انقلاب و مسئله قانون؛ برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی

یکی از مهم‌ترین رخدادهای ۲۰ مرداد، برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی در سال ۱۳۵۸ است؛ انتخاباتی که در فضای پرالتهاب ماه‌های نخست پس از انقلاب برگزار شد و قرار بود ساختار حقوقی و سیاسی نظام تازه‌تأسیس را شکل دهد.

پس از سقوط حکومت پهلوی، مسئله اصلی فقط انتقال قدرت نبود؛ بلکه تعیین این پرسش بود که نظام جدید بر چه مبنایی اداره خواهد شد. گروه‌های مختلف سیاسی، مذهبی و فکری، هرکدام تصویری متفاوت از آینده ایران ارائه می‌کردند. مجلس خبرگان قانون اساسی در چنین شرایطی شکل گرفت؛ نهادی که مأمور تدوین قانونی شد که قرار بود نسبت میان جمهوریت، اسلامیت، نهادهای انتخابی و رهبری سیاسی را مشخص کند. قانون اساسی جدید، در عین تأکید بر انتخابات و نهادهای نمایندگی، ساختار ویژه‌ای از قدرت را تعریف کرد که در آن، نهادهای انتصابی و ایدئولوژیک نیز نقش تعیین‌کننده داشتند.

 از همان زمان، بحث درباره توازن میان رأی مردم، اختیارات حکومت و آزادی‌های سیاسی، به یکی از محورهای اصلی سیاست در ایران تبدیل شد؛ بحثی که تا امروز نیز ادامه دارد.