امیر دبیریمهر، پژوهشگر علوم سیاسی، نویسنده و تحلیلگر رسانه، یکی از چهرههای شاخص نسل جدید اندیشمندان سیاسی در ایران معاصر است که پیوند میان نظریه آکادمیک و تحلیل کاربردی را در قالب «اندیشکده خرد» پیش میبرد. پروژه فکری او بر سه ضلع دموکراسی، حکمرانی خردمندانه و امنیت استوار است. در این مطلب، رسانه ما ضمن کالبدشکافی جامع کارنامه، آثار مکتوب و مواضع انتقادی وی پیرامون رسانه ملی، پادکست اختصاصی گفتگو با دکتر دبیریمهر تحت عنوان «انتخابات ایران از بحران تا آرمان؛ نبرد امنیت، مشارکت و رقابت» را برای نخستین بار بازنشر و تحلیل میکند؛ گفتگویی که دقیقاً در مرز میان دغدغههای نظری او درباره نقش آرای مردم و واقعیتهای سیاسی روز ایران حرکت میکند.
امیر دبیریمهر کیست؟
دکتر امیر دبیریمهر، پژوهشگر علوم سیاسی، نویسنده، تحلیلگر رسانه و سیاست، عضو هیئت علمی، و مدیرعامل مؤسسه پژوهشی اندیشه و قلم (اندیشکده خرد)، متولد ۱۳۵۶ در تهران، یکی از چهرههای شاخص نسل جدید اندیشمندان علوم سیاسی و کارشناسان فرهنگ و رسانه در ایران معاصر است. دبیریمهر در طول حدود سه دهه فعالیت ـ که خود از سال ۱۳۷۴ تا کنون آن را در حوزهتهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانهای توصیف میکند ـ با ترکیبی از پشتوانه آکادمیک در رشته علوم سیاسی، تولید گسترده محتوای فکری (شامل صدها مقاله و چندین کتاب پژوهشی)، و حضور پایدار در عرصه تحلیل عمومی، به یکی از مرجعهای فکری در حوزههای پیوند دین و دموکراسی، حکمرانی، رسانه و امنیت بدل شده است.
اهمیت امیر دبیریمهر در سپهر فکری-رسانهای ایران از چند جهت قابل بررسی است. نخست، پروژه پژوهشی او درباره نسبت اسلام و دموکراسی در ایران ـ که در کتاب شاخص «اسلام و دموکراسی در ایران: پژوهشی در سیر مجادلات فقها و روشنفکران درباره نقش آرای مردم در حکمرانی» بازتاب یافت ـ یکی از مداخلات جدی در یکی از پایدارترین و در عین حال بحثبرانگیزترین موضوعات اندیشه سیاسی ایران معاصر است. در این کتاب، دبیریمهر آرای اندیشمندانی از طیفهای متضاد ـ از شیخ فضلالله نوری، میرزا محمدحسین نائینی، مرتضی مطهری، علی شریعتی، عبدالکریم سروش و محسن کدیور، تا سید حسین نصر، محمدتقی مصباح یزدی، حاتم قادری و سید جواد طباطبایی ـ را در یک چارچوب تحلیلی واحد بررسی میکند. دوم، پروژه فکری گسترده او در حوزههای دین، سیاست، رسانه و امنیت ـ که در چهار کتاب اصلی او («اسلام و دموکراسی در ایران»، «ملک سلطانی و نگین سلیمانی»، «خردمندی و پارسایی»، و «فرزانگی و جهانداری») صورتبندی شده ـ نمونهای از یک پروژه چندوجهی فکری در ایران معاصر است. سوم، حضور رسانهای پایدار و تحلیلگرانه او ـ بهویژه در رویدادهای کلیدی مانند جنگهای اخیر منطقهای، تحریمهای اقتصادی، و چالشهای رسانه ملی ـ او را به یکی از تحلیلگران مرجع در رسانههای شاخص اصلاحطلب و میانهرو (از جمله انصاف نیوز و دیگر رسانههای مرتبط) بدل کرده است.
دبیریمهر در حال حاضر، علاوه بر مدیریت اندیشکده خرد ـ که در وبسایت dabirimehr.ir فعالیت دارد ـ بهعنوان عضو هیئت علمی و مدرس دانشگاه نیز فعال است. کارنامه او در سه عرصه آکادمیک، تألیف کتاب، و فعالیت رسانهای-تحلیلی، تصویری از یک پژوهشگر علوم سیاسی چندبعدی ارائه میدهد که در پیوند نظریه و تحلیل کاربردی، رویکردی متمایز را پیش میبرد.
زندگی و پیشینه
امیر دبیریمهر در سال ۱۳۵۶ در شهر تهران به دنیا آمد ـ نسلی که در فضای پس از پیروزی انقلاب اسلامی پرورش یافت و دوران کودکی و نوجوانی خود را در سالهای پر تنش جنگ ایران و عراق، دوران بازسازی پس از جنگ، و سپس فضای دوران اصلاحات گذراند.
تولد در تهران، در دل سال ۱۳۵۶ ـ یعنی یک سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ـ به دبیریمهر فرصتی منحصربهفرد بخشید تا بزرگ شدن خود را با تحولات نسل اول جمهوری اسلامی همزمان کند؛ نسلی که در کانون موج تحولات فرهنگی-سیاسی پس از خرداد ۷۶، اصلاحات، و موج فکری-اجتماعی متعاقب آن قرار گرفت.
دبیریمهر در توصیف خود از مسیر حرفهای، اعلام کرده است که فعالیت در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانهای را از سال ۱۳۷۴ ـ یعنی از حدود ۱۸ سالگی، در فضای پیش از خرداد ۷۶ ـ آغاز کرده است. این تاریخ، نشانهای از ورود زودهنگام او به عرصه فعالیت فکری-اجتماعی است که در سالهای بعد، با گسترش به عرصههای آکادمیک و تألیفی، بسط یافت.
تحصیلات
دبیریمهر تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته علوم سیاسی پی گرفت و در نهایت، مدرک دکترای علوم سیاسی را دریافت کرد. علوم سیاسی، یکی از رشتههای شاخص آکادمیک در ایران معاصر، در نقطه تلاقی نظریه سیاسی، فلسفه سیاسی، روابط بینالملل، و جامعهشناسی سیاسی قرار میگیرد و به دبیریمهر پشتوانهای محکم در فهم پیوندهای پیچیده میان قدرت، حکومت، جامعه و فرهنگ بخشید.
این تخصص آکادمیک، در عمل، در آثار مکتوب او ـ بهویژه در پروژه پژوهشی درباره اسلام و دموکراسی ـ بازتاب گستردهای یافت. توانایی او در تحلیل آرای متفکران از طیفهای متضاد فکری ـ از روحانیون سنتی تا روشنفکران سکولار، از فقهای حامی ولایت تا منتقدان آن ـ نشانهای از روششناسی آکادمیک قوی اوست.
مؤسسه اندیشه و قلم (اندیشکده خرد)
نقطه عطف کارنامه نهادی دبیریمهر، تأسیس و مدیریت «مؤسسه پژوهشی اندیشه و قلم» ـ که با عنوان رسانهای «اندیشکده خرد» نیز شناخته میشود ـ است. این مؤسسه، در حوزههای فرهنگ، جامعه و سیاست فعالیت میکند و در وبسایت رسمی خود به نشانی dabirimehr.ir ـ که بهعنوان «اندیشکده خرد؛ گروه پژوهشی اندیشه و قلم» معرفی میشود ـ آثار، تحلیلها و پژوهشهای دبیریمهر و همکارانش را منتشر میکند.
اندیشکده خرد، با شعار «نوشتهها و تأملات امیر دبیریمهر (دربارهی فرهنگ، جامعه و سیاست)»، یکی از کانونهای فکری-پژوهشی است که در آن، تحلیلهای راهبردی، یادداشتهای انتقادی، و پژوهشهای آکادمیک بهطور پیوسته منتشر میشود. این پلتفرم، در دو دهه گذشته به یکی از منابع شاخص آثار دبیریمهر برای مخاطبان فکری ایران بدل شده است.
دبیریمهر، در توصیف جایگاه خود در این مؤسسه، با عناوین مختلفی شناخته میشود: «رئیس گروه پژوهشی اندیشه و قلم»، «مدیرعامل مؤسسه اندیشه و قلم»، و «سردبیر وبسایت اندیشکده خرد» ـ همگی نشاندهنده نقش راهبردی او در این نهاد است.
بشنوید: پادکست تحلیل ساختاری انتخابات در ایران با حضور امیر دبیریمهر
آثار مکتوب
امیر دبیریمهر در طول کارنامه پژوهشی-تألیفی خود، چهار کتاب اصلی منتشر کرده است که هر یک، در حوزهای متمایز از پروژه فکری گستردهتر او قرار میگیرد:
اسلام و دموکراسی در ایران
این کتاب، با عنوان فرعی «پژوهشی در سیر مجادلات فقها و روشنفکران درباره نقش آرای مردم در حکمرانی»، شاخصترین اثر دبیریمهر محسوب میشود. کتاب در یک پیشگفتار و سه دفتر سازماندهی شده است:
دفتر اول: به قدمت تعارض و مقابله عملی اسلام و دموکراسی در ایران، بررسی اجمالی بحثهای تئوریک صاحبان اندیشه پیرامون این موضوع، مفاهیم اساسی، و دو رویکرد متفاوت به اندیشه اسلامی و دموکراسی پرداخته است. در این دفتر، آرای اندیشمندانی همچون شیخ فضلالله نوری، سید حسین نصر، محمدتقی مصباح یزدی، حاتم قادری، سید جواد طباطبایی، میرزا محمدحسین نائینی، مرتضی مطهری، علی شریعتی، عبدالکریم سروش و محسن کدیور مورد بررسی قرار گرفته است.
دفتر سوم: به بررسی متغیرهای تأثیرگذار بر سازگاری یا ناسازگاری اسلام و دموکراسی در ایران، طیف اندیشمندان موافق و مخالف سازگاری، و توصیههایی برای حل مسائل نظری بحران عملی در پیوند با اسلام و دموکراسی، اختصاص دارد.
این کتاب، در میان آثار معاصر فارسی درباره نسبت اسلام و دموکراسی، یکی از جامعترین و در عین حال متعادلترین آثار به شمار میرود؛ ویژگیای که از بررسی همزمان طیف کاملی از اندیشمندان موافق و مخالف ـ بدون تعصب جناحی ـ ناشی میشود.
ملک سلطانی و نگین سلیمانی: جستارهایی درباره رسانه و سیاست و امنیت
این کتاب، با عنوان نمادین که به دو سویه قدرت در سنت شرقی ـ «ملک سلطانی» (قدرت سیاسی-دنیوی) و «نگین سلیمانی» (نمادی از حکمت و قدرت معنوی همراه) ـ اشاره میکند، به موضوع پیوند رسانه، سیاست و امنیت اختصاص دارد. این کتاب، که در فضای پساتحولات فناورانه و ظهور نقشآفرینی فزاینده رسانه در سیاست تألیف شده، یکی از مداخلات نظری دبیریمهر در حوزه مطالعات رسانه و امنیت است.
خردمندی و پارسایی: تأملاتی در پیوندهای دین و سیاست و جامعه
این کتاب، با تأکید بر دو فضیلت کلاسیک ـ «خردمندی» (در سپهر سیاست-جامعه) و «پارسایی» (در سپهر دین-اخلاق) ـ به بررسی پیوندهای دین و سیاست و جامعه میپردازد. این عنوان، که از سنت اندیشه ایرانی-اسلامی برگرفته شده، نشانهای از رویکرد دبیریمهر در پیگیری بحثهای جدی فکری در چارچوب گفتمان ایرانی-اسلامی است.
فرزانگی و جهانداری
این کتاب، به موضوع حکمرانی و فرزانگی در سیاست اختصاص دارد و در امتداد دو کتاب پیشین، پروژه فکری دبیریمهر در حوزه فلسفه سیاسی-اخلاق سیاسی را پی میگیرد. عنوان «فرزانگی و جهانداری»، یادآور سنت ایرانی «شاه-فیلسوف» و آرمان حاکم خردمند است که در ادبیات کلاسیک فارسی-اسلامی جایگاه ویژهای دارد.
صدها مقاله
علاوه بر این چهار کتاب اصلی، دبیریمهر نگارنده صدها مقاله در حوزههای سیاست، فرهنگ و جامعه است که اغلب آنها در وبسایت اندیشکده خرد و رسانههای شاخص ایرانی منتشر شدهاند. این کارنامه گسترده، او را به یکی از پرکارترین تحلیلگران علوم سیاسی در ایران معاصر بدل میکند.
فعالیت آکادمیک و نقش هیئت علمی
دبیریمهر، در عرصه آکادمیک، بهعنوان عضو هیئت علمی و مدرس علوم سیاسی فعالیت میکند. این جایگاه، علاوه بر فعالیتهای پژوهشی-تألیفی، به او فرصت تدریس و تعامل مستقیم با نسل جدید پژوهشگران علوم سیاسی را میدهد.
دبیریمهر در یادداشتها و سخنرانیهای متعدد، تحلیلهای ناظر بر مسائل کلان فکری-سیاسی ایران را پی میگیرد ـ از تحلیل عوامل توسعه در مالزی (بهعنوان نمونه موفق پیشرفت در جهان اسلام)، تا بررسی دموکراسی از نظر کارل پوپر، و دیگر موضوعات کلاسیک علوم سیاسی.
فعالیت رسانهای و تحلیلی
دبیریمهر در طول سالهای اخیر، به یکی از تحلیلگران پر حضور در رسانههای شاخص ایران بدل شده است. تحلیلهای او در رسانههایی چون انصاف نیوز، چندثانیه، و دیگر رسانههای تحلیلی بهطور منظم منتشر میشود.
نقد عملکرد صداوسیما
در یکی از مداخلات تحلیلی پربازتاب اخیر خود ـ در گفتوگو با انصاف نیوز در اردیبهشت ۱۴۰۵ پس از «جنگ ۴۰ روزه» ـ دبیریمهر به نقد جدی عملکرد صداوسیما در پوشش رسانهای جنگ پرداخت. در این گفتوگو، او اعلام کرد:
«مدیران ارشد صداوسیما دچار سوءتفاهم جدی از مفهوم جنگ روایتها شدهاند.»
دبیریمهر در ادامه، با تشبیه شگردهای رسانهای صداوسیما به «اعلام قیمت غیرواقعی برای تغییر واقعیت بازار»، تأکید کرد که «این خطای استراتژیک باعث شده تا اطلاعرسانی واقعبینانه، مبتنی بر اعتماد مخاطب و درک شعور و تحلیل او، کنار گذاشته شود». در نگاه او، «اصول حرفهای رسانه، ارائه روایت درست با ابزارهای مؤثر و در عین حال بازتاب دیدگاههای متنوع است».
این تحلیل، که فاصله پوشش صداوسیما با واقعیتهای میدانی را «بیشتر ناشی از بدسلیقگی در تولید محتوا» و نه «محدودیتهای ساختاری» میداند، نشاندهنده دیدگاه ساختاری-حرفهای دبیریمهر در حوزه رسانه است.
تأکید بر ایرانشمولی
دبیریمهر در همین گفتوگو، بر ضرورت تغییرات اساسی در سطح مدیریتی صداوسیما تأکید کرد و گفت: «این سازمان باید بهسمت ایرانشمولی، بازتاب همه دیدگاهها و تأمین منافع ملی حرکت کند. رسانه ملی باید نماینده همه سلایق جامعه باشد و نه یک دیدگاه خاص، چراکه جامعه ایران متکثر است و در موضوعاتی مانند جنگ نیز دیدگاههای متفاوتی در آن وجود دارد.»
این موضع، که با ادبیات «ایرانشمولی» و «تکثرگرایی رسانهای» صورتبندی شده، نشاندهنده رویکرد لیبرال-جمهوریخواه دبیریمهر در حوزه سیاستگذاری رسانهای است.
نقد «کاسبان تحریم»
در یکی دیگر از تحلیلهای اخیر خود ـ در گفتوگو با خبرنگار «چندثانیه» ـ دبیریمهر با عنوان شاخص «دست کاسبان تحریم باید از اقتصاد کوتاه شود»، به ارزیابی وضعیت جامعه در هفتههای اخیر پرداخت. این تحلیل، که در امتداد سنت نقد اقتصادی-سیاسی به اشخاص و گروههای منتفع از تحریمها صورت گرفت، نشاندهنده رویکرد انتقادی دبیریمهر نسبت به ساختارهای اقتصادی-سیاسی بهرهمند از وضعیت تحریم است.
دیدگاهها و مواضع
امیر دبیریمهر در طول کارنامه فکری-تحلیلی خود، چارچوب فکری روشنی صورتبندی کرده است که در چند محور قابل پیگیری است.
پیوند دین و دموکراسی
محوریترین موضوع نظری دبیریمهر، نسبت اسلام و دموکراسی در ایران است. در نگاه او، این نسبت در طول حدود یک قرن گذشته، در میدان مجادله جدی میان فقها و روشنفکران ایرانی بوده و به نتیجهای قطعی نرسیده است. رویکرد دبیریمهر در این بحث، بررسی متوازن آرای موافقان و مخالفان سازگاری اسلام و دموکراسی است ـ رویکردی که او را از تعصب جناحی برکنار نگه میدارد.
نگاه ساختاری-فرهنگی به مسائل ایران
ویژگی متمایز رویکرد دبیریمهر، نگاه چندوجهی ساختاری-فرهنگی او به مسائل ایران معاصر است. در نگاه او، موضوعاتی چون رسانه، اقتصاد، سیاست و دین، در یک ساختار بههمپیوسته فرهنگی-اجتماعی قرار دارند و باید با چارچوبی جامع تحلیل شوند.
دفاع از تکثرگرایی و ایرانشمولی
یکی از مواضع پایدار دبیریمهر، دفاع از تکثرگرایی، بازتاب همه دیدگاهها، و ایرانشمولی در نهادهای رسمی ـ بهویژه رسانه ملی ـ است. در نگاه او، «جامعه ایران متکثر است» و نهادهای رسمی باید این تکثر را بازتاب دهند، نه اینکه یک دیدگاه خاص را به جامعه تحمیل کنند.
نقد ساختارهای ناکارآمد
دبیریمهر در طول سالهای اخیر، در یادداشتها و گفتوگوهای متعدد، به نقد ساختارهای ناکارآمد در حوزههای مختلف ـ از صداوسیما، تا اقتصاد تحریمزده، و سیاستگذاری فرهنگی ـ پرداخته است. این نقدها، عمدتاً با لحنی متعادل و در چارچوب گفتمان اصلاحی-سازنده ارائه میشوند.
پیوند دین و خرد
ویژگی شاخص آثار دبیریمهر ـ بهویژه در کتابهایی چون «خردمندی و پارسایی» و «فرزانگی و جهانداری» ـ تأکید بر پیوند ضروری میان خرد و دین، خرد و حکمرانی است. این رویکرد، که در سنت اندیشه ایرانی-اسلامی پیشینهای طولانی دارد، در آثار دبیریمهر به یکی از محورهای ثابت بدل شده است.
استفاده از تجربههای جهانی
دبیریمهر در یادداشتهای متعدد، به تجربههای موفق دیگر کشورها در توسعه ـ بهویژه مدل توسعه مالزی ـ توجه ویژه دارد. این رویکرد تطبیقی، نشاندهنده باور او به ضرورت یادگیری از تجربیات بینالمللی برای حل مسائل ایران است.
ارتباط با چهرهها و جریانها
امیر دبیریمهر در شبکهای از پیوندهای فکری-رسانهای با چهرههای شاخص اندیشه و سیاست در ایران معاصر قرار دارد. در سطح آکادمیک، رابطه او با چهرههایی چون دکتر مجید حسینی (عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و مدیرعامل باغ کتاب) ـ که در مراسم رونمایی از کتابهای دبیریمهر بهعنوان سخنران حضور یافت ـ از پیوندهای کلیدی او محسوب میشود.
در سطح فکری، دبیریمهر در مجادله نظری با طیف گستردهای از اندیشمندان ایرانی ـ که آرای آنها را در کتاب «اسلام و دموکراسی در ایران» بررسی کرده ـ از شیخ فضلالله نوری، نائینی، مطهری، شریعتی، سروش، کدیور تا مصباح یزدی، نصر، طباطبایی ـ در گفتوگوی فکری قرار دارد. این مجموعه گسترده، نشاندهنده دامنه فعالیت فکری-آکادمیک اوست.
در سطح رسانهای، رابطه او با انصاف نیوز (یکی از رسانههای شاخص اصلاحطلب)، چندثانیه، و دیگر رسانههای تحلیلی، شبکه ارتباطی رسانهای گستردهای را شکل میدهد.
جمعبندی
دکتر امیر دبیریمهر، یکی از چهرههای شاخص نسل جدید پژوهشگران علوم سیاسی و تحلیلگران رسانه-سیاست در ایران معاصر است که با ترکیبی منحصربهفرد از پشتوانه آکادمیک (دکترای علوم سیاسی، عضویت در هیئت علمی)، نقشآفرینی نهادی (مدیرعاملی مؤسسه اندیشه و قلم/اندیشکده خرد)، کارنامه گسترده تألیفی (چهار کتاب اصلی و صدها مقاله)، و حضور پایدار رسانهای-تحلیلی، جایگاهی متمایز را اشغال کرده است. کارنامه او ـ از تولد در تهران در ۱۳۵۶، تا آغاز فعالیتهای فکری در ۱۳۷۴، دریافت دکترای علوم سیاسی، تأسیس و مدیریت اندیشکده خرد، انتشار چهار کتاب در حوزههای اسلام و دموکراسی، رسانه و امنیت، خردمندی و پارسایی، فرزانگی و جهانداری، و در نهایت، فعالیت پیوسته تحلیلی در رسانههای شاخص ایران ـ تصویری از یک «پژوهشگر-تحلیلگر» چندبعدی ارائه میدهد.
ویژگی متمایز دبیریمهر، در سطح اول، روششناسی متوازن او در بررسی آرای متفکران از طیفهای متضاد فکری است؛ ویژگیای که در کتاب «اسلام و دموکراسی در ایران» بهطور برجسته بازتاب یافت و در آن، آرای شیخ فضلالله نوری در کنار آرای محسن کدیور، و آرای مصباح یزدی در کنار آرای سروش، در یک چارچوب تحلیلی واحد بررسی شد. این رویکرد، در فضای پر تنش گفتمان فکری ایران معاصر، نسبتاً نادر است. در سطح دوم، پروژه فکری چندبعدی او در پیوند زدن میان دین، سیاست، رسانه، خرد و حکمرانی ـ که در چهار کتاب اصلی او صورتبندی شده ـ نشانهای از جاهطلبی فکری-پژوهشی اوست.
از منظر تحلیلی، جایگاه دبیریمهر، نمونهای از پدیده «پژوهشگر-تحلیلگر مستقل» در ایران معاصر است؛ پدیدهای که در آن، یک محقق آکادمیک، علاوه بر فعالیتهای پژوهشی-آموزشی، بهطور پیوسته در عرصه عمومی به تحلیل و نقد رویدادهای جاری میپردازد. این پدیده، که در فضای پس از تحولات فناورانه و گسترش شبکههای اجتماعی در ایران اهمیت روزافزونی یافته، در دبیریمهر نمونهای موفق و پایدار یافته است.
آنچه از منظر امروز روشن است، این است که موضوعاتی که دبیریمهر در آثار و فعالیتهای خود بر آنها تمرکز کرده ـ از نسبت اسلام و دموکراسی، تا رسانه و امنیت، حکمرانی و خرد، نقد عملکرد رسانه ملی، و نقد ساختارهای ناکارآمد ـ از مهمترین موضوعات بحث در گفتمان فکری-سیاسی ایران معاصر باقی ماندهاند. در شرایطی که ایران در حال تجربه تحولات عمیق در حوزههای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است، صدای تحلیلی دبیریمهر، با ترکیب پشتوانه آکادمیک و دغدغه عمومی، یکی از مرجعهای اصلی این گفتوگو خواهد بود.
سوالات متداول
امیر دبیریمهر کیست؟
دکتر امیر دبیریمهر (متولد ۱۳۵۶ در تهران) پژوهشگر، نویسنده و تحلیلگر سیاسی ایرانی، دارای دکترای علوم سیاسی، عضو هیئت علمی، و مدیرعامل مؤسسه پژوهشی اندیشه و قلم (اندیشکده خرد) است. او از سال ۱۳۷۴ تا کنون در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و رسانهای فعال است و نگارنده صدها مقاله و چهار کتاب اصلی در حوزه علوم سیاسی، دین، رسانه و حکمرانی به شمار میرود.
مهمترین کتابهای امیر دبیریمهر کداماند؟
دبیریمهر چهار کتاب اصلی منتشر کرده است: «اسلام و دموکراسی در ایران: پژوهشی در سیر مجادلات فقها و روشنفکران درباره نقش آرای مردم در حکمرانی» (شاخصترین اثر او)، «ملک سلطانی و نگین سلیمانی: جستارهایی درباره رسانه و سیاست و امنیت»، «خردمندی و پارسایی: تأملاتی در پیوندهای دین و سیاست و جامعه»، و «فرزانگی و جهانداری». هر یک از این کتابها، در حوزهای متمایز از پروژه فکری گستردهتر او قرار میگیرد.
مؤسسه اندیشه و قلم (اندیشکده خرد) چیست؟
اندیشکده خرد یا گروه پژوهشی اندیشه و قلم، یک مؤسسه پژوهشی-تحلیلی است که در حوزههای فرهنگ، جامعه و سیاست فعالیت میکند. دبیریمهر مدیرعامل و سردبیر این نهاد است و وبسایت آن به نشانی dabirimehr.ir، بهعنوان یکی از کانونهای فکری-پژوهشی، آثار، تحلیلها و یادداشتهای او و همکارانش را بهطور پیوسته منتشر میکند.
کتاب «اسلام و دموکراسی در ایران» درباره چیست؟
این کتاب، شاخصترین اثر دبیریمهر، در یک پیشگفتار و سه دفتر، به بررسی سیر مجادلات فقها و روشنفکران درباره نقش آرای مردم در حکمرانی میپردازد. در این کتاب، آرای اندیشمندانی از طیفهای متضاد ـ از شیخ فضلالله نوری، نائینی، مطهری، شریعتی، سروش، و کدیور، تا مصباح یزدی، سید حسین نصر، حاتم قادری و سید جواد طباطبایی ـ در یک چارچوب تحلیلی واحد بررسی میشود. کتاب همچنین به متغیرهای تأثیرگذار بر سازگاری یا ناسازگاری اسلام و دموکراسی و توصیههایی برای حل بحران نظری-عملی این پیوند میپردازد.
دیدگاه دبیریمهر درباره صداوسیما چیست؟
دبیریمهر منتقد جدی عملکرد صداوسیما در پوشش رویدادهای کلیدی ـ از جمله جنگ ۴۰ روزه ـ است. در گفتوگو با انصاف نیوز اعلام کرد که «مدیران ارشد صداوسیما دچار سوءتفاهم جدی از مفهوم جنگ روایتها شدهاند». او معتقد است صداوسیما باید به سمت ایرانشمولی، بازتاب همه دیدگاهها، و تأمین منافع ملی حرکت کند و نماینده همه سلایق جامعه باشد، نه یک دیدگاه خاص.
رویکرد فکری دبیریمهر چیست؟
دبیریمهر در رویکرد فکری خود، روششناسی متوازن را پی میگیرد ـ ویژگیای که در آن، آرای متفکران از طیفهای متضاد فکری، بدون تعصب جناحی، در یک چارچوب تحلیلی واحد بررسی میشوند. او مدافع تکثرگرایی، ایرانشمولی، و بازتاب همه دیدگاهها در ساختار رسمی است و در عرصه نظری، بر پیوند ضروری میان خرد، دین، و حکمرانی تأکید دارد.
دبیریمهر در کجا فعالیت میکند؟
دبیریمهر در سه عرصه بهطور همزمان فعال است: نهادی (بهعنوان مدیرعامل مؤسسه اندیشه و قلم/اندیشکده خرد)، آکادمیک (بهعنوان عضو هیئت علمی و مدرس علوم سیاسی)، و رسانهای-تحلیلی (با حضور پیوسته در رسانههای شاخص مانند انصاف نیوز و چندثانیه، و در وبسایت dabirimehr.ir).
آیا امیر دبیریمهر همچنان فعال است؟
بله، دبیریمهر یکی از پر حضورترین پژوهشگران-تحلیلگران علوم سیاسی در رسانههای ایرانی است. آخرین تحلیلهای شاخص او در سال ۱۴۰۵ ـ از جمله نقد عملکرد صداوسیما در جنگ ۴۰ روزه و یادداشت «دست کاسبان تحریم باید از اقتصاد کوتاه شود» ـ بازتاب گستردهای یافته است. او همچنان به انتشار یادداشتها و تحلیلها در وبسایت اندیشکده خرد و دیگر رسانههای شاخص ادامه میدهد.
کمتر از یک دقیقه زمان بگذارید، ثبتنام کنید و نظرتان را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.
پیامهای توهینآمیز و یا حاوی دعوت به خشونت حذف خواهند شد.
ثبت نام