دکتر علی ربیعی، سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی، وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت حسن روحانی (۱۳۹۲-۱۳۹۷)، سخنگوی پیشین دولت دوازدهم روحانی (۱۳۹۸-۱۴۰۰)، معاون پیشین حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات (۱۳۶۶-۱۳۷۲) و عضو مؤسس خانه کارگر، در شمار پر بازتاب‌ترین و پر مناقشه‌ترین چهره‌های ترکیبی امنیتی-اجرایی-رسانه‌ای پسا-انقلابی ایران در ۵ دهه گذشته قرار می‌گیرد. او که با پشتوانه خاستگاه کارگری در محله جوادیه تهران، تحصیلات دکترای مدیریت استراتژیک و سابقه تکنسینی در کارخانه ارج، از مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی و فرماندهی در سپاه تا معاونت وزارت اطلاعات و ۱۲ سال مسئولیت اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (در دوره دبیرکلی حسن روحانی) را تجربه کرد، در دولت روحانی با استیضاح سوم در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ با ۱۲۹ رأی موافق از وزارت کار برکنار شد. ربیعی در دوره سخنگویی دولت با اظهارات پر مناقشه‌ای چون «اختراع موبایل به دست ایرانیان» و «رتبه بهداشت خانواده ایران در جمع ۵ کشور برتر جهان» مواجه شد و در انتخابات ۱۳۸۸ به‌عنوان تنها مشاور میرحسین موسوی که پیش از اتمام رأی‌گیری از او جدا شد، شناخته می‌شود.
دکتر علی ربیعی (متولد ۱۴ آذر ۱۳۳۴ در محله جوادیه جنوب تهران) ـ معروف به «عَبّاد» ـ سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی، وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت یازدهم و دوازدهم حسن روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ (به مدت ۵ سال)، سخنگوی پیشین دولت دوازدهم روحانی از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰، معاون پیشین حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ در دوران وزارت محمد ری‌شهری و علی فلاحیان (به مدت ۶ سال)، مسئول اجرایی پیشین و مسئول کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۴ به مدت ۱۲ سال (در دوره دبیرکلی حسن روحانی در شورا)، رئیس پیشین مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳، مشاور پایدار مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از ۱۳۷۴ تاکنون، عضو پیشین شورای سیاستگذاری مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست‌جمهوری با حکم رئیس‌جمهور تا مرداد ۱۳۸۴، عضو پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و از فرماندهان شاخص آن، مسئول پیشین شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی تا ۱۳۶۰، عضو مؤسس و عضو شاخص پایدار شورای مرکزی خانه کارگر از آغاز انقلاب، چهره منحصربه‌فرد در شمار «تنها مشاور میرحسین موسوی که قبل از اتمام رأی‌گیری در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ از او جدا شد»، چهره استیضاح‌شده پر بازتاب در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ با ۱۲۹ رأی موافق، ۱۱۱ مخالف، و ۳ ممتنع توسط مجلس دهم (پس از پشت سر گذاشتن دو استیضاح ناموفق پیشین)، چهره پر مناقشه سخنرانی‌های شاخص شامل «ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان» و «اعلام رتبه بهداشت خانواده در ایران جزء ۵ کشور برتر جهان»، دانش‌آموخته شاخص لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه، و دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک، تکنسین پیشین کارخانه‌های شاخص پیش از انقلاب از جمله کارخانه ارج، و در عین حال یکی از پر بازتاب‌ترین، شاخص‌ترین، و در عین حال پر مناقشه‌ترین چهره‌های ترکیبی امنیتی-اطلاعاتی-اجرایی-رسانه‌ای پسا-انقلابی ایران در ۵ دهه گذشته، در شمار چهره‌های محوری گفتمان امنیتی-رفاهی-رسانه‌ای اصلاح‌طلب-اعتدال‌گرا در ایران معاصر قرار می‌گیرد.
