علی هاشمی بهرمانی کیست؟

علی هاشمی بهرمانی، سیاست‌مدار، مدیر اجرایی و نماینده اسبق مجلس شورای اسلامی، متولد ۱۳۴۰ در رفسنجان، یکی از چهره‌های شاخص خاندان هاشمی رفسنجانی و یکی از کم‌سن‌ترین واسطه‌های ایرانی در یکی از پربازتاب‌ترین رویدادهای دیپلماتیک تاریخ معاصر ایران ـ یعنی ماجرای مک‌فارلین (ایران-کنترا) ـ به شمار می‌رود. علی هاشمی، برادرزاده آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی (چهارمین رئیس‌جمهور ایران) و فرزند مرحوم قاسم هاشمی بهرمانی (برادر اکبر هاشمی که در سال ۱۳۵۴ درگذشت)، در طول چهار دهه فعالیت، در نقطه تلاقی سه عرصه قرار گرفته است: سیاست خارجی پنهان (در ماجرای ایران-کنترا)، اقتصاد نفتی-انرژی (معاونت وزارت نفت در نظارت بر فروش نفت)، و سیاست پارلمانی (نمایندگی اصلاح‌طلب رفسنجان در مجلس ششم).

اهمیت علی هاشمی بهرمانی در تاریخ معاصر ایران از چند جهت قابل بررسی است. نخست، نقش راهبردی او در دور دوم مذاکرات ماجرای ایران-کنترا ـ که در آن، در سن حدود ۲۵ سالگی، به‌عنوان «کانال دوم» ارتباطی میان دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و دولت رونالد ریگان عمل می‌کرد ـ او را به یکی از معدود ایرانیانی بدل کرد که در دوران ابتدایی پس از انقلاب، سفری مخفیانه به واشنگتن و دیدارهای مستقیم با مقامات کاخ سفید آمریکا داشتند. در اسناد آمریکایی منتشر شده درباره این پرونده، نام او عمدتاً با عنوان «اسکندری» یا «برادرزاده رفسنجانی» (nephew of Rafsanjani) ذکر شده است. دوم، حضور او در سن نسبتاً جوان در رأس امور حساس نفتی ـ به‌عنوان معاون وزارت نفت در نظارت بر فروش نفت ـ نشان‌دهنده اعتماد ساختار قدرت پساانقلابی به او در سال‌های پر تنش جنگ ایران و عراق است. سوم، نمایندگی اصلاح‌طلب او در مجلس ششم (۱۳۷۹-۱۳۸۳) از حوزه انتخابیه رفسنجان، که در شمار مجالس شاخص پس از انقلاب با اکثریت قاطع اصلاح‌طلبان قرار می‌گیرد، نشان‌دهنده پیوند او با جریان اصلاح‌طلب پس از خرداد ۷۶ است.

این کارنامه، که در آن یک چهره از خاندان هاشمی رفسنجانی، در نقش‌های متفاوت و در دوره‌های متمایز تاریخی فعالیت کرده، نمونه‌ای از پدیده «مدیران-سیاست‌مداران خانوادگی» در سیاست پساانقلابی ایران را به نمایش می‌گذارد ـ پدیده‌ای که در آن، روابط خانوادگی با چهره‌های شاخص نظام، نقش‌آفرینی در عرصه‌های متعدد را تسهیل می‌کند.

زندگی و پیشینه

علی هاشمی بهرمانی در سال ۱۳۴۰ در شهر رفسنجان ـ شهر اصلی شهرستان رفسنجان در استان کرمان ـ به دنیا آمد. رفسنجان، شهری در دل کویر کرمان و یکی از مهم‌ترین مراکز تولید پسته ایران، به دلیل پیوند با خاندان هاشمی، در تاریخ معاصر ایران جایگاهی نمادین یافته است.

