تهران
طبق گزارشهای منتشر شده: «واعظی اول خرداد ماه سال ۱۳۳۱ در خانواده ای مذهبی در یکی از محله های جنوب تهران متولد شد.»
این خاستگاع مذهبی-جنوبی، شالوده هویت مذهبی-اعتدالگرای پایدار محمود واعظی را تشکیل میداد.
تحصیلات
محمود واعظی از مسیر تحصیلی شاخص آکادمیک ترکیبی برخوردار است.
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی] دانشآموخته دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهر[ان است].»
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، در شمار شاخصترین دانشکدههای آکادمیک ایران در حوزه علوم سیاسی قرار میگیرد و محل تحصیل بسیاری از چهرههای شاخص دیپلماتیک-سیاسی پسا-انقلابی ایران است.
مسیر آغازین کارنامه دیپلماتیک
پر بازتابترین فصل آغاز کارنامه محمود واعظی، برعهده گرفتن سمتهای شاخص در حوزه ارتباطات و دیپلماسی بود.
مشاور وزیر ارتباطات
طبق گزارشهای منتشر شده: «واعظی در ابتدا مشاور وزیر [ارتباطات بود].»
معاون اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه
پر بازتابترین فصل کارنامه دیپلماتیک محمود واعظی، برعهده گرفتن سمت معاون اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه بود.
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی]... معاون اروپا و آمریکا وزارت ام[ور خارجه] بود.»
این سمت، شالوده هویت دیپلماتیک شاخص با تمرکز بر اروپا و آمریکا را تشکیل میداد ـ که در دوران سرنوشتساز پسا-جنگ تحمیلی و گفتمان «سازندگی» اکبر هاشمی رفسنجانی صورت گرفت.
مشاور اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی]... مشاور اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه [بود].»
این سمت، شالوده هویت اقتصادی-دیپلماتیک پایدار را تشکیل میداد.
مدیرعاملی شرکت مخابرات ایران
پر بازتابترین فصل کارنامه اجرایی-فناورانه محمود واعظی، برعهده گرفتن سمت مدیرعامل شرکت مخابرات ایران بود.
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی]... مدیرعامل شرکت مخابرات ایران [بود].»
شرکت مخابرات ایران، در شمار شاخصترین شرکتهای دولتی ایران در حوزه ارتباطات قرار میگیرد و شالوده پشتوانه شاخص فناوری-اجرایی محمود واعظی را تشکیل میداد.
معاون پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک
محوریترین فصل تاریخی-سرنوشتساز کارنامه پژوهشی-راهبردی محمود واعظی، برعهده گرفتن سمت معاون پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام بود.
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی]... معاون پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک در مجمع تشخیص مصلحت نظام [بود].»
این سمت، که در دوره ریاست پر بازتاب حسن روحانی بر مرکز تحقیقات استراتژیک صورت گرفت، شالوده رابطه پایدار و نزدیک با حسن روحانی و آغاز مسیر پایدار اعتدالگرا را تشکیل میداد.
مشارکت در پایهگذاری حزب اعتدال و توسعه
محوریترین فصل تاریخی-سرنوشتساز کارنامه حزبی محمود واعظی، مشارکت پر بازتاب در پایهگذاری حزب اعتدال و توسعه ایران بود.
طبق گزارشهای منتشر شده: «محمود واعظی از سیاستمدران بنیانگذار حزب اعتدال و توسعه است که در دولت یازدهم وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بود و در دولت دوازدهم ریاست دفتر رئیس جمهور را برعهده [گرفت].»
حزب اعتدال و توسعه، در شمار شاخصترین احزاب اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران قرار میگرفت و حزب اصلی حامی حسن روحانی محسوب میشد. محمود واعظی بهعنوان قائممقام و رئیس دفتر سیاسی این حزب فعالیت میکند.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (۲۴ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۶)
محوریترین فصل تاریخی-سرنوشتساز کارنامه وزارتی محمود واعظی، برعهده گرفتن سمت پر بازتاب وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت یازدهم حسن روحانی بود.
کسب رأی اعتماد پر بازتاب (۲۱۸ رأی)
طبق گزارشهای منتشر شده: «در دولت یازدهم و بعد از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس دولت یازدهم، وی محمود واعظی را به عنوان وزیر پیشنهادی وزارت ارتباطات و فناوری ارتباطات، به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد، که وی در مجموع با ۲۱۸ رای موافق، موفق به اخذ رأی اعتماد مجلس شد.»
«گشودن قفل اینترنت در کشور»
طبق گزارشهای منتشر شده: «محمود واعظی، پنجمین وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران است که با آغاز به کار دولت اول حسن روحانی در سال ۹۲ به این سمت رسید. واعظی که پس از سالها دوباره به حوزه ارتباطات باز گشته بود، دورانی پرخبر و پرکار را گذراند. او از یکسو توانست قفل اینترنت را در کشور بگشاید.»
این رویکرد، شالوده گفتمان فناورانه اعتدالگرا را تشکیل میداد.
نقش پر بازتاب در وزیر شدن آذری جهرمی
طبق گزارشهای منتشر شده: «نقش غیر قابل انکار واعظی در وزیر شدن آذری جهرمی، نشان داد واعظی حتی در دولت اول روحانی چیزی بیش از یک وزیر بوده است.»
این نقش، در شمار شاخصترین موارد جانشینی وزرا در دولت روحانی قرار میگیرد.
ریاست دفتر رئیسجمهور (۱۲ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۲ مرداد ۱۴۰۰)
محوریترین فصل تاریخی-سرنوشتساز کارنامه رئیسدفتری محمود واعظی، برعهده گرفتن سمت پر بازتاب رئیس دفتر رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم حسن روحانی به مدت ۴ سال متوالی بود.
طبق گزارشهای منتشر شده: «واعظی در دولت دوازدهم نیز بعنوان رئیس نهاد ریاستجمهوری فعالیت میکند.»
«جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور»
طبق گزارشهای منتشر شده: «واعظی در دولت دوم حسن روحانی به عنوان رئیس دفتر رئیس جمهور منصوب شد؛ اما باز هم نقشی فراتر از یک مسئول دفتر ایفا کرد. بنده هم عرض کردم مجلس که زیر نظر بنده نیست و بنده مشکلی با موضوع ندارم.» هرچند واعظی به این نامه پاسخ داد و ادعاهای رحمانی را رد کرد؛ اما در نهایت مشخص شد جایگاه واعظی در دولت دوم حسن روحانی بسیار برجسته و شاید حتی بالاتر از معاون اول رئیس جمهور است.»
این جایگاه، در شمار پر بازتابترین موارد قدرت رئیسدفتری در دولتهای پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد.
مدیریت رویدادهای سرنوشتساز
در دوران ۴ ساله رئیسدفتری محمود واعظی، رویدادهای پر بازتاب سرنوشتساز ایران معاصر اتفاق افتاد:
● خروج پر بازتاب آمریکا از برجام در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷
● اعتراضات گسترده دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸
● ترور سردار قاسم سلیمانی توسط نیروهای آمریکایی در ۱۳ دی ۱۳۹۸
● شیوع کرونا از اسفند ۱۳۹۸
● انتخابات ریاستجمهوری سیزدهم در خرداد ۱۴۰۰
کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه
طبق گزارشهای منتشر شده در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۰: «بیست و هشتمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه به ریاست محمود واعظی رییس دفتر رییس جمهور و فاتح دونمز وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه از طریق ویدئوکنفرانس به میزبانی تهران، آغاز [شد].»
چالشهای پر بازتاب با چهرههای دولتی
پر بازتابترین وجوه پر مناقشه کارنامه رئیسدفتری محمود واعظی، چالشهای پر بازتاب با چهرههای شاخص جناح اصولگرا و دیگر چهرههای دولتی بود ـ از جمله چالشهای شاخص با علی شمخانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) که در آن، خسروی پیرامون اظهارات شمخانی اعلام کرد: «دستمایه قرار دادن موضوعات حوزه امنیت ملی برای پیگیری اهداف سیاسی و جناحی رفتاری مغایر با اصول حرفهای و مغایر منافع ملی محسوب میشود».
دوران پسا-دولت (مرداد ۱۴۰۰ تاکنون)
پر بازتابترین فصل دوران پسا-دولت محمود واعظی، ادامه فعالیتهای گفتمانی-حزبی پایدار بهعنوان قائممقام و رئیس دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه بود.
دعوت میرکاظمی به مطالعه عملکرد دولت قبل
طبق گزارشهای منتشر شده در ۲۲ فروردین ۱۴۰۲: «رئیس دفتر رئیسجمهور سابق در واکنش به اظهارات مسعود میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه او را دعوت به مطالعه عملکرد اقتصادی دولت قبل کرد و گفت: مسئولان دولت سابق آمادهاند برای رفع هرگونه ابهامی.»
دفاع از دولت دوازدهم در دوران کرونا و جنگ اقتصادی
طبق گزارشهای منتشر شده در ۱۱ مرداد ۱۴۰۰: «رییس دفتر رییس جمهور و سرپرست نهاد ریاست جمهوری با بیان اینکه شرایط کشور بخاطر تحمیل جنگ اقتصادی و شیوع کرونا، شرایط بسیار سخت و دشواری بود، گفت: دولت دوازدهم برغم وجود همه سختیها و مشکلات [خدمات شایستهای ارائه داد].»
مواضع پر بازتاب در دوره دولت پزشکیان
پر بازتابترین فصل گفتمانی اخیر محمود واعظی، مواضع شاخص پیرامون دولت چهاردهم پزشکیان بود.
حمایت از پزشکیان و شعار تغییر (۶ تیر ۱۴۰۳)
طبق گزارشهای منتشر شده: «در حالی که پزشکیان بدون ارائه برنامه ویژه، از ضرورت اجرای برنامه هفتم و همدلی در کشور سخن می گوید، اما واعظی رئیس دفتر روحانی، بر آن است که پزشکیان را با شعار تغییر، عامل افزایش مشارکت عنوان کند.»
نقد فیلترینگ غیر هدفمند (۳ آبان ۱۴۰۳)
طبق گزارشهای منتشر شده: «وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت یازدهم، تاکید کرد: فیلترینگ غیر هدفمند دارای ضرر چند وجهی بوده و یکی از عوامل اصلی نارضایتی اجتماعی به شمار میرود.»
این موضع، در شمار پر بازتابترین نقدهای پایدار پیرامون فیلترینگ در ایران معاصر قرار میگیرد.
نقد سودجویی و اخلالگران بازار
طبق گزارشهای منتشر شده: «محمود واعظی، قائم مقام و رئیس دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه در پیامی نسبت به سودجویی و اخلالگران بازار که موجب شده قیمت برخی از کالاها به شکل لجامگسیخته تا ۳۰ درصد افزایش یابد واکنش نشان داد و نوشت: شرایط حساس کشور ایجاب میکند تا دولت چهاردهم، با تمام توان در راستای جلوگیری از افزایش قیمتها اهتمام نموده تا در مسیر نیل به رفاه عمومی نسبی، شاهد بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی باشیم و بازآفرینی و تقویت پایگاه اجتماعی نظام به شکل «عملی» صورت پذیرد.»
بیطرفی دولت در انتخابات
طبق گزارشهای منتشر شده در ۱۹ خرداد ۱۴۰۰: «رییس دفتر رییس جمهوری با تاکید بر این که دولت در این انتخابات کاملا بیطرف است و صرفا برگزار کننده انتخابات است، گفت: اینکه بخواهند نامزدی را به دولت منتسب کنند و بگویند دولت از یک نامزد حمایت [نمیکنیم].»
چارچوب فکری-سیاسی
محمود واعظی در طول کارنامه طولانی دیپلماتیک-اجرایی-تکنوکراتیک خود، چارچوب فکری-سیاسی متمایزی صورتبندی کرده است.
اعتدالگرایی
محوریترین چارچوب فکری محمود واعظی، اعتدالگرایی است ـ چارچوبی که در آن، با حفظ پایبندی به نظام جمهوری اسلامی، تأکید پایدار بر دیپلماسی فعال، توسعه فناوری، و گفتمان تعادل بین جریانهای سیاسی برجسته میشود. نام «حزب اعتدال و توسعه» بازتاب پایدار این چارچوب فکری اوست.
دیپلماسی فعال
ویژگی متمایز چارچوب محمود واعظی، پایبندی پایدار به دیپلماسی فعال ـ که در معاونت اروپا و آمریکا وزارت خارجه و مشاوریت اقتصاد خارجی بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه گفتمان او محسوب میشود.
توسعه فناوری
ویژگی شاخص دیگر چارچوب محمود واعظی، پایبندی پایدار به توسعه فناوری ـ که در «گشودن قفل اینترنت در کشور» در دوران وزارت ارتباطات و نقد فیلترینگ غیر هدفمند در دوره معاصر بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه میراث او محسوب میشود.
نقد فیلترینگ
ویژگی پایدار چارچوب محمود واعظی در دوره معاصر، نقد پایدار فیلترینگ غیر هدفمند ـ که در اعلام ۳ آبان ۱۴۰۳ بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه گفتمان معاصر اوست.
ارتباط با چهرهها و جریانها
محمود واعظی در شبکهای پر بازتاب از پیوندهای دیپلماتیک-اجرایی-حزبی با چهرههای شاخص جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
حسن روحانی
محوریترین رابطه سیاسی محمود واعظی، رابطه پایدار با حسن روحانی بود ـ که از دوره ریاست روحانی بر مرکز تحقیقات استراتژیک آغاز شد و در ۸ سال دولت یازدهم و دوازدهم با وزارت ارتباطات و رئیسدفتری ادامه یافت.
چهرههای شاخص حزب اعتدال و توسعه
در سطح ساختار حزب اعتدال و توسعه، روابط پر بازتاب محمود واعظی با چهرههای شاخص این حزب ـ که او قائممقام و رئیس دفتر سیاسی آن است ـ شبکه پایدار حزبی او را تشکیل میداد.
محمدجواد آذری جهرمی
از پر بازتابترین روابط سیاسی محمود واعظی، رابطه پایدار با محمدجواد آذری جهرمی بود ـ که محمود واعظی نقش غیر قابل انکار در وزیر شدن او در دوره وزارت ارتباطات دولت دوازدهم داشت.
چهرههای شاخص دولت روحانی
در سطح ساختار دولت یازدهم و دوازدهم روحانی، روابط پر بازتاب محمود واعظی با محمدجواد ظریف، اسحاق جهانگیری، علی ربیعی، علی جنتی، عبدالناصر همتی، و دیگر چهرههای شاخص اعتدالگرا ـ شبکه پایدار دولتی او را تشکیل میداد.
مسعود پزشکیان
در سطح ساختار فعلی دولت چهاردهم پزشکیان، رابطه شاخص محمود واعظی با مسعود پزشکیان ـ که با حمایت پایدار حزب اعتدال و توسعه از او بازتاب یافت ـ شبکه پایدار حامیان دولت معاصر را تشکیل میداد.
جمعبندی
محمود واعظی، یکی از پر بازتابترین، شاخصترین، و در عین حال متمایزترین چهرههای ترکیبی دیپلماتیک-اجرایی-تکنوکراتیک اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران در ۵ دهه گذشته است که با ترکیبی منحصربهفرد از خاستگاع شاخص خانوادگی-مذهبی در یکی از محلههای جنوب تهران، تحصیلات شاخص آکادمیک در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، مشاوریت وزیر ارتباطات، معاونت اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه، مشاوریت اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه، مدیرعاملی شرکت مخابرات ایران، معاونت پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در دوره ریاست پر بازتاب حسن روحانی، مشارکت پر بازتاب در پایهگذاری حزب اعتدال و توسعه ایران بهعنوان حزب اصلی حامی حسن روحانی، قائممقامی و ریاست دفتر سیاسی این حزب، حمایت پر بازتاب از کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات یازدهم در ۱۳۹۲، وزارت پر بازتاب ارتباطات و فناوری اطلاعات در دولت یازدهم روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ به مدت ۴ سال با ۲۱۸ رأی موافق مجلس، «گشودن قفل اینترنت در کشور»، نقش غیر قابل انکار در وزیر شدن محمدجواد آذری جهرمی بهعنوان وزیر ارتباطات دولت دوازدهم، ریاست دفتر رئیسجمهور و سرپرستی نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم روحانی از ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ به مدت ۴ سال، نقش پر بازتاب «جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور» در دولت دوم روحانی، مدیریت رویدادهای سرنوشتساز شامل خروج آمریکا از برجام، اعتراضات دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸، ترور سردار قاسم سلیمانی، شیوع کرونا، و انتخابات ریاستجمهوری سیزدهم، چالشهای پر بازتاب با چهرههای شاخص جناح اصولگرا شامل علی شمخانی و رضا رحمانی، ریاست بیست و هشتمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه با فاتح دونمز، پایان دوره ریاست دفتر در ۱۲ مرداد ۱۴۰۰، ادامه فعالیتهای گفتمانی-حزبی پایدار شامل دعوت میرکاظمی به مطالعه عملکرد دولت قبل، حمایت پر بازتاب از پزشکیان و شعار تغییر در ۶ تیر ۱۴۰۳، نقد فیلترینگ غیر هدفمند در ۳ آبان ۱۴۰۳ بهعنوان عامل نارضایتی اجتماعی، و نقد سودجویی و اخلالگران بازار، جایگاهی منحصربهفرد در ساختار سیاسی-اجرایی ایران معاصر اشغال کرده است.
ویژگی متمایز محمود واعظی، در سطح اول، رئیس دفتر پایدار رئیسجمهور حسن روحانی در دولت دوازدهم ـ بهعنوان چهرهای که در شمار پایدارترین رئیسدفترهای رؤسای جمهور پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد و جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور را داشت ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری اجرایی او محسوب میشود. در سطح دوم، وزیر پر بازتاب ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت یازدهم روحانی ـ بهعنوان معماری شاخص «گشودن قفل اینترنت در کشور» ـ یکی از وجوه قابل توجه نقشآفرینی فناورانه او محسوب میشود. در سطح سوم، یکی از بنیانگذاران حزب اعتدال و توسعه ایران ـ بهعنوان معماری شاخصترین حزب اعتدالگرا پسا-انقلابی و حزب اصلی حامی حسن روحانی ـ یکی از وجوه قابل توجه نقشآفرینی حزبی او محسوب میشود. در سطح چهارم، معاون پیشین اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه ـ بهعنوان چهرهای که در شمار شاخصترین چهرههای دیپلماتیک پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری دیپلماتیک او محسوب میشود. در سطح پنجم، مدیرعامل پیشین شرکت مخابرات ایران ـ بهعنوان معماری شاخص یکی از مهمترین شرکتهای دولتی ایران در حوزه ارتباطات ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری اجرایی-فناورانه او محسوب میشود.
از منظر تحلیلی، جایگاه محمود واعظی، نمونهای از پدیده «سیاستمدار-دیپلمات شاخص اعتدالگرا با کارنامه ترکیبی دیپلماتیک-فناورانه-اجرایی-حزبی، با نقشآفرینی پایدار بهعنوان معماری شاخص حزب اعتدال و توسعه و رئیس دفتر شاخص دولت دوازدهم روحانی» در تاریخ سیاسی-اجرایی معاصر ایران است؛ پدیدهای که در آن، یک چهره با پشتوانه شاخص آکادمیک، در طول بیش از ۵ دهه فعالیت، در عرصههای متعدد دیپلماتیک، فناورانه، اجرایی، پژوهشی، حزبی، وزارتی، و در نهایت رئیسدفتری نقشآفرینی پایدار مییابد. این الگو، که در میان سیاستمداران شاخص اعتدالگرا جمهوری اسلامی نسبتاً منحصربهفرد است، در واعظی با ویژگی رئیس دفتر شاخص دولت دوازدهم روحانی، وزیر ارتباطات گشاینده قفل اینترنت، بنیانگذار حزب اعتدال و توسعه، معاون اروپا و آمریکا وزارت خارجه، و مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، بازتاب ویژهای یافته است.
آنچه از منظر امروز روشن است، این که موضوعاتی که محمود واعظی در کارنامه و گفتمان خود به آنها پرداخته ـ از اعتدالگرایی، دیپلماسی فعال، توسعه فناوری، نقد فیلترینگ غیر هدفمند، حمایت از دولت چهاردهم پزشکیان، نقد سودجویی بازار، و در نهایت چالشهای پایدار با جناح اصولگرا پیرامون قدرت رئیسدفتری ـ از پر بحثترین موضوعات گفتمان سیاسی-اجرایی فارسیزبان معاصر باقی ماندهاند. در شرایطی که ایران در یکی از پر تنشترین دورههای گفتمان سیاسی-تاریخی خود قرار دارد ـ بهویژه پس از خیزش ۱۴۰۱، جنگ ۱۲ روزه ایران-اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، جنگ آمریکا-اسرائیل با ایران در اسفند ۱۴۰۴، ترور سید علی خامنهای، انتخاب سید مجتبی خامنهای به سومین رهبر، و دولت چهاردهم مسعود پزشکیان ـ کارنامه و میراث پایدار محمود واعظی، با ترکیب رئیس دفتر شاخص دولت دوازدهم روحانی، وزیر ارتباطات گشاینده قفل اینترنت، بنیانگذار حزب اعتدال و توسعه، معاون اروپا و آمریکا وزارت خارجه، و مدیرعامل شرکت مخابرات ایران، یکی از مرجعهای اصلی گفتمان سیاسی-اجرایی-فناورانه معاصر در فضای رسانهای فارسیزبان محسوب میشود.
سوالات متداول
محمود واعظی کیست؟
محمود واعظی (با نام کامل محمود واعظی جزهای، متولد ۱ خرداد ۱۳۳۱ در یکی از محلههای جنوب تهران)، سیاستمدار اعتدالگرای شاخص ایرانی، رئیس دفتر پیشین رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم حسن روحانی (۱۳۹۶-۱۴۰۰)، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات پیشین در دولت یازدهم حسن روحانی (۱۳۹۲-۱۳۹۶)، و یکی از بنیانگذاران و قائممقام فعلی حزب اعتدال و توسعه ایران است.
تحصیلات واعظی چه بوده است؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «[واعظی] دانشآموخته دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران است.»
مهمترین سمتهای پیشین واعظی چه بوده است؟
سمتهای شاخص واعظی شامل: مشاوریت وزیر ارتباطات، معاونت اروپا و آمریکا وزارت امور خارجه، مشاوریت اقتصاد خارجی وزیر امور خارجه، مدیرعاملی شرکت مخابرات ایران، معاونت پژوهشهای سیاست خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت یازدهم روحانی (۱۳۹۲-۱۳۹۶)، و ریاست دفتر رئیسجمهور و سرپرستی نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم روحانی (۱۳۹۶-۱۴۰۰) است.
نقش واعظی در حزب اعتدال و توسعه چیست؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «محمود واعظی از سیاستمدران بنیانگذار حزب اعتدال و توسعه است.» و «محمود واعظی، قائم مقام و رئیس دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه [است].» این حزب، حزب اصلی حامی حسن روحانی محسوب میشد.
چه زمانی واعظی وزیر ارتباطات شد؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «در دولت یازدهم و بعد از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس دولت یازدهم، وی محمود واعظی را به عنوان وزیر پیشنهادی وزارت ارتباطات و فناوری ارتباطات، به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد، که وی در مجموع با ۲۱۸ رای موافق، موفق به اخذ رأی اعتماد مجلس شد.»
چه نقشی واعظی در وزیر شدن آذری جهرمی داشت؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «نقش غیر قابل انکار واعظی در وزیر شدن آذری جهرمی، نشان داد واعظی حتی در دولت اول روحانی چیزی بیش از یک وزیر بوده است.»
چه زمانی واعظی رئیس دفتر روحانی شد؟
واعظی از ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ به مدت ۴ سال متوالی، رئیس دفتر رئیسجمهور و سرپرست نهاد ریاستجمهوری در دولت دوازدهم حسن روحانی بود.
جایگاه واعظی در دولت دوم روحانی چه بود؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «جایگاه واعظی در دولت دوم حسن روحانی بسیار برجسته و شاید حتی بالاتر از معاون اول رئیس جمهور است.»
چالش پر بازتاب واعظی با علی شمخانی چه بود؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «خسروی با اشاره به اظهارات واعظی درباره شمخانی بیان داشت که دستمایه قرار دادن موضوعات حوزه امنیت ملی برای پیگیری اهداف سیاسی و جناحی رفتاری مغایر با اصول حرفهای و مغایر منافع ملی محسوب میشود.»
موضع واعظی پیرامون فیلترینگ چیست؟
طبق گزارشهای منتشر شده در ۳ آبان ۱۴۰۳: «وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت یازدهم، تاکید کرد: فیلترینگ غیر هدفمند دارای ضرر چند وجهی بوده و یکی از عوامل اصلی نارضایتی اجتماعی به شمار میرود.»
موضع واعظی پیرامون پزشکیان چیست؟
طبق گزارشهای منتشر شده: «واعظی رئیس دفتر روحانی، بر آن است که پزشکیان را با شعار تغییر، عامل افزایش مشارکت عنوان کند.» و در پیامی نوشت: «شرایط حساس کشور ایجاب میکند تا دولت چهاردهم، با تمام توان در راستای جلوگیری از افزایش قیمتها اهتمام نموده تا در مسیر نیل به رفاه عمومی نسبی، شاهد بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی باشیم.»
چارچوب فکری-سیاسی واعظی چیست؟
محوریترین چارچوب فکری-سیاسی واعظی شامل: اعتدالگرایی، دیپلماسی فعال، توسعه فناوری، نقد فیلترینگ غیر هدفمند، و پایبندی به نظام جمهوری اسلامی است.
چه ویژگی متمایزی در کارنامه واعظی وجود دارد؟
ویژگی شاخص متمایز در کارنامه واعظی، رئیس دفتر پایدار رئیسجمهور حسن روحانی در دولت دوازدهم، وزیر ارتباطات گشاینده قفل اینترنت، یکی از بنیانگذاران حزب اعتدال و توسعه، معاون اروپا و آمریکا وزارت خارجه، و مدیرعامل پیشین شرکت مخابرات ایران ـ بهعنوان چهرهای که در شمار شاخصترین چهرههای ترکیبی دیپلماتیک-اجرایی-تکنوکراتیک اعتدالگرا پسا-انقلابی ایران قرار میگیرد ـ است.
چه چالشهای گفتمانی پیرامون کارنامه واعظی مطرح است؟
از مهمترین چالشهای گفتمانی پیرامون کارنامه واعظی میتوان به این موارد اشاره کرد: ۱) چالشهای پایدار با جناح اصولگرا پیرامون «جایگاه فراتر از معاون اول رئیسجمهور» در دولت دوم روحانی، ۲) چالش پر مناقشه با علی شمخانی پیرامون اظهارات شاخص امنیتی، ۳) چالش پر مناقشه با رضا رحمانی وزیر صمت، ۴) چالش پر بازتاب با مسعود میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت رئیسی، و ۵) چالشهای مرتبط با نقش غیر قابل انکار در وزیر شدن آذری جهرمی.
کمتر از یک دقیقه زمان بگذارید، ثبتنام کنید و نظرتان را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.
پیامهای توهینآمیز و یا حاوی دعوت به خشونت حذف خواهند شد.
ثبت نام