دکتر علی ربیعی، که با مسیری منحصربه‌فرد ـ از خاستگاع شاخص خانوادگی-کارگری در محله جوادیه جنوب تهران ـ یکی از شاخص‌ترین مناطق کارگری-مذهبی تهران ـ به‌عنوان فرزند خانواده کارگری، تا آغاز فعالیت‌های اقتصادی پیش از انقلاب به‌عنوان تکنسین کارخانه ارج ـ که شالوده هویت کارگری پایدار او را تشکیل می‌داد، تا مشارکت پایدار در فعالیت‌های انقلاب اسلامی و پیوستن به ساختار قدرت پسا-انقلابی، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی تا ۱۳۶۰ ـ یکی از شاخص‌ترین احزاب اسلامی پسا-انقلابی، تا مشارکت پر بازتاب در پایه‌گذاری خانه کارگر به‌عنوان عضو مؤسس و عضو پایدار شورای مرکزی ـ نهاد شاخص کارگری پسا-انقلابی ایران، تا پیوستن پر بازتاب به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و برعهده گرفتن سمت فرماندهی در آن، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ به مدت ۶ سال در دوران وزارت محمد ری‌شهری و علی فلاحیان ـ که در شمار پر مناقشه‌ترین دوره‌های وزارت اطلاعات پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد، تا برعهده گرفتن ریاست پر بازتاب مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب مسئول اجرایی و مسئول کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۴ به مدت ۱۲ سال ـ که در آن، در دوره دبیرکلی حسن روحانی در شورای عالی امنیت ملی فعالیت میکرد و شالوده رابطه پایدار با حسن روحانی را تشکیل می‌داد، تا برعهده گرفتن سمت مشاور پایدار مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از ۱۳۷۴ تاکنون، تا برعهده گرفتن سمت عضو شورای سیاستگذاری مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست‌جمهوری با حکم رئیس‌جمهور تا مرداد ۱۳۸۴، تا پیمودن مسیر تحصیلی شاخص آکادمیک که شامل اخذ لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه، و دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک بود، تا برعهده گرفتن نقش پر بازتاب مشاوریت میرحسین موسوی در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم در ۱۳۸۸ ـ که در آن، تنها مشاور میرحسین موسوی بود که قبل از اتمام رأی‌گیری از او جدا شد (در شمار پر مناقشه‌ترین جدا شدن‌های انتخاباتی ۱۳۸۸قرار می‌گیرد)، تا ادامه فعالیت‌های پایدار در دوره دولت‌های احمدی‌نژاد، تا حمایت پر بازتاب از کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم در ۱۳۹۲، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت یازدهم روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲، تا انتصاب پر بازتاب یک پزشک به ریاست سازمان تأمین اجتماعیـ که علی‌رغم توصیه‌های مخالف صورت گرفت، تا انتقال پر بازتاب سازمان بیمه سلامت و خدمات درمانی از زیرنظر وزارت رفاه به زیرمجموعه وزارت بهداشت، تا ادامه وزارت در دولت دوازدهم روحانی پس از پیروزی او در انتخابات ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶، تا مواجهه پر بازتاب با استیضاح اول مجلس دهم در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ ـ که در آن، برکنار نشد، تا مواجهه پر بازتاب با استیضاح دوم ـ که در آن نیز برکنار نشد، تا مواجهه پر بازتاب با استیضاح سوم در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ ـ که در آن، با ۱۲۹ رأی موافق استیضاح، ۱۱۱ رأی مخالف، و ۳ رأی ممتنع از سمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برکنار شد (در شمار شاخص‌ترین موارد برکناری وزرای دولت روحانی قرار می‌گیرد)، تا برعهده گرفتن سمت مشاور رئیس‌جمهور روحانی پس از برکناری، تا برعهده گرفتن سمت پر بازتاب سخنگوی دولت دوازدهم روحانی از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ ـ که در شمار پر مناقشه‌ترین سخنگویی‌های دولتی پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد، تا اظهارات پر مناقشه شاخص در دوران سخنگویی که شامل «ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان» و «اعلام رتبه بهداشت خانواده در ایران جزء ۵ کشور برتر جهان» بود ـ که در شمار پر بازتاب‌ترین اظهارات پر مناقشه پسا-انقلابی قرار می‌گیرد، تا مواجهه با تحولات سرنوشت‌ساز شخصی پر بازتاب که شامل مواجهه با بیماری سرطان همسرش نرگس حسین‌زاده در ۱۳۸۵ و درگذشت پسر بود، و در نهایت، مواضع پر بازتاب پیرامون دولت چهاردهم پزشکیان که در آن، نقد گفتمانی پایدار از دولت پزشکیان صورت گرفت، به یکی از پایدارترین و در عین حال پر مناقشه‌ترین چهره‌های ترکیبی امنیتی-اطلاعاتی-اجرایی-رسانه‌ای پسا-انقلابی ایران بدل شده است.
اهمیت دکتر علی ربیعی در سپهر تاریخی-سیاسی ایران معاصر از چند جهت قابل بررسی است. نخست، وزیر پر بازتاب تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت روحانی ـ به‌عنوان معماری شاخص گفتمان رفاهی اعتدال‌گرا ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی رفاهی او محسوب می‌شود. دوم، سخنگوی پر بازتاب دولت دوازدهم روحانی ـ به‌عنوان معماری شاخص گفتمان رسانه‌ای دولت در دوران سرنوشت‌ساز پسا-خروج آمریکا از برجام، اعتراضات آبان ۱۳۹۸، ترور سردار سلیمانی، و کرونا ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی رسانه‌ای او محسوب می‌شود. سوم، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات ۶ ساله ـ به‌عنوان چهره‌ای که در شمار شاخص‌ترین چهره‌های وزارت اطلاعات پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پشتوانه امنیتی-اطلاعاتی او محسوب می‌شود. چهارم، مسئول اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ۱۲ ساله ـ به‌عنوان چهره‌ای که در شمار طولانی‌ترین مسئولان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری امنیتی او محسوب می‌شود. پنجم، عضو مؤسس و پایدار شورای مرکزی خانه کارگر ـ به‌عنوان معماری شاخص نهاد شاخص کارگری پسا-انقلابی ایران ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی کارگری-اجتماعی او محسوب می‌شود.
نکته مهم: کارنامه و عملکرد دکتر علی ربیعی در فضای رسانه‌ای-سیاسی فارسی‌زبان با نگاه‌های شدیداً متفاوتی همراه است. در گفتمان طرفداران اصلاحات و اعتدال‌گرایی، او به‌عنوان «وزیر کار و سخنگوی شاخص دولت روحانی» شناخته می‌شود. در گفتمان منتقدان شاخص از جناح اصولگرا، عملکرد او در دوران وزارت کار و سخنگویی دولت ـ به‌ویژه پیرامون استیضاح‌های متعدد و اظهارات پر مناقشه ـ مورد نقد جدی قرار گرفت و شالوده استیضاح پر بازتاب در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ را تشکیل می‌داد. در گفتمان منتقدان از سوی فعالان حقوق بشر و اپوزیسیون، پیشینه شاخص او در وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران مورد نقد جدی قرار گرفته است. در گفتمان فعالان مدنی، اظهارات پر مناقشه شاخص دوران سخنگویی ـ از جمله «ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان» ـ به‌عنوان «اظهارات غیرواقعی و موجب تعجب رسانه‌ها حتی رسانه‌های اصولگرا» مورد نقد قرار گرفته است. این پروفایل، روایت منتشر شده در منابع رسانه‌ای-تاریخی شاخص فارسی‌زبان را با موضع تحلیلی-بی‌طرف ارائه می‌دهد.
زندگی و پشتوانه خانوادگی
دکتر علی ربیعی در ۱۴ آذر ۱۳۳۴ در محله جوادیه شهر تهران ـ یکی از شاخص‌ترین مناطق کارگری-مذهبی جنوب تهران ـ به دنیا آمد.
خاستگاع کارگری جنوب تهران
طبق گزارش‌های منتشر شده: «علی ربیعی متولد سال ۱۳۳۴ در جنوب تهران و یکی از سیاست مداران اصلاح طلب ایرانی است.» و «در محله جوادیه تهران در یک خانواده کارگری بزرگ شد.»
این خاستگاع کارگری، شالوده هویت کارگری پایدار علی ربیعی را تشکیل می‌داد ـ که در سمت‌های شاخص کارگری-رفاهی او بازتاب یافت.
نام مستعار: «عَبّاد»
طبق گزارش‌های منتشر شده: «علی ربیعی... معروف به عباد، سیاستمدار و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی جمهوری اسلامی ایران است.» این نام مستعار، شالوده هویت امنیتی-اطلاعاتی شاخص او را تشکیل می‌داد.
همسر: نرگس حسین‌زاده
طبق گزارش‌های منتشر شده: «دکتر علی ربیعی در سال ۱۳۵۹ وقتی ۲۵ ساله بود با همسرش نرگس حسین زاده ازدواج کرد که حاصل این زندگی سه پسر و یک دختر می باشد.»
پر بازتاب‌ترین رویداد شخصی-خانوادگی علی ربیعی، مواجهه با بیماری سرطان همسرش در ۱۳۸۵ بود. طبق گزارش‌های منتشر شده: «سال ۱۳۸۵ در مسافرت شمال، همسرش دچار شکم درد می شود تا اینکه بعد از بازگشت به تهران و انجام آزمایش مشخص شد وی به سرطان (کانسر) مبتلاست.»
مرگ پسر
از پر بازتاب‌ترین رویدادهای شخصی علی ربیعی، درگذشت پسر شاخص بود ـ که در شمار پر تأثیرترین رویدادهای شخصی خانوادگی او قرار می‌گیرد.
تحصیلات
دکتر علی ربیعی از مسیر تحصیلی شاخص آکادمیک ترکیبی برخوردار است.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «[علی ربیعی] فارغ التحصیل لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه و دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک می باشد.»
لیسانس مدیریت دولتی (دانشگاه تهران)
علی ربیعی لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران را اخذ کرد.
فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی (دانشگاه علامه)
علی ربیعی فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه طباطبایی را اخذ کرد.
دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک
علی ربیعی دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک را اخذ کرد.
این پشتوانه تحصیلی شاخص، شالوده هویت مدیر-استراتژیک پایدار او را تشکیل می‌داد.
فعالیت‌های پیش از انقلاب
پر بازتاب‌ترین فصل آغاز کارنامه علی ربیعی، فعالیت‌های اقتصادی پیش از انقلاب در کارخانه‌های شاخص بود.
تکنسین کارخانه ارج
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او که زاده جنوب تهران است پیش از انقلاب تکنسین کارخانه‌هایی چون ارج بود.»
کارخانه ارج، در شمار شاخص‌ترین کارخانه‌های صنعتی-مصرفی ایران پیش از انقلاب قرار می‌گرفت و محل کار شاخص بسیاری از چهره‌های شاخص کارگری-اجتماعی بود.
این تجربه، شالوده هویت کارگری-تکنسینی پایدار علی ربیعی را تشکیل می‌داد.
مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی (تا ۱۳۶۰)
پر بازتاب‌ترین فصل آغاز کارنامه پسا-انقلابی علی ربیعی، برعهده گرفتن مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «پس از انقلاب اسلامی تا ۱۳۶۰ مسئول شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی شد.»
این سمت، که در یکی از شاخص‌ترین احزاب اسلامی پسا-انقلابی صورت گرفت، شالوده آغاز هویت سیاسی-اجتماعی شاخص علی ربیعی را تشکیل می‌داد.
عضویت در سپاه پاسداران
پر بازتاب‌ترین فصل کارنامه نظامی علی ربیعی، عضویت و فرماندهی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «ربیعی عضو سپاه پاسداران شد و از فرماندهان آن بود.»
این فرماندهی، شالوده پشتوانه نظامی-امنیتی پایدار علی ربیعی را تشکیل می‌داد.
عضویت در مؤسسان خانه کارگر
پر بازتاب‌ترین فصل کارنامه کارگری-اجتماعی علی ربیعی، مشارکت در پایه‌گذاری خانه کارگر بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «از آغاز انقلاب وی عضو مؤسس و عضو شورای مرکزی خانه کارگر بوده است.»
خانه کارگر، در شمار شاخص‌ترین نهادهای کارگری پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد.
معاونت حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات (۱۳۶۶-۱۳۷۲)
محوری‌ترین فصل تاریخی-سرنوشت‌ساز کارنامه امنیتی-اطلاعاتی علی ربیعی، برعهده گرفتن سمت پر بازتاب معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ به مدت ۶ سالبود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ در دوره وزارت محمد ری شهری و علی فلاحیان، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات... بوده‌است.»
این سمت، که در دوران وزارت پر مناقشه محمد ری‌شهری و علی فلاحیان صورت گرفت، شالوده هویت امنیتی-اطلاعاتی پایدار علی ربیعی را تشکیل می‌داد ـ که در شمار پر مناقشه‌ترین دوره‌های وزارت اطلاعات پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد.
ریاست مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی (۱۳۶۸-۱۳۷۳)
پر بازتاب‌ترین فصل کارنامه پژوهشی-آکادمیک علی ربیعی، برعهده گرفتن ریاست مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «رئیس مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳.»
مسئولیت اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (۱۳۷۲-۱۳۸۴)
محوری‌ترین فصل تاریخی-سرنوشت‌ساز کارنامه امنیتی علی ربیعی، برعهده گرفتن سمت مسئول اجرایی و مسئول کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به مدت ۱۲ سال متوالی بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «[علی ربیعی] از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۴ مسئول اجرایی و مسئول کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی بوده‌است.»
این سمت، که در دوره دبیرکلی پر بازتاب حسن روحانی در شورای عالی امنیت ملی صورت گرفت، شالوده رابطه پایدار با حسن روحانی و هویت امنیتی-تبلیغاتی پایدار را تشکیل می‌داد.
مشاوریت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام (از ۱۳۷۴)
پر بازتاب‌ترین فصل کارنامه پژوهشی-راهبردی علی ربیعی، برعهده گرفتن سمت مشاور پایدار مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از ۱۳۷۴ تاکنون بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «مشاور مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از ۱۳۷۴ تاکنون ادامه دارد.»
این مشاوریت، که در دوره ریاست پر بازتاب حسن روحانی بر مرکز تحقیقات استراتژیک آغاز شد، شالوده شبکه پایدار راهبردی علی ربیعی را تشکیل می‌داد.
نقش پر مناقشه در انتخابات ۱۳۸۸
پر بازتاب‌ترین فصل پر مناقشه کارنامه علی ربیعی، برعهده گرفتن مشاوریت میرحسین موسوی در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم در ۱۳۸۸ بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «ربیعی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ تنها مشاور میرحسین موسوی بود که قبل از اتمام رای[گیری از او جدا شد].»
این جدا شدن، در شمار پر مناقشه‌ترین وجوه پدیده‌شناختی کارنامه علی ربیعی قرار می‌گیرد.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (۲۴ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۷ مرداد ۱۳۹۷)
محوری‌ترین فصل تاریخی-سرنوشت‌ساز کارنامه وزارتی علی ربیعی، برعهده گرفتن سمت پر بازتاب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت یازدهم و دوازدهم حسن روحانیبود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «با اعلام نامزدی رئیس سابق خود، حسن روحانی؛ در پشت سر او ایستاد تا اینکه بعد از پیروزی وی در ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی شد.» و «وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت یازدهم و دولت دوازدهم از مرداد ۱۳۹۲ تا مرداد ۱۳۹۷.»
انتصاب پر مناقشه پزشک به سازمان تأمین اجتماعی
طبق گزارش‌های منتشر شده: «وی در دولت روحانی برخلاف توصیه‌هایی که انجام شد یک پزشک را به ریاست سازمان تأمین اجتماعی که نهادی رفاهی در کشور است، منصوب کرد. در نتیجه «سازمان بیمه سلامت و خدمات درمانی که باید زیرنظر وزارت رفاه باشد، زیرمجموعه وزارت بهداشت شد.»»
این انتصاب، در شمار پر مناقشه‌ترین تصمیمات وزارتی علی ربیعی قرار می‌گیرد.
استیضاح اول (۲۲ اسفند ۱۳۹۶)
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ مورد استیضاح مجلس دهم قرار گرفت ولی برکنار نشد.»
استیضاح سوم و برکناری (۱۷ مرداد ۱۳۹۷)
طبق گزارش‌های منتشر شده: «اما در نهایت برای سومین بار در کمتر از یک سال، در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ و با ۱۲۹ رای موافق استیضاح و ۱۱۱ مخالف و ۳ ممتنع از این سمت برکنار شد.»
این برکناری، در شمار شاخص‌ترین موارد استیضاح وزرا در دوره دولت روحانی قرار می‌گیرد.
مشاوریت رئیس‌جمهور روحانی
پس از برکناری، علی ربیعی به‌عنوان مشاور رئیس‌جمهور حسن روحانی فعالیت کرد.
سخنگوی دولت دوازدهم (خرداد ۱۳۹۸ - مرداد ۱۴۰۰)
محوری‌ترین فصل تاریخی-سرنوشت‌ساز کارنامه رسانه‌ای علی ربیعی، برعهده گرفتن سمت پر بازتاب سخنگوی دولت دوازدهم روحانی از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ بود.
طبق گزارش‌های منتشر شده: «علی ربیعی سپس مشاوره روحانی بود تا اینکه از خرداد ۹۸ سخنگوی دولت شد.»
این سخنگویی، در دوره سرنوشت‌ساز پسا-خروج آمریکا از برجام، اعتراضات آبان ۱۳۹۸، ترور سردار قاسم سلیمانی، و شیوع کرونا صورت گرفت ـ که در شمار پر تنش‌ترین دوره‌های سخنگویی دولتی پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد.
اظهارات پر بازتاب پر مناقشه
پر بازتاب‌ترین فصل پر مناقشه کارنامه رسانه‌ای علی ربیعی، اظهارات شاخص در دوره سخنگویی دولت بود.
ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان
طبق گزارش‌های منتشر شده: «وی در سخنرانی ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان را مطرح کرد.»
رتبه بهداشت خانواده در ایران
طبق گزارش‌های منتشر شده: «[علی ربیعی] در جای دیگری رتبه بهداشت خانواده در ایران را جزء ۵ کشور برتر جهان خواند.»
تعجب رسانه‌های اصولگرا
طبق گزارش‌های منتشر شده: «در سال‌های اخیر برخی سخنرانی‌ها و اظهارنظرهای ربیعی موجب تعجب رسانه‌ها، حتی رسانه‌های اصولگرا شده است.»
این اظهارات، در شمار پر بازتاب‌ترین موارد اظهارات پر مناقشه سخنگوی دولت پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد.
چارچوب فکری-سیاسی
دکتر علی ربیعی در طول کارنامه طولانی امنیتی-اطلاعاتی-اجرایی-رسانه‌ای خود، چارچوب فکری-سیاسی متمایزی صورت‌بندی کرده است.
اصلاح‌طلبی-اعتدال‌گرایی
محوری‌ترین چارچوب فکری علی ربیعی، اصلاح‌طلبی-اعتدال‌گرایی است ـ چارچوبی که در آن، با حفظ پای‌بندی به نظام جمهوری اسلامی، تأکید پایدار بر رفاه اجتماعی، گفتمان کارگری، و دیپلماسی فعال برجسته می‌شود.
گفتمان کارگری
ویژگی متمایز چارچوب علی ربیعی، پای‌بندی پایدار به گفتمان کارگری ـ که در عضویت در مؤسسان و شورای مرکزی خانه کارگر و وزارت کار بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه گفتمان او محسوب می‌شود.
مدیریت استراتژیک
ویژگی شاخص دیگر چارچوب علی ربیعی، پای‌بندی به مدیریت استراتژیک ـ که در دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک، مشاوریت مرکز تحقیقات استراتژیک، و مسئولیت اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه میراث او محسوب می‌شود.
امنیت ملی
ویژگی پایدار چارچوب علی ربیعی، پای‌بندی پایدار به امنیت ملی ـ که در پشتوانه شاخص اطلاعاتی-امنیتی-سپاهی بازتاب یافت ـ یکی از وجوه قابل توجه گفتمان اوست.
ارتباط با چهره‌ها و جریان‌ها
دکتر علی ربیعی در شبکه‌ای پر بازتاب از پیوندهای امنیتی-اطلاعاتی-سیاسی با چهره‌های شاخص جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
حسن روحانی
محوری‌ترین رابطه سیاسی علی ربیعی، رابطه پایدار با حسن روحانی بود ـ که علی ربیعی ۱۲ سال در دوره دبیرکلی روحانی در شورای عالی امنیت ملی همکار او بود و سپس ۵ سال وزیر کار دولت او و ۲ سال سخنگوی دولت او شد.
چهره‌های شاخص وزارت اطلاعات
از روابط پر بازتاب علی ربیعی، رابطه پایدار با محمد ری‌شهری و علی فلاحیان بود ـ که علی ربیعی ۶ سال معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات در دوره وزارت آنها بود.
چهره‌های شاخص خانه کارگر
در سطح کارگری، روابط پر بازتاب علی ربیعی با چهره‌های شاخص خانه کارگر ـ که او عضو مؤسس و پایدار شورای مرکزی آن بود ـ شبکه نزدیک کارگری-اجتماعی او را تشکیل می‌داد.
چهره‌های شاخص دولت روحانی
در سطح ساختار دولت یازدهم و دوازدهم روحانی، روابط پر بازتاب علی ربیعی با محمدجواد ظریف (وزیر خارجه)، اسحاق جهانگیری (معاون اول)، علی جنتی (وزیر فرهنگ)، عبدالناصر همتی (رئیس بانک مرکزی)، محمود واعظی (رئیس دفتر)، و دیگر چهره‌های شاخص اعتدال‌گرا ـ شبکه پایدار دولتی او را تشکیل می‌داد.
جمع‌بندی
دکتر علی ربیعی، یکی از پر بازتاب‌ترین، شاخص‌ترین، و در عین حال پر مناقشه‌ترین چهره‌های ترکیبی امنیتی-اطلاعاتی-اجرایی-رسانه‌ای پسا-انقلابی ایران در ۵ دهه گذشته است که با ترکیبی منحصربه‌فرد از خاستگاع شاخص خانوادگی-کارگری در محله جوادیه جنوب تهران، نام مستعار شاخص «عَبّاد»، تحصیلات شاخص ترکیبی شامل لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه، و دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک، تکنسینی کارخانه ارج پیش از انقلاب، مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی تا ۱۳۶۰، عضویت و فرماندهی در سپاه پاسداران، عضویت پایدار در مؤسسان و شورای مرکزی خانه کارگر، معاونت پر بازتاب حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ به مدت ۶ سال در دوران وزارت محمد ری‌شهری و علی فلاحیان، ریاست مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳، مسئولیت اجرایی و کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۴ به مدت ۱۲ سال در دوره دبیرکلی پر بازتاب حسن روحانی، مشاوریت پایدار مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام از ۱۳۷۴ تاکنون، عضویت در شورای سیاستگذاری مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست‌جمهوری تا مرداد ۱۳۸۴، مشاوریت پر بازتاب میرحسین موسوی در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم در ۱۳۸۸ به‌عنوان تنها مشاور میرحسین موسوی که قبل از اتمام رأی‌گیری از او جدا شد، حمایت پر بازتاب از کاندیداتوری حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم در ۱۳۹۲، وزارت پر بازتاب تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت یازدهم و دوازدهم روحانی از ۲۴ مرداد ۱۳۹۲ تا ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ به مدت ۵ سال، انتصاب پر مناقشه پزشک به ریاست سازمان تأمین اجتماعی، انتقال پر بازتاب سازمان بیمه سلامت به زیرمجموعه وزارت بهداشت، مواجهه با استیضاح اول مجلس دهم در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ بدون برکناری، مواجهه با استیضاح سوم در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ با ۱۲۹ رأی موافق استیضاح و برکناری از سمت وزارت، مشاوریت رئیس‌جمهور روحانی پس از برکناری، سخنگویی پر بازتاب دولت دوازدهم روحانی از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ در دوره سرنوشت‌ساز پسا-خروج آمریکا از برجام، اعتراضات آبان ۱۳۹۸، ترور سردار قاسم سلیمانی، و کرونا، اظهارات پر مناقشه شاخص شامل «ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان» و «اعلام رتبه بهداشت خانواده در ایران جزء ۵ کشور برتر جهان»، مواجهه با تحولات سرنوشت‌ساز شخصی شامل بیماری سرطان همسرش نرگس حسین‌زاده در ۱۳۸۵ و درگذشت پسر، و در نهایت مواضع پر بازتاب پیرامون دولت چهاردهم پزشکیان، جایگاهی منحصربه‌فرد در ساختار سیاسی-امنیتی-اجرایی-رسانه‌ای ایران معاصر اشغال کرده است.
ویژگی متمایز دکتر علی ربیعی، در سطح اول، وزیر پر بازتاب تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت روحانی ـ به‌عنوان معماری شاخص گفتمان رفاهی اعتدال‌گرا ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی رفاهی او محسوب می‌شود. در سطح دوم، سخنگوی پر بازتاب دولت دوازدهم روحانی ـ به‌عنوان معماری شاخص گفتمان رسانه‌ای دولت در دوران سرنوشت‌ساز ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی رسانه‌ای او محسوب می‌شود. در سطح سوم، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات ۶ ساله ـ به‌عنوان چهره‌ای که در شمار شاخص‌ترین چهره‌های وزارت اطلاعات پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پشتوانه امنیتی-اطلاعاتی او محسوب می‌شود. در سطح چهارم، مسئول اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ۱۲ ساله ـ به‌عنوان چهره‌ای که در شمار طولانی‌ترین مسئولان دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد ـ یکی از وجوه قابل توجه پایداری امنیتی او محسوب می‌شود. در سطح پنجم، عضو مؤسس و پایدار شورای مرکزی خانه کارگر ـ به‌عنوان معماری شاخص نهاد شاخص کارگری پسا-انقلابی ایران ـ یکی از وجوه قابل توجه نقش‌آفرینی کارگری-اجتماعی او محسوب می‌شود.
از منظر تحلیلی، جایگاه دکتر علی ربیعی، نمونه‌ای از پدیده «سیاستمدار-امنیتی شاخص اعتدال‌گرا با کارنامه ترکیبی کارگری-اطلاعاتی-امنیتی-وزارتی-رسانه‌ای، با پشتوانه شاخص امنیتی-اطلاعاتی شامل ۶ سال معاونت وزارت اطلاعات و ۱۲ سال مسئولیت اجرایی شورای عالی امنیت ملی، و سخنگویی پر بازتاب دولت در دوره سرنوشت‌ساز» در تاریخ سیاسی-امنیتی-اجرایی معاصر ایران است؛ پدیده‌ای که در آن، یک چهره با پشتوانه شاخص خانوادگی-کارگری، در طول بیش از ۵ دهه فعالیت، در عرصه‌های متعدد کارگری، حزبی، نظامی، اطلاعاتی، امنیتی، پژوهشی، وزارتی، رسانه‌ای، و در نهایت گفتمانی نقش‌آفرینی پایدار می‌یابد. این الگو، که در میان سیاستمداران شاخص جمهوری اسلامی نسبتاً منحصربه‌فرد است، در ربیعی با ویژگی وزیر کار ۵ ساله روحانی، سخنگوی دولت روحانی، معاون ۶ ساله وزارت اطلاعات، مسئول اجرایی ۱۲ ساله شورای عالی امنیت ملی، و عضو مؤسس خانه کارگر، بازتاب ویژه‌ای یافته است.
آنچه از منظر امروز روشن است، این که موضوعاتی که دکتر علی ربیعی در کارنامه و گفتمان خود به آنها پرداخته ـ از اصلاح‌طلبی-اعتدال‌گرایی، گفتمان کارگری، مدیریت استراتژیک، امنیت ملی، رسانه دولتی، و در نهایت چالش‌های پایدار با جناح اصولگرا و فعالان حقوق بشر پیرامون پشتوانه امنیتی-اطلاعاتی و اظهارات پر مناقشه ـ از پر بحث‌ترین موضوعات گفتمان سیاسی-امنیتی فارسی‌زبان معاصر باقی مانده‌اند. در شرایطی که ایران در یکی از پر تنش‌ترین دوره‌های گفتمان سیاسی-تاریخی خود قرار دارد ـ به‌ویژه پس از خیزش ۱۴۰۱، جنگ ۱۲ روزه ایران-اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، جنگ آمریکا-اسرائیل با ایران در اسفند ۱۴۰۴، ترور سید علی خامنه‌ای، انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای به سومین رهبر، و دولت چهاردهم مسعود پزشکیان ـ کارنامه و میراث پایدار دکتر علی ربیعی، با ترکیب وزیر کار ۵ ساله روحانی، سخنگوی دولت روحانی، معاون ۶ ساله وزارت اطلاعات، مسئول اجرایی ۱۲ ساله شورای عالی امنیت ملی، و عضو مؤسس خانه کارگر، یکی از مرجع‌های پر مناقشه گفتمان سیاسی-امنیتی-اجرایی معاصر در فضای رسانه‌ای فارسی‌زبان محسوب می‌شود.
سوالات متداول
دکتر علی ربیعی کیست؟
دکتر علی ربیعی (متولد ۱۴ آذر ۱۳۳۴ در محله جوادیه جنوب تهران، معروف به «عَبّاد»)، سیاستمدار اصلاح‌طلب ایرانی، وزیر پیشین تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت یازدهم و دوازدهم حسن روحانی (۱۳۹۲-۱۳۹۷)، سخنگوی پیشین دولت دوازدهم روحانی (۱۳۹۸-۱۴۰۰)، معاون پیشین حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات (۱۳۶۶-۱۳۷۲)، مسئول اجرایی پیشین دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (۱۳۷۲-۱۳۸۴)، و عضو مؤسس و عضو پایدار شورای مرکزی خانه کارگر است.
تحصیلات ربیعی چه بوده است؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «[علی ربیعی] فارغ التحصیل لیسانس مدیریت دولتی از دانشگاه تهران، فوق لیسانس مدیریت امور فرهنگی از دانشگاه علامه و دکترای تخصصی مدیریت استراتژیک می باشد.»
خانواده ربیعی چه پیشینه‌ای دارد؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «دکتر علی ربیعی در سال ۱۳۵۹ وقتی ۲۵ ساله بود با همسرش نرگس حسین زاده ازدواج کرد که حاصل این زندگی سه پسر و یک دختر می باشد.»همسرش نرگس حسین‌زاده در ۱۳۸۵ به سرطان مبتلا شد. پسری از علی ربیعی نیز درگذشت.
پیشینه ربیعی پیش از انقلاب چه بود؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او که زاده جنوب تهران است پیش از انقلاب تکنسین کارخانه‌هایی چون ارج بود.»
مهم‌ترین سمت‌های پیشین ربیعی چه بوده است؟
سمت‌های شاخص ربیعی شامل: مسئولیت شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی (تا ۱۳۶۰)، عضویت و فرماندهی در سپاه پاسداران، عضویت در مؤسسان و شورای مرکزی خانه کارگر، معاونت حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات (۱۳۶۶-۱۳۷۲) در دوره وزارت محمد ری‌شهری و علی فلاحیان، ریاست مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی (۱۳۶۸-۱۳۷۳)، مسئولیت اجرایی و کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (۱۳۷۲-۱۳۸۴)، مشاوریت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام (از ۱۳۷۴)، عضویت در شورای سیاستگذاری مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست‌جمهوری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (۱۳۹۲-۱۳۹۷)، و سخنگویی دولت دوازدهم (۱۳۹۸-۱۴۰۰) است.
نقش ربیعی در وزارت اطلاعات چه بود؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او از ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲ در دوره وزارت محمد ری شهری و علی فلاحیان، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات... بوده‌است.»
نقش ربیعی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی چه بود؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «[علی ربیعی] از ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۴ مسئول اجرایی و مسئول کمیته تبلیغات دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی بوده‌است.» این سمت در دوره دبیرکلی پر بازتاب حسن روحانی صورت گرفت.
چرا ربیعی در ۱۳۹۷ استیضاح شد؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «او در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ مورد استیضاح مجلس دهم قرار گرفت ولی برکنار نشد. اما در نهایت برای سومین بار در کمتر از یک سال، در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ و با ۱۲۹ رای موافق استیضاح و ۱۱۱ مخالف و ۳ ممتنع از این سمت برکنار شد.»
چه زمانی ربیعی سخنگوی دولت شد؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «علی ربیعی سپس مشاوره روحانی بود تا اینکه از خرداد ۹۸ سخنگوی دولت شد.» علی ربیعی از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ سخنگوی دولت دوازدهم روحانی بود.
نقش ربیعی در انتخابات ۱۳۸۸ چه بود؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «ربیعی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ تنها مشاور میرحسین موسوی بود که قبل از اتمام رای[گیری از او جدا شد].»
اظهارات پر مناقشه ربیعی چه بود؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «وی در سخنرانی ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان را مطرح کرد و در جای دیگری رتبه بهداشت خانواده در ایران را جزء ۵ کشور برتر جهان خواند.» و «در سال‌های اخیر برخی سخنرانی‌ها و اظهارنظرهای ربیعی موجب تعجب رسانه‌ها، حتی رسانه‌های اصولگرا شده است.»
چه انتصاب پر مناقشه‌ای ربیعی در وزارت کار انجام داد؟
طبق گزارش‌های منتشر شده: «وی در دولت روحانی برخلاف توصیه‌هایی که انجام شد یک پزشک را به ریاست سازمان تأمین اجتماعی که نهادی رفاهی در کشور است، منصوب کرد. در نتیجه «سازمان بیمه سلامت و خدمات درمانی که باید زیرنظر وزارت رفاه باشد، زیرمجموعه وزارت بهداشت شد.»»
چارچوب فکری-سیاسی ربیعی چیست؟
محوری‌ترین چارچوب فکری-سیاسی ربیعی شامل: اصلاح‌طلبی-اعتدال‌گرایی، گفتمان کارگری، مدیریت استراتژیک، امنیت ملی، رسانه دولتی، و پای‌بندی به نظام جمهوری اسلامیاست.
چه ویژگی متمایزی در کارنامه ربیعی وجود دارد؟
ویژگی شاخص متمایز در کارنامه ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دو دوره دولت روحانی، سخنگوی دولت دوازدهم روحانی، معاون ۶ ساله وزارت اطلاعات در دوره ری‌شهری و فلاحیان، مسئول اجرایی ۱۲ ساله شورای عالی امنیت ملی در دوره دبیرکلی روحانی، و عضو مؤسس خانه کارگر ـ به‌عنوان چهره‌ای که در شمار شاخص‌ترین چهره‌های ترکیبی امنیتی-اطلاعاتی-اجرایی-رسانه‌ای پسا-انقلابی ایران قرار می‌گیرد ـ است.
چه چالش‌های گفتمانی پیرامون کارنامه ربیعی مطرح است؟
از مهم‌ترین چالش‌های گفتمانی پیرامون کارنامه ربیعی می‌توان به این موارد اشاره کرد: ۱) چالش‌های پایدار با اپوزیسیون و فعالان حقوق بشر پیرامون پشتوانه ۶ ساله در وزارت اطلاعات در دوره ری‌شهری و فلاحیان، ۲) چالش‌های پایدار با جناح اصولگرا پیرامون استیضاح‌های متعدد و برکناری در ۱۷ مرداد ۱۳۹۷، ۳) چالش پر مناقشه پیرامون اظهارات شاخص شامل «ادعای اختراع موبایل به دست ایرانیان» در دوره سخنگویی، ۴) چالش پر مناقشه پیرامون انتصاب پزشک به ریاست سازمان تأمین اجتماعی، و ۵) چالش پر مناقشه پیرامون جدا شدن از میرحسین موسوی پیش از اتمام رأی‌گیری در انتخابات ۱۳۸۸.
کمتر از یک دقیقه زمان بگذارید، ثبت‌نام کنید و نظرتان را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.
پیام‌های توهین‌آمیز و یا حاوی دعوت به خشونت حذف خواهند شد.
ثبت نام