علی هاشمی، فرزند مرحوم قاسم هاشمی بهرمانی ـ یکی از برادران آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی ـ است. قاسم هاشمی در سال ۱۳۵۴ ـ یعنی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ـ درگذشت. این پیشینه خانوادگی، علی هاشمی را در دایره نزدیک خاندان هاشمی قرار می‌دهد ـ خاندانی که در دهه‌های پس از انقلاب، به یکی از شاخص‌ترین خاندان‌های سیاسی-اقتصادی ایران بدل شد. مادر علی هاشمی، خواهر همسر اکبر هاشمی رفسنجانی است ـ ویژگی‌ای که پیوند خانوادگی او با عمویش را عمیق‌تر می‌کند.

نسبت‌های خانوادگی پیچیده در خاندان هاشمی، جایگاه علی هاشمی را در شبکه‌ای از روابط خونی و ازدواجی قرار می‌دهد. خواهر او، فرشته هاشمی، همسر مهدی هاشمی (فرزند جنجالی اکبر هاشمی رفسنجانی) است ـ ازدواجی که در میان فرزندان نسل دوم خاندان، یکی از پیوندهای مهم به شمار می‌رود.

علی هاشمی در دوره‌ای از زندگی خود، به نام مستعار «اسکندری» شناخته می‌شد ـ نامی که در اسناد آمریکایی منتشر شده درباره پرونده ایران-کنترا، به‌طور گسترده برای اشاره به او به کار می‌رفت. این نام مستعار، احتمالاً برای حفاظت از هویت او در دوران مذاکرات مخفی با آمریکایی‌ها به کار رفت.

آغاز فعالیت و معاونت وزارت نفت

یکی از وجوه قابل توجه کارنامه علی هاشمی، حضور او در سن نسبتاً جوان در رأس امور حساس نفتی بود. بر اساس روایت‌های منتشر شده، او در سال‌های آغازین پس از انقلاب اسلامی ـ زمانی که هنوز حدود ۲۵ سال داشت ـ به سمت معاون وزارت نفت در نظارت بر فروش نفت منصوب شد.

این جایگاه، در دوران جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷) که فروش نفت برای تأمین هزینه‌های جنگ از اولویت‌های اول کشور بود، اهمیت راهبردی فوق‌العاده‌ای داشت. حضور یک جوان ۲۵ ساله در چنین جایگاهی، نشان‌دهنده اعتماد ساختار قدرت پساانقلابی به او ـ احتمالاً به دلیل پیوندهای خانوادگی و اعتبار خاندان هاشمی ـ است.

این جایگاه نفتی، در عین حال، شالوده‌ای برای فعالیت‌های بعدی او در پرونده ایران-کنترا فراهم کرد؛ پرونده‌ای که در آن، علاوه بر مسائل گروگان‌گیری، موضوعات نفت، تسلیحات و مسائل راهبردی منطقه‌ای نیز در میز مذاکره قرار داشت.

نقش در ماجرای ایران-کنترا (مک‌فارلین)

پربازتاب‌ترین فصل کارنامه علی هاشمی بهرمانی، نقش او در دور دوم ماجرای ایران-کنترا (معروف به ماجرای مک‌فارلین) بود؛ ماجرایی که در آن، دولت رونالد ریگان به‌طور مخفیانه به ایران تسلیحات می‌فروخت تا در ازای آن، کمک ایران برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در لبنان جلب شود.

پیشینه ماجرا

پس از شکست دور اول مذاکرات ـ که با سفر مخفیانه رابرت مک‌فارلین (مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا) به تهران در اردیبهشت ۱۳۶۵ و عدم ملاقات با مقامات ارشد ایرانی همراه بود ـ نیاز به ایجاد یک «کانال دوم» ارتباطی بین دو طرف احساس شد. در این فضا، آمریکایی‌ها به دنبال راه‌اندازی کانال ارتباطی جدیدی بودند که بتواند فراتر از واسطه‌گری منوچهر قربانی‌فر (دلال تسلیحاتی با روابط پیشین با CIA و احتمالاً اطلاعات اسرائیل) عمل کند.

ملاقات بلژیک (۲۵ شهریور ۱۳۶۵)

نقطه عطف ورود علی هاشمی به این پرونده، ملاقات ۲۵ شهریور ۱۳۶۵ در بلژیک بود. در این ملاقات، آلبرت حکیم (تاجر ایرانی-آمریکایی و یکی از واسطه‌های اصلی آمریکایی) به همراه یک مشاور دولت ریگان، به ملاقات علی هاشمی در هتل محل اقامت او رفت. علی هاشمی در گفت‌وگوی بعدی خود اشاره کرد که این ورود به ماجرا «بسیار اتفاقی» صورت گرفت ـ روایتی که در عین حال، شیوه تخصیص مأموریت‌های حساس در ساختار غیررسمی قدرت پس از انقلاب را نمایان می‌سازد.

از این مقطع به بعد، علی هاشمی به یکی از نقاط تماس اصلی «کانال دوم» میان دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و دولت ریگان بدل شد. به همراه او، فریدون وردی‌نژاد (با نام مستعار «مهدی‌نژاد») نیز در این مأموریت همراهی داشت.

سفر مخفیانه به واشنگتن

شاخص‌ترین وجه نقش‌آفرینی علی هاشمی در پرونده ایران-کنترا، سفر مخفیانه او به واشنگتن بود. این سفر، که به دلیل حساسیت‌های امنیتی-سیاسی با ترتیبات ویژه انجام شد، مسیر زیر را طی کرد:

از ترکیه با یک هواپیمای کوچک به سوئیس → از سوئیس به ایسلند → و از ایسلند به واشنگتن.

این مسیر پر پیچ و خم، که با هدف پنهان کردن سفر طراحی شده بود، یکی از معدود سفرهای مخفی مقامات ایرانی به آمریکا پس از انقلاب اسلامی به شمار می‌رود. در روایت منابع آمریکایی، اشاره شده که این برادرزاده رفسنجانی «آمریکایی‌ها را آنقدر تحت تأثیر قرار داد که آنها ترتیبی برای سفر مخفیانه او به واشنگتن دادند که شامل بازدید [الیور] نورث از دفتر بیضی [Oval Office] بود.» خود علی هاشمی در گفت‌وگوهای بعدی، فقط به یک سفر به واشنگتن و حضور در یک جلسه اشاره کرده و جزئیات بازدید از دفتر بیضی را تأیید نکرده است.

موضوعات مذاکرات

محتوای مذاکرات این کانال دوم، فراتر از موضوع گروگان‌ها، بحث‌های راهبردی گسترده‌تر را نیز در بر می‌گرفت: مسأله افغانستان (در فضای جنگ سرد و حضور شوروی)، قیمت نفت، و حتی برکناری احتمالی صدام حسین. اما همان‌گونه که در گزارش‌ها آمده، گروگان‌های آمریکایی همچنان در مرکز نگرانی‌های ایالات متحده قرار داشتند.

علی هاشمی در گفت‌وگوی بعدی خود تأکید کرد که نقش او در دور بعدی مذاکرات محدود بود: «از این مقطع به بعد من دیگر شخصاً مداخله‌ای نداشتم و فقط سفری به خارج داشتم تا نیروهایی که سپاه معرفی کرده بود را به نیروهای آمریکایی وصل کنم.»

دیگر مذاکره‌کنندگان ایرانی

علی هاشمی در گفت‌وگوی بعدی خود، اعلام کرد که در این مذاکرات، سردار احمد وحیدی (که بعدها به وزارت دفاع رسید) و احتمالاً جواد لاریجانی نیز حضور داشتند. او همچنین اعلام کرد اسامی فرماندهان سپاه که او «به نیروهای آمریکایی وصل کرد»، «محرمانه» باقی خواهند ماند، چراکه «هنوز هم مشغول کار هستند» ـ عبارتی که نشان‌دهنده آن است که این چهره‌ها در سال‌های بعد، در ساختار نظامی-امنیتی ایران سمت‌های مهمی داشتند.

رد سفر به اسرائیل

یکی از موضوعات بحث‌برانگیز، ادعای سفر علی هاشمی به اسرائیل برای مذاکره بود ـ ادعایی که در برخی منابع مطرح شد. خود علی هاشمی این ادعا را به‌طور صریح «کذب محض» خواند و اعلام کرد: «من هرگز برای مذاکرات به سرزمین‌های اشغالی نرفتم.»

افشای ماجرا

ماجرا در نهایت، در ۱۲ آبان ۱۳۶۵ (۳ نوامبر ۱۹۸۶) توسط روزنامه لبنانی الشراع افشا شد ـ افشاگری‌ای که به یکی از بحران‌های جدی دولت ریگان بدل شد و در ایران نیز، با بازتاب‌های گسترده‌ای همراه بود. روایت‌های منتشر شده نشان می‌دهد که در داخل ایران، سید مهدی هاشمی (داماد آیت‌الله منتظری) و حلقه نزدیک به آیت‌الله منتظری، در افشای این مذاکرات مخفی نقش داشتند ـ افشایی که در نهایت به اعدام مهدی هاشمی در سال ۱۳۶۶ منجر شد.

نمایندگی در مجلس ششم (۱۳۷۹-۱۳۸۳)

پس از سال‌ها فعالیت در عرصه‌های اجرایی-اقتصادی، علی هاشمی بهرمانی در انتخابات بهمن ۱۳۷۸ به مجلس ششم راه یافت. او در این انتخابات، به‌عنوان نماینده اصلاح‌طلب حوزه انتخابیه رفسنجان (استان کرمان) انتخاب شد.

مجلس ششم (۱۳۷۹-۱۳۸۳)، که با اکثریت قاطع اصلاح‌طلبان و در پی پیروزی فهرست مشارکت در انتخابات شکل گرفت، یکی از مهم‌ترین مجالس تاریخ پس از انقلاب در ایران به شمار می‌رود. حضور علی هاشمی به‌عنوان عضو اصلاح‌طلب این مجلس، نشان‌دهنده پیوند او با جریان اصلاح‌طلب پس از خرداد ۷۶ بود.

این جایگاه، در عین حال که با عمویش اکبر هاشمی رفسنجانی ـ که در آن زمان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بود و در طیف میانه قرار داشت ـ پیوند خانوادگی داشت، نشانه‌ای از پیوستگی نسل دوم خاندان هاشمی به جریان اصلاح‌طلب بود. فائزه هاشمی (دختر اکبر هاشمی) نیز در همین مجلس، در شمار نمایندگان تهران بود.

فعالیت پس از مجلس و سفرهای درمانی

پس از پایان دوره نمایندگی مجلس ششم، علی هاشمی بهرمانی نقش رسمی پررنگی در عرصه عمومی نداشت و عمدتاً در سپهر خصوصی و کسب‌وکار فعال بود. اطلاعات منتشر شده درباره فعالیت‌های اخیر او در منابع باز محدود است.

یکی از اشارات قابل توجه، در خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۸۳ آمده است؛ خاطراتی که در آن، اکبر هاشمی به سفر درمانی علی هاشمی و همسرش به لندن اشاره کرده است ـ نشانه‌ای از پیوند پایدار او با خانواده هاشمی و دسترسی او به امکانات درمانی در خارج از کشور.

دیدگاه‌ها و مواضع

از آنجا که علی هاشمی بهرمانی پس از پایان دوره نمایندگی، حضور علنی پررنگی در عرصه عمومی نداشته، اطلاعات مدون درباره چارچوب فکری مستقل او محدود است. آنچه از گفت‌وگوهای منتشر شده او ـ به‌ویژه گفت‌وگوهای مرتبط با ماجرای مک‌فارلین ـ بازتاب یافته، چند نکته را نمایان می‌سازد:

رویکرد عمل‌گرایانه به سیاست خارجی

علی هاشمی در گفت‌وگوهای مرتبط با ماجرای ایران-کنترا، رویکردی عمل‌گرایانه و واقع‌بینانه نسبت به سیاست خارجی ایران نمایان کرده است. در یکی از مواضع شاخص خود، «بی‌برنامگی و عجله و تهاجمی عمل کردن آمریکایی‌ها» را در آن دوره مورد اشاره قرار داده ـ تحلیلی که نشان‌دهنده دیدگاه او درباره ضرورت دقت در دیپلماسی است.

تحلیل اختصاصی؛ دکترین دیپلماسی دولت پزشکیان از نگاه علی هاشمی بهرمانی

پیوستگی به جریان اصلاح‌طلب

با ورود به مجلس ششم به‌عنوان نماینده اصلاح‌طلب، علی هاشمی در سپهر سیاسی پس از خرداد ۷۶ در طیف اصلاح‌طلبانه قرار گرفت ـ موضعی که با میراث فکری-سیاسی عمویش اکبر هاشمی رفسنجانی (که در جناح میانه قرار داشت) در امتداد بود.

دفاع از روایت خود

علی هاشمی در گفت‌وگوهای بعدی، تلاش کرده روایت خود از وقایع ماجرای مک‌فارلین را در برابر ادعاهای مختلف ـ به‌ویژه ادعای سفر به اسرائیل که او آن را «کذب محض» خوانده ـ تثبیت کند.

ارتباط با چهره‌ها و جریان‌ها

علی هاشمی بهرمانی، در محور یکی از مهم‌ترین خاندان‌های سیاسی ایران معاصر قرار دارد. در سطح خانوادگی، رابطه او با اکبر هاشمی رفسنجانی (عمو، چهارمین رئیس‌جمهور ایران)، محمد هاشمی (عمو، رئیس پیشین صدا و سیما و عضو پیشین مجمع تشخیص مصلحت)، و فائزه، فاطمه، محسن، یاسر و مهدی هاشمی (پسرعموها و دخترعموها) از پیوندهای اصلی اوست. مهدی هاشمی (پسر اکبر هاشمی) همزمان شوهر خواهر علی هاشمی (فرشته) است ـ پیوندی دوگانه که در خاندان هاشمی نسبتاً معمول است.

در سطح ارتباطات اجرایی-سیاسی، رابطه او با چهره‌هایی چون محسن رضایی (فرمانده وقت سپاه که علی هاشمی روایت می‌کند گزارش ملاقات بلژیک را به او داد)، سردار احمد وحیدی (مذاکره‌کننده دیگر در پرونده مک‌فارلین، وزیر دفاع بعدی)، جواد لاریجانی (همراه احتمالی در مذاکرات)، و فریدون وردی‌نژاد (همراه او در کانال دوم با نام مستعار «مهدی‌نژاد») از پیوندهای اصلی اوست. به گزارش برخی منابع، محسن رضایی نیز از دوستان شخصی علی هاشمی محسوب می‌شد.

جمع‌بندی

علی هاشمی بهرمانی، یکی از چهره‌های جالب توجه نسل دوم خاندان هاشمی رفسنجانی است که با ترکیبی از پیوند خونی با اکبر هاشمی (عمویش)، نقش‌آفرینی در یک پرونده تاریخی-دیپلماتیک پربازتاب (ماجرای ایران-کنترا) در سن نسبتاً جوان، تجربه مدیریتی در حوزه حساس نفتی، و حضور پارلمانی اصلاح‌طلب در مجلس ششم، جایگاهی متمایز را در تاریخ معاصر ایران اشغال کرده است. کارنامه او ـ از تولد در رفسنجان در ۱۳۴۰، تا معاونت وزارت نفت در سن حدود ۲۵ سالگی، نقش راهبردی به‌عنوان «کانال دوم» در ایران-کنترا (با ملاقات بلژیک در ۲۵ شهریور ۶۵ و سفر مخفیانه به واشنگتن از مسیر ترکیه-سوئیس-ایسلند)، و سرانجام نمایندگی اصلاح‌طلب رفسنجان در مجلس ششم ـ تصویری از یک «مدیر-سیاست‌مدار خاندانی» ارائه می‌دهد که در نقاط حساس تاریخی، در نقش‌های راهبردی قرار گرفت.

ویژگی متمایز علی هاشمی بهرمانی، در سطح اول، حضور غیرمعمول او در سن جوانی در نقاط راهبردی نظام است؛ ویژگی‌ای که در آن، یک جوان حدوداً ۲۵ ساله، در رأس مذاکرات مخفی با ابرقدرت آمریکا قرار گرفت ـ پدیده‌ای که در عمل، نشان‌دهنده شیوه عمل‌کرد ساختار قدرت پساانقلابی و نقش پیوندهای خانوادگی در تخصیص مأموریت‌های حساس بود. در سطح دوم، تنوع عرصه‌های نقش‌آفرینی او ـ از سیاست خارجی پنهان (ایران-کنترا) تا اقتصاد نفت و سپس سیاست پارلمانی ـ یکی از نقاط قابل توجه کارنامه اوست.

از منظر تحلیلی، جایگاه علی هاشمی بهرمانی، نمونه‌ای از پدیده مهم «نسل دوم خاندان‌های سیاسی» در سیاست پساانقلابی ایران است؛ پدیده‌ای که در آن، فرزندان و برادرزادگان چهره‌های شاخص نظام، در نقش‌های متعدد در دستگاه قدرت قرار گرفته‌اند. این پدیده، که در دهه‌های گذشته به یکی از موضوعات مورد بحث در نقدهای ساختاری به نظام جمهوری اسلامی بدل شده، در کارنامه علی هاشمی نمونه‌ای از وجوه پنهان و آشکار خود را به نمایش می‌گذارد.

آنچه از منظر امروز روشن است، این که نقش علی هاشمی در ماجرای ایران-کنترا ـ فارغ از ابعاد سیاسی موافق یا مخالف آن مذاکرات ـ بخشی از حافظه تاریخی جمهوری اسلامی ایران درباره روابط پنهان با غرب در سال‌های نخست پس از انقلاب محسوب می‌شود. در شرایطی که بحث‌های مرتبط با تاریخ‌نگاری وقایع کلیدی ایران معاصر همچنان زنده است، شهادت‌ها و گفت‌وگوهای علی هاشمی بهرمانی، یکی از منابع دست اول این تاریخ‌نگاری باقی خواهد ماند.

سوالات متداول

علی هاشمی بهرمانی کیست؟

علی هاشمی بهرمانی (متولد ۱۳۴۰ در رفسنجان) سیاست‌مدار و مدیر اجرایی ایرانی، نماینده اصلاح‌طلب اسبق حوزه انتخابیه رفسنجان در دوره ششم مجلس شورای اسلامی، و برادرزاده آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی (چهارمین رئیس‌جمهور ایران) است. او در ماجرای ایران-کنترا (مک‌فارلین) به‌عنوان یکی از مذاکره‌کنندگان «کانال دوم» میان دولت ایران و دولت ریگان نقش کلیدی ایفا کرد.

نسبت علی هاشمی بهرمانی با اکبر هاشمی رفسنجانی چیست؟

علی هاشمی بهرمانی، برادرزاده اکبر هاشمی رفسنجانی است. او فرزند مرحوم قاسم هاشمی بهرمانی ـ یکی از برادران اکبر هاشمی ـ است که در سال ۱۳۵۴ درگذشت. خواهر علی هاشمی، فرشته هاشمی، همسر مهدی هاشمی (فرزند جنجالی اکبر هاشمی رفسنجانی) است.

نقش علی هاشمی بهرمانی در ماجرای ایران-کنترا (مک‌فارلین) چه بود؟

علی هاشمی بهرمانی در دور دوم ماجرای ایران-کنترا، در سن حدود ۲۵ سالگی، به‌عنوان نقطه تماس اصلی «کانال دوم» ارتباطی میان دولت هاشمی رفسنجانی و دولت رونالد ریگان فعالیت کرد. این کانال، پس از شکست دور اول مذاکرات و سفر ناموفق مک‌فارلین به تهران، در شهریور ۱۳۶۵ راه‌اندازی شد. در اسناد آمریکایی، نام او عمدتاً با عنوان «اسکندری» یا «برادرزاده رفسنجانی» (nephew of Rafsanjani) ذکر شده است.

علی هاشمی بهرمانی چه سفری به واشنگتن داشت؟

علی هاشمی پس از ملاقات بلژیک در ۲۵ شهریور ۱۳۶۵، سفری مخفیانه به واشنگتن انجام داد. مسیر این سفر برای پنهان کردن آن، با ترتیبات خاص طراحی شده بود: از ترکیه با یک هواپیمای کوچک به سوئیس، سپس ایسلند، و در نهایت واشنگتن. در روایت منابع آمریکایی اشاره شده که این سفر شامل «بازدید [الیور] نورث از دفتر بیضی [Oval Office]» بود ـ هرچند خود علی هاشمی فقط به حضور در یک جلسه در واشنگتن اشاره کرده است.

آیا علی هاشمی بهرمانی به اسرائیل سفر کرد؟

علی هاشمی بهرمانی به‌طور صریح، ادعای سفر به اسرائیل برای مذاکره را رد کرده است. در گفت‌وگو با فارس، اعلام کرد: «من هرگز برای مذاکرات به سرزمین‌های اشغالی نرفتم و این کذب محض است. فقط یک سفر به آمریکا از طریق ترکیه داشتم.»

چه چهره‌های دیگری در مذاکرات مک‌فارلین حضور داشتند؟

بر اساس روایت علی هاشمی، در مذاکرات «کانال دوم»، علاوه بر او، چهره‌های زیر نیز حضور داشتند: سردار احمد وحیدی (وزیر دفاع بعدی)، احتمالاً جواد لاریجانی، و فریدون وردی‌نژاد (با نام مستعار «مهدی‌نژاد»). علی هاشمی همچنین اسامی فرماندهان سپاه که در این پرونده با آمریکایی‌ها در ارتباط بودند را «محرمانه» خوانده، چراکه «هنوز هم مشغول کار هستند».

چرا علی هاشمی بهرمانی در سن جوانی معاون وزارت نفت شد؟

علی هاشمی در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب اسلامی، در سن حدود ۲۵ سالگی، به سمت معاون وزارت نفت در نظارت بر فروش نفت منصوب شد. این جایگاه، در دوران جنگ ایران و عراق ـ که فروش نفت برای تأمین هزینه‌های جنگ از اولویت‌های اول کشور بود ـ اهمیت راهبردی فوق‌العاده‌ای داشت. حضور یک جوان در چنین جایگاهی، نشان‌دهنده اعتماد ساختار قدرت پساانقلابی به او ـ احتمالاً به دلیل پیوندهای خانوادگی و اعتبار خاندان هاشمی ـ بود.

آیا علی هاشمی بهرمانی همچنان فعال است؟

علی هاشمی بهرمانی پس از پایان دوره نمایندگی مجلس ششم در ۱۳۸۳، نقش رسمی پررنگی در عرصه عمومی نداشته و عمدتاً در سپهر خصوصی و کسب‌وکار فعال است. در سال ۱۳۸۳، طبق خاطرات اکبر هاشمی رفسنجانی، سفر درمانی به لندن داشت. اطلاعات منتشر شده درباره فعالیت‌های اخیر او در منابع باز محدود